Ο Μ Ι Λ Ι Α ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ κ. κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΟΞΟΛΟΓΙΑΝ ΕΝ Τῌ ΙΕΡᾼ ΜΟΝῌ ΘΕΙΑΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ - ΟΣΙΟΥ ΝΙΚΑΝΟΡΟΣ ΖΑΒΟΡΔΑΣ (24 Σεπτεμβρίου 2011)

ΑΠΟ ΙΣΤΟΤΟΠΟ ΦΩΣ ΦΑΝΑΡΙΟΥ

Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Γρεβενῶν κύριε Σέργιε,
Ὁσιολογιώτατε π. Τιμόθεε,
Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,

Οἱ στίχοι τῆς πρὸς Θεὸν δοξολογίας, τοὺς ὁποίους ἔψαλον πρὸ ὀλίγου οἱ χοροὶ τῶν ἱεροψαλτῶν, ἐκφράζουν ἀπολύτως τὰ μύχια αἰσθήματα τῆς ψυχῆς μας, καθὼς διὰ πρώτην φορὰν ἐπισκεπτόμεθα τὴν παλαίφατον ταύτην Πατριαρχικὴν καὶ Σταυροπηγιακὴν Μονὴν τῆς Θείας Μεταμορφώσεως, τὴν εὐρέως γνωστὴν ὡς Μονὴν τοῦ Ὁσίου Νικάνορος, ἐκ τοῦ ὀνόματος τοῦ Ἁγίου ἱδρυτοῦ καὶ κτήτορός της.

Εὐλογοῦμεν καὶ δοξάζομεν τὸν ἐν Τριάδι Θεόν, διότι μᾶς ἠξίωσε νὰ προσκυνήσουμε πρὸς Ναὸν ἅγιον τοῦ ἐν δόξῃ Μεταμορφωθέντος Κυρίου• νὰ προσκυνήσουμε εἰς τόπον ἱερόν, εἰς τὸν ὁποῖον ὁ Ὅσιος Νικάνωρ ἀνεκάλυψε κατὰ θείαν ὑπόδειξιν τὴν ἱερὰν καὶ σεβασμίαν εἰκόνα τῆς τοῦ Χριστοῦ Μεταμορφώσεως καὶ ἀνήγειρε τὴν ἱερὰν ταύτην καὶ σεβασμίαν Μονήν, ὡς τὴν σκηνὴν ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἐπεθύμει ὁ Ἀπόστολος Πέτρος νά στήσουν οἱ πρόκριτοι τῶν μαθητῶν εἰς τὸ Ὄρος Θαβώρ διὰ νὰ ἀπολαμβάνουν εἰς τὸ διηνεκὲς τὴν δόξαν τοῦ θεανδρικοῦ προσώπου τοῦ Ἰησοῦ.

Εὐλογοῦμεν καὶ δοξάζομεν τὸν Θεόν, ὁ Ὁποῖος ὡδήγησε τὰ βήματά μας εἰς τὸ Καλλίστρατον ὄρος, τὸ ὄρος τῶν ἀσκητικῶν πόνων καὶ τῶν πνευματικῶν ἀναβάσεων πολλῶν ἀνὰ τοὺς αἰῶνας ἐν ἀσκήσει καὶ σεμνῇ πολιτείᾳ διαλαμψάντων πατέρων, εἰς τὸ Καλλίστρατον ὄρος εἰς τὸ ὁποῖον ὡδήγησε πρὸ πέντε αἰώνων ὁ Θεὸς καὶ τὰ βήματα τοῦ ἐκ Θεσσαλονίκης ὁρμωμένου ὁσίου καὶ θεοφόρου πατρὸς ἡμῶν Νικάνορος.

Ἐστρατεύθη ὁ ὅσιος εἰς τὴν καλὴν στρατείαν τῆς μοναχικῆς πολιτείας καὶ τοῦ πνευματικοῦ ἀγῶνος, προσκληθεὶς ὑπὸ τοῦ Θεοῦ νὰ ἐγκαταλείψῃ «πατρίδα … τὴν ἐπίγειον» καὶ νὰ γίνῃ «τῆς οὐρανίου οἰκήτωρ» εἰς τὸ ὄρος αὐτὸ, ζῶν ἐν ἀρχῇ εἰς τὸ ἐπὶ τοῦ ἀποκρήμνου βράχου ἐνιδρυμένον ἀσκητήριον τοῦ πρώτου ἀσκητοῦ τῆς περιοχῆς, τοῦ ὁσίου Καλλιστράτου, ἐπ᾽ ὀνόματι τιμώμενον τοῦ Ἁγίου Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου, «μόνος μόνῳ Θεῷ».

Καὶ ὅταν διὰ τῆς ἀσκήσεως, τῆς νηστείας, τῆς ἡσυχίας καὶ τῆς προσευχῆς ἀνῆλθε τὴν οὐρανοδρόμον κλίμακα τῶν ἀρετῶν, ἐκλήθη καὶ πάλιν ὑπὸ τοῦ Θεοῦ διὰ νὰ γίνῃ κτήτωρ τῆς πνευματικῆς αὐτῆς μάνδρας. Διὰ τῶν ἀτρύτων αὐτοῦ κόπων ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς θείας εὐλογίας ηὐξήθη καὶ ἐπλουτίσθη ἡ Μονὴ καὶ διὰ πνευματικῶν καὶ διὰ ὑλικῶν ἀγαθῶν, ὥστε νὰ προσφέρῃ βοήθειαν καὶ ἀρωγὴν εἰς τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην, νὰ ἀποτελῇ φάρον φωτεινὸν διὰ τῆς λαμπρᾶς βιβλιοθήκης της, καὶ ἰατρεῖον ψυχῶν καὶ σωμάτων διὰ τῶν ἐν αὐτῇ τεθησαυρισμένων ἁγίων καὶ ἱερῶν λειψάνων, ἐν οἷς τοῦ Ὁσίου κτήτορος αὐτῆς Νικάνορος ἀλλὰ καὶ τοῦ ἱδρυτοῦ τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως, πρωτοκλήτου Ἀποστόλου Ἀνδρέου, καὶ τοῦ ἡμετέρου προστάτου Ἀποστόλου Βαρθολομαίου καὶ τοῦ ἐν ἁγίοις προκατόχου ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου. Βλέπετε πόσαι ἱεραὶ μορφαὶ συνδέουν τὴν Μονήν σας μὲ τὴν Μητέρα Ἐκκλησίαν τῆς Κωνσταντινουπόλεως!

Ἡ ἀγάπη καὶ ὁ σεβασμὸς τοῦ εὐσεβοῦς λαοῦ τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν διαχρονικὴν προσφορὰν τῆς Μονῆς εἰς τὴν παιδείαν καὶ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Γένους, τὴν ἀνέδειξαν ὡς τὸ σημαντικώτερον θρησκευτικὸν προσκύνημα τῆς περιοχῆς. Διὰ τοῦτο καὶ παλαιόθεν ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἐτίμησεν αὐτὴν διὰ τῆς ἀξίας τοῦ Πατριαρχικοῦ Σταυροπηγίου, τὸ ὁποῖον καὶ ἐκφράζει τὴν στοργὴν καὶ τὴν μέριμναν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, εἰς τὴν πνευματικὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ὁποίου καὶ ἀνήκει.

Εἴμεθα εὐτυχεῖς διότι ὁ Ἱερώτατος Μητροπολίτης Γρεβενῶν κύριος Σέργιος, εἰς τὴν ἐπαρχίαν τοῦ ὁποίου εὑρίσκεται ἡ Πατριαρχικὴ καὶ Σταυροπηγιακὴ Μονὴ τοῦ Ὁσίου Νικάνορος, ἐργάζεται ἀόκνως ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν διὰ τὴν πολύπλευρον ἀνάδειξίν της, ἰδίως δὲ μετὰ τὸν καταστροφικὸν σεισμὸν τοῦ ἔτους 1995 διὰ τὴν ἐκ βάθρων ἀνακαίνισίν της, τὴν προβολὴν καὶ διαφύλαξιν τῶν ἱερῶν κειμηλίων καὶ τῶν πολυτίμων χειρογράφων της, ἐν οἷς καὶ ὁ μοναδικὸς κῶδιξ ὁ ὁποῖος διασώζει τὸ πλῆρες κείμενον τοῦ Λεξικοῦ τοῦ σοφωτάτου ἐν ἁγίοις προκατόχου ἡμῶν Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Φωτίου, τὸν ὁποῖον ἀνεκάλυψε κατὰ τὸ ἔτος 1959 ἐνταῦθα ὁ ἀείμνηστος καθηγητὴς Λίνος Πολίτης, καὶ τὴν καταγραφὴν τῶν ὁποίων ἐπεμελήθη ὁ Ἱερώτατος καὶ φιλόμουσος ἅγιος Γρεβενῶν.

Δὲν ἀγνοοῦμεν βεβαίως καὶ τὸ ἐνδιαφέρον σας, Ἱερώτατε ἀδελφέ, διὰ τὴν ἐπάνδρωσιν τῆς Ἱερᾶς ταύτης Μονῆς, ἡ ὁποία διὰ τῆς χάριτος τοῦ ἐφόρου καὶ προστάτου της Ὁσίου Νικάνορος, ἤρχισε νὰ εὐοδοῦται ἀπὸ τοῦ ἔτους 2004 διὰ τῆς προσελεύσεως καὶ ἐγκαταβιώσεως εἰς αὐτὴν τοῦ ἀγαπητοῦ π. Τιμοθέου.

Εὐχόμεθα ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ νὰ ἑλκύσῃ καὶ ἄλλας ψυχὰς εἰς τὴν Ἱερὰν αὐτὴν Μάνδραν, ὥστε νὰ συνεχίσῃ νὰ δίδῃ τὴν μαρτυρίαν τοῦ ὀρθοδόξου μοναχισμοῦ εἰς τὸν ἔχοντα ἀπόλυτον τὴν ἀνάγκην αὐτῆς σύγχρονον ἄνθρωπον.

Ἡ πατρικὴ ἡμῶν εὐχὴ καὶ Πατριαρχικὴ εὐλογία θὰ σε συνοδεύουν, π. Τιμόθεε, τόσον εἰς τὴν διακονίαν τῆς Μη¬τρὸς Ἐκκλησίας, τὴν ὁποίαν ἀνέλαβες, ὅσον καὶ εἰς τὸν προσωπικόν σου ἀγῶνα διὰ τὴν κατὰ Θεὸν τελείωσιν καὶ σωτηρίαν.

Εἰς ἀνάμνησιν τῆς σημερινῆς ἐπισκέψεως εἰς τὸ ἡμέτερον Σταυροπήγιον τοῦτο ἀνατιθέμεθα τὴν ἱερὰν ταύτην κανδήλαν ἵνα ἀνάπτῃ ἔμπροσθεν τῆς ἱερᾶς εἰκόνος τοῦ Ὁσίου κτήτορος καὶ νὰ ἐξακτινώνῃ τὸ πνευματικὸν φῶς τῆς Ἱερᾶς ταύτης Πατριαρχικῆς καὶ Σταυροπηγιακῆς Μονῆς εἰς ὅλους τοὺς εὐσεβεῖς Ὀρθοδόξους Χριστιανοὺς τῆς περιοχῆς.

Ξανθή Αλμπανάκη, Θεολόγος-MSc Νομικής

Επιλογή και ανάρτηση υλικού από το Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης «Καλές Διδακτικές Πρακτικές» για το μάθημα των Θρησκευτικών με τίτλο «Ιουδαϊσμός» (1^η θέση). Οι διδακτικές πρακτικές που επελέγησαν θα αποτελέσουν μέρος του επιμορφωτικού υλικού του Μείζονος Προγράμματος Επιμόρφωσης. Τα τελικά αποτελέσματα είναι αναρτημένα στο διαδικτυακό τόπο www.epimorfosi.edu.gr, Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, ΠΕ01, Ξανθή Αλμπανάκη.

ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ένα εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών της Β΄ Λυκείου  Τα κυριότερα θρησκεύματα-Ο Ιουδαϊσμός, με την αξιοποίηση των Τ.Π.Ε.

Τάξη : Β΄ Λυκείου

Ενότητα: Ο Ιουδαϊσμός

Χρόνος: Εκπαιδευτικό σενάριο 2 έως 3 εβδομάδες

Μέθοδος: Ομαδοσυνεργατική, μαθητοκεντρική

Διαθεματικότητα: Θεολογία, Θρησκειολογία, Πληροφορική, Ξένες γλώσσες, Τέχνη (κινηματογράφος), Αισθητική Αγωγή 

Λέξεις κλειδιά.: Θρησκευτικότητα,  διαπολιτισμικότητα, διαθεματικότητα, πολιτισμός, αλληλεπίδραση, διαφορετικότητα κ.λπ.

ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ

• Ανατέθηκαν εργασίες σε όλη τη Β΄ Λυκείου με θέμα: Θρησκείες του κόσμου. Οι ομάδες θα αναλάβουν την υλοποίηση εργασιών με όλα τα θρησκεύματα που θα διδαχθούν κατά τη διάρκεια της χρονιάς
• Έκθεση φωτογραφίας με στιγμιότυπα από τη λατρεία, την κουλτούρα και τον πολιτισμό των Ιουδαίων.
•  Το υλικό που συγκεντρώθηκε μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πρόγραμμα ηλεκτρονικής αδελφοποίησης με άλλα σχολεία (e-Twinnig).
•  Διασύνδεση σχολείου δικτυακά με σχολεία του εξωτερικού π.χ παρακολούθηση μίας θρησκευτικής σχολικής εορτής σε ένα σχολείο με Ιουδαίους.

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ

Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες των τριών ατόμων. Τους διανέμονται τα φύλλα εργασίας καθώς και μία προτεινόμενη βιβλιογραφία αλλά οι μαθητές μπορούν να πλοηγηθούν στο διαδίκτυο και να βρούνε και άλλους συνδέσμους.

Για να υπάρχει πιο γρήγορη ανταπόκριση και αξιοποίηση των πηγών οι ομάδες κάποιες φορές παίρνουν διαφορετικά φύλλα εργασίας και κάποιες φορές κοινά (όταν το απαιτεί το γνωστικό αντικείμενο). Με αυτό τον τρόπο έχουμε πιο γρήγορη επεξεργασία των δεδομένων και αναπτύσσεται δημιουργική άμιλλα μεταξύ των μαθητών. Κάποια ερωτήματα από τα φύλλα εργασίας επεξεργάζονται ατομικά. Όλα τα παιδιά προμηθεύονται με φύλλο εργασίας.

Η χρήση του ιστολογίου γίνεται όταν είναι απαραίτητη ή σαν επιπλέον βοήθεια για το σπίτι.

Ορισμένα από τα ερωτήματα των φύλλων εργασιών δεν απαντήθηκαν ή μεταφέρθηκαν σε άλλη διδακτική ώρα λόγω χρόνου και έλλειψης εξοικείωσης των

παιδιών με τους υπολογιστές. Όσον αφορά τη γλώσσα των αγγλικών δεν υπήρχε πρόβλημα και τα παιδιά φάνηκαν να έχουν ευχέρεια στο να κατανοήσουν εκείνα τα video και το υλικό που ήταν στην αγγλική γλώσσα.

Ιδιαίτερο ενθουσιασμό έδειξαν για τις ψηφιοποιημένες διαδραστικές εφαρμογές.

Στο τέλος της διδασκαλίας της ενότητας που ασχοληθήκαμε  ζητάμε από τους μαθητές να αξιολογήσουν τη διαδικασία ενώ υπάρχει συνήθως και εργασία ανατροφοδότησης για το σπίτι. Από τα αποτελέσματα φάνηκε ότι η διδακτική προσέγγιση είχε πολύ θετική ανταπόκριση. Τα παιδιά έδειξαν ικανοποιημένα με το νέο τρόπο προσέγγισης καθώς αναπτύχθηκε στην τάξη ένα πολύ ευχάριστο κλίμα συνεργασίας και διάθεση ερευνητικότητας.

ΙΟΥΔΑΪΣΜΟΣ

1^Ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ*

(Εργασία ανά ομάδες κοινό ερώτημα σε όλους)

*Αφού αναπτυχθούν στην τάξη οι βασικές διδασκαλίες του Ιουδαϊσμού

1. Ανατρέξτε στο δικτυακό τόπο της http://www.myriobiblos.gr/library%20home.htm και επιλέξτε Αγία Γραφή –Παλαιά Διαθήκη – Ησαιας 11,10.  Μελετήστε το κείμενο και εντοπίστε ποια από τις βασικές διδασκαλίες του Ιουδαϊσμού διαφαίνεται εδώ. (Εξοικείωση των μαθητών με τα κείμενα της Βίβλου μέσω των υπολογιστών)

…………………………………………………………………………………………

2. Συνεχίστε την πλοήγησή σας στην παραπάνω διεύθυνση και επιλέξτε τώρα το βιβλίο Δευτ. 30,15. Καταγράψτε και πάλι για το ποιες από τις βασικές διδασκαλίες του Ιουδαϊσμού προβάλλει το κείμενο της Πεντατεύχου.

3. Πληκτρολογήστε την ηλεκτρονική διεύθυνση της ελεύθερης εγκυκλοπαίδειας Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org/   και αναζητήστε πληροφορίες για τα ιερά κείμενα των Ιουδαίων.

Α. Η χριστιανική θρησκεία έχει ανάλογα ιερά βιβλία;

B. Ποιό από τα βιβλία είναι κοινό και στις δύο θρησκείες;

4. Αναζητήστε έναν ορισμό της λέξης «μεταρρύθμιση» μεταβαίνοντας στο δικτυακό τόπο της Πύλης για την Ελληνική Γλώσσα http://www.greek-language.gr/  Από τους υπερσυνδέσμους: «Νέα Ελληνική – εργαλεία - Ηλεκτρονικά Λεξικά» αναζητείστε στο Λεξικό Κοινής Νεοελληνικής του Τριανταφυλλίδη το λήμμα «μεταρρύθμιση» και σημειώστε την ερμηνεία.

5. Πληκτρολογήστε μια οποιαδήποτε μηχανή αναζήτησης (π.χ. http://www.google.com/)   και κατόπιν μεταβείτε στην ηλεκτρονική διεύθυνση της ελεύθερης εγκυκλοπαίδειας Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org/. Αναζητήστε πληροφορίες για το μεταρρυθμισμένο Ιουδαϊσμό.

Α. Ποιες ήταν οι συνέπειες της μεταρρύθμισης;

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Β. Σκεφτείτε θετικά και αρνητικά στοιχεία που προέκυψαν από τη μεταρρύθμιση για τον Ιουδαϊσμό.

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

2^ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ- Η ΣΥΝΑΓΩΓΗ

1. Μεταβείτε στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://www.cleo.net.uk/resources/displayframe.php?src=465/consultants_resources%2Freligiouseduc%2FjudaismS%2Fservice.html και παρακολουθήστε την πρωινή προσευχή στη Συναγωγή (κάντε κλικ στις διάφορες επιλογές δεξιά).

2. Μεταβείτε στο http://www.bbc.co.uk/learningzone/clips/4675.flv.   Το παράδειγμα αυτό εξετάζει ορισμένες από τις διατάξεις της εβραϊκής πίστης. Ένα αγόρι, (η προετοιμασία του για το bar mitzvah του), μαθαίνει ορισμένους από τους κανόνες της πίστης του – όπως ότι ποτέ δεν αγγίζουν την Τορά. Εναλλακτικά     http://blogs.sch.gr/speaker/2010/08/31/κανόνες-θρησκευτικοί-ιουδαϊσμός

Α) Είναι απαραίτητοι οι κανόνες στη ζωή μας;

Β) Η δική μας θρησκεία θέτει ανάλογους κανόνες;

3. Στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://www.cleo.net.uk/resources/displayframe.php?src=464/consultants_resources%2Freligiouseduc%2FjudaismA%2Ftandt.html δείτε αναλυτικά για την ενδυμασία των ραββίνων και το τελετουργικό της συναγωγής επιλέγοντας από δεξιά την κατηγορία που σας ενδιαφέρει (εναλλακτικά http://blogs.sch.gr/speaker/2010/08/04/ραββίνοι-tallit-και-tefillin)

4. Μέσα από τον ισότοπο της Ισραηλιτικής κοινότητας Θεσσαλονίκης http://www.hri.org/culture97/gr/eidika_programmata/koinothtes/jewish_community   ενημερωθείτε για τη ζωντανή κοινότητα της Θεσσαλονίκης και μάθετε γι’ αυτούς. Επιλέξτε από τους υπερσυνδέσμους το νέο εβραϊκό νεκροταφείο, το ολοκαύτωμα καθώς  και τα νεότερα εβραϊκά μνημεία.  Εναλλακτικά http://blogs.sch.gr/speaker/2010/08/04/η-ισραηλιτική-κοινότητα-της-θεσσαλον

5. Virtual περιήγηση σε συναγωγή (σε κάποιες περιοχές που δεν υπάρχει δυνατότητα για επίσκεψη σε συναγωγή μία virtual tour είναι το μόνο μέσο για να κατανοήσουν τα παιδιά την ιδιαιτερότητα αυτού του λατρευτικού χώρου). http://www.surreyplacesofworship.org.uk/virtualvisits/synagogue. Καταγράψτε τι σας έκανε περισσότερο εντύπωση.

6. Μεταβείτε στην υπηρεσία ηλεκτρονικής τάξης http://eclass.sch.gr/courses/G1722106/document/%C9%CF%D5%C4%C1%C9%D3%CC%CF%D3.htm για να λύσετε ένα σύντομο test-quiz (hot potatoes) για την εβραϊκή θρησκεία.

3^ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1. Μεταβειτε στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://www.bbc.co.uk/northernireland/schools/11_16/citizenship/religion/pickthepics.shtml και απαντήστε στο test-παιχνίδι με τα σύμβολα των θρησκειών πριν λήξει ο χρόνος σας ή μπείτε στο  http://blogs.sch.gr/speaker/2010/08/30/795 

Εναλλακτικά για τους μισούς μαθητές ένα παρόμοιο τεστ με σύμβολα θρησκειών στη διεύθυνση http://www.bgfl.org/bgfl/custom/resources_ftp/client_ftp/ks1/re/teddys_day_out/index.htm ή στο ιστολόγιο http://blogs.sch.gr/speaker/2010/08/05/interactive-game-θρησκευτικά-σύμβολα

2. Ψηφιοποιημένη διαδραστική εφαρμογή με υλικό από όλες τις θρησκείες (Χριστιανισμός, Ιουδαϊσμός, Islam, Ινδουισμός, Βουδισμός) στο     http://www.bl.uk/learning/cult/sacred/stories. Επιλέξτε τη θρησκεία του Ιουδαϊσμού και κατόπιν το ανάλογο βιβλίο /περιστατικό που σας ενδιαφέρει. Παρέχονται επίσης υπότιτλοι στα αγγλικά και από την επιλογή more information επιπλέον επεξηγηματικό κείμενο με πολύ καλή απόδοση των κειμένων (από το bbc). Εναλλακτικά http://blogs.sch.gr/speaker/2010/08/05/sacred-stories-διαδραστική-εφαρμογή-για-τις-θρησκ    

3. Μεταβείτε στη διεύθυνση της ηλεκτρονικής τάξης για ένα τελευταίο τεστ συμπλήρωσης κενού (hot potatoes) http://eclass.sch.gr/courses/G1722106/document/%CC%CF%CD%CF%C8%C5%DA%D3%CC%CF%D3.htm

4. Τελική εργασία: Να δημιουργήσετε το διάγραμμα της ενότητας με χρήση inspiration.

4^ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1) Σε μία τελευταία διδακτική ώρα τα παιδιά θα παρακολουθήσουν την ταινία του Τοπόλ «Ο βιολιστής στη στέγη» και θα ζητηθεί να εντοπίσουν και να παρουσιάσουν τα θρησκευτικά στοιχεία της κλασσικής κινηματογραφικής ταινίας. (http://blogs.sch.gr/speaker/2010/04/20/πτυχές-της-θρησκείας-του-ιουδαϊσμού ). Ακολουθεί συζήτηση πάνω στην ταινία.

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

2) Προγραμματισμός εκπαιδευτικής επίσκεψης σε μία εβραϊκή συναγωγή της Θεσσαλονίκης και στο εβραϊκό μουσείο της ισραηλιτικής κοινότητας Θεσσαλονίκης (Βιωματική προσέγγιση, Field Trips). Στην τάξη: Συζήτηση με τους μαθητές για τις εντυπώσεις τους και τυχόν απορίες από την επίσκεψη.

                                                                                  Η καθηγήτρια Αλμπανάκη Ξανθή

Η καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού στη σχολική πράξη

δρ Αντώνιος Χατζόπουλος,  Η καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού στη σχολική πράξη:μία διδακτική πρόταση για τα ΣΔΕ

Μεταξύ των στόχων  που έχουν καθιερωθεί  για τα  ΣΔΕ,  κυρίαρχη θέση κατέχουν η καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού και  η ενθάρρυνση στην κατάκτηση νέων γνώσεων.  Η αυτενέργεια, η ανάπτυξη και η αξιοποίηση της ίδιας της δυναμικής των εκπαιδευομένων κατά την διαδικασία είναι σημαντικότατοι παράγοντες που οδηγούν στη σωστή γνώση. Αυτό φυσικά δεν ισχύει μόνο για τα ΣΔΕ, αλλά για όλα τα σχολεία. Οι  τοπικές ιδιαιτερότητες  μίας περιοχής καθορίζουν και θα πρέπει  να αποτελούν  μέρος των  διδακτικών προτεραιοτήτων   ενός σχολείου ΣΔΕ., δίνοντας κατάλληλες  εκπαιδευτικές  προτάσεις.

Η λειτουργία  και μόνο των σχολείων δεύτερης ευκαιρίας είναι αφ’ εαυτής μία καταπολέμηση του αποκλεισμού: φοιτούν άνθρωποι που για διαφορετικούς  λόγους ο καθένας, δεν είχαν την ευκαιρία να μετέχουν στα αγαθά της γνώσης. Το βλέπουμε και στο παράδειγμα της Λάρισας, όπου το ΣΔΕ που λειτουργεί εντός των φυλακών, ενσωματώνει από τώρα έστω και εν μέρει τους φυλακισμένους συμπολίτες μας στην κοινωνία, και  ακόμη καλύτερα τους προετοιμάζει με τον καλύτερο τρόπο   για την κοινωνική ζωή. 

Στα ΣΔΕ εκπαιδεύονται  και συμπολίτες μας, όπως είναι οι Ρωμά, οι μουσουλμάνοι από τα μειονοτικά σχολεία, αλλά και μετανάστες  και  πρόσφυγες, Αρμένιοι, Κούρδοι, Πόντιοι κ.ά.  που σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες  έχουν υψηλή σχολική διαρροή.

Μέσα στη διδακτική πράξη, μέσα στην αίθουσα  μπορούμε να αναλάβουμε εκείνες τις διδακτικές πρωτοβουλίες που είναι απαραίτητες για τη γνωριμία του άλλου, του διαφορετικού, αυτού που κομίζει διαφορετικές εμπειρίες, αυτού που ανήκει σε διαφορετική πολιτισμική παράδοση, αυτού που έχει διαφορετική γλώσσα και θρησκεία, διαφορετικά ήθη και έθιμα από τα δικά μας. Είναι αυτός που ζει δίπλα μας από αιώνες ή εδώ και λίγα χρόνια, δεν έχει και τόση μεγάλη σημασία. Αυτός πρέπει να είναι και ο πλούτος στη εκπαίδευση: ο  απόλυτος συσχετισμός  των διαφορετικών παραδόσεων στην εκπαιδευτική  διαδικασία.

Στο ΣΔΕ  δεν θα  πρέπει επ’  ουδενί  να  γίνεται αυτό που συμβαίνει πολλές φορές  με τους αδύναμους μαθητές στο κανονικό σχολείο. Συνήθως-πολύ κακώς βέβαια-  δεν τους συσχετίζουμε με την ροή του μαθήματος και τους έχουμε στο περιθώριο. Ξέρετε  ποιο είναι το σχόλιο που εκφράζεται πολύ συχνά στην εκπαιδευτική πορεία ενός τμήματος στο Γυμνάσιο και που ακούγεται κατά κόρον στις παιδαγωγικές συνεδριάσεις των τριμήνων; «Το 1/3 των μαθητών συμμετέχει ανελλιπώς και όλοι οι  άλλοι είναι στον «κόσμο τους», αδιάφοροι ή είναι τουρίστες» ! Ίσως μας είναι γνωστό. Αρχίζουν οι υπαινιγμοί για τους δασκάλους που δε δίδαξαν   σωστά για τις ελλείψεις και για όσα δεν έγιναν. Ξεχνάμε ότι είμαστε εκεί για να  μορφώσουμε, να διδάξουμε, να αναδείξουμε και να καλλιεργήσουμε περαιτέρω  τις δεξιότητες που και αυτοί οι μαθητές έχουν,  να μεταφέρουμε την εκπαιδευτική διαδικασία και σ΄ αυτούς και να αξιοποιήσουμε τις δυνατότητές τους. Αυτή άλλωστε είναι και η εργασία μας, το λειτούργημά μας.

Αφορμή γι’ αυτή την σημερινή εισήγηση στάθηκε  η εμπειρία μου από τη διδασκαλία θρησκευτικών επί  διετία στο Εσπερινό Γυμνάσιο Αλεξανδρούπολης και η αναζήτηση των κοινών σημείων  στα πλαίσια των Θρησκευτικών. Και αυτό γιατί μέσα στην τάξη υπήρχαν πολλοί πρόσφυγες, μετανάστες και μουσουλμάνοι.  Έψαχνα να βρω τα κοινά σημεία, των διαφορετικών πολιτισμών: υπήρχαν Αρμένιοι; νέοι πρόσφυγες; Μετέφερα το κέντρο της συζήτησης και του μαθήματος στους ίδιους. Στα Θρησκευτικά:  τόνιζα τις  απαρχές  του αρμενικού λαού, το ότι είναι οι πρώτοι, ο πρώτος λαός  που βαπτίστηκε, οι πρώτοι που έκτισαν την πρώτη εκκλησία, τα πολλά ελληνικά που έχουν στην λειτουργία τους, το πανάρχαιο και θαυμάσιο αλφάβητό τους, τον πλούτο της γλώσσας τους, τους   αυτοκράτορες του Βυζαντίου αρμενικής καταγωγής, την ανά τον κόσμο εμπορική  δεινότητα και τέλος τα δεινά που  υπέστη ο λαός αυτός. Αυτό γινόταν αφορμή να πουν και αυτοί τα όσα γνώριζαν γι’ αυτά τα θέματα, να μου φέρνουν βιβλία, να με ρωτούν πού έμαθα τις λίγες αρμενικές λέξεις. Και ο στόχος δεν αργεί να επιτευχθεί. Μάθαιναν όλοι νέα πράγματα, αλλά μάθαινα  και εγώ μαζί τους.  Πολλά παιδιά–μαθητές δεν γνώριζαν καν την ύπαρξη αρμενικής γλώσσας και κουλτούρας.

Σκοπός της διδακτικής μας πρότασης  είναι πάντα η αυτενέργεια και η αυτοσυνειδησία της ομάδας στην οποία απευθυνόμαστε και φυσικά  η συσχέτιση όλων στην εκπαιδευτή διαδικασία και στο αντικείμενο. Ακόμη στόχος  μας πρέπει να  είναι η άρση της απομόνωσης που τυχόν αισθάνονται οι μαθητές αυτοί μέσα στην τάξη,   η συμμετοχή τους  στην εκπαιδευτική διαδικασία με δική τους θέληση και με δική τους πρωτοβουλία. Αυτό θα οδηγήσει στην αυτοσυνειδησία και την αύξηση της αυτοπεποίθησής τους.  

 Συσχετίζουμε στη διδασκαλία πάντα  το σύνολο  της τάξης, όπως απαιτεί και η παιδαγωγική μας ιδιότητα, αλλά και ο κοινός νους.  Πέρα όμως από αυτά  είναι ουσιαστικό και πάντα επίκαιρο το θέμα της  αποδοχής από τους εκαπαιδευόμενους μιας  άλλης  θρησκευτικής, πολιτισμικής και γλωσσικής παράδοσης που  ζει και δημιουργεί  δίπλα μας, που δραστηριοποιείται στο εμπόριο, στις τέχνες  και στα γράμματα. Αυτό θα είναι και σημαντικό κέρδος από το ΣΔΕ.

Στα ΣΔΕ της Θράκης έχουμε  αρκετά μεγάλη αναλογία  μειονοτικών  ομάδων, αλλά και άλλων  ατόμων από άλλες χώρες Τα  στατιστικά στοιχεία από την  Περιφέρεια  Ανατολική  Μακεδονία Θράκης αναφορικά με την φοίτηση στα ΣΔΕ δείχνουν ότι πράγματι λειτουργούν συν τοις άλλοις και ως άτυπα διαπολιτισμικά σχολεία.

Στα Σχολεία Σαπών, Κομοτηνής και Αλεξανδρούπολης εκπαιδεύονται πολλοί μουσουλμάνοι συμπολίτες μας που στην πλειοψηφία τους είναι τουρκόφωνοι.

Η διδακτική πρόταση-το θέμα

Γνωρίζω τους συμπολίτες μου: «Μουσουλμάνοι της Κομοτηνής» (ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ)

1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ

• Αναφορά στην ύπαρξη    μουσουλμανικών πληθυσμών  στη  Θράκη εδώ και αιώνες
• Η  ειρηνική συμβίωση  επί αιώνες-η κοινή πατρίδα.
• Η νομοθεσία - η προστασία – η ισότητα.

2.ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ:

• Από το '91, με την ιδρυτική διακήρυξη της τότε ΔAΣE (Διάσκεψη για την Aσφάλεια και τη Συνεργασία στην Eυρώπη) οι εθνικές μειονότητες αυτοπροσδιορίζονται και αναγνωρίζονται αυτομάτως από τις χώρες στις οποίες ανήκουν. Tη διακήρυξη έχει υπογράψει και η Eλλάδα.

·         H Eλλάδα υπέγραψε τη συμφωνία - πλαίσιο του Συμβουλίου της Eυρώπης για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων. H συμφωνία προβλέπει αρχές τις οποίες πρέπει να σέβεται η χώρα-μέλος και σύστημα ελέγχου από επιτροπή υπουργών για την εφαρμογή τους.

Μερικές από τις αρχές:

α. Η  ενθάρρυνση συμμετοχής στην οικονομική, πολιτιστική και κοινωνική ζωή.

β. Η προώθηση της συμμετοχής στο δημόσιο βίο.

Υ. Η διαφύλαξη  της ταυτότητας των εθνικών μειονοτήτων.

Δίνουμε στους μαθητές να καταλάβουν όλα  τα παραπάνω και ότι αυτά τα υλοποιούμε και  μέσα  από ΣΔΕ με την ίδρυσή τους  και τη φοίτηση όλων, αλλά  και μέσα από την εκπαιδευτική διαδικασία 

3.  ΒΑΣΙΚΟΙ-ΓΕΝΙΚΟΙ  ΣΤΟΧΟΙ

• Η  γνωριμία  με μία   άλλη   θρησκευτική  πολιτισμική  και γλωσσική  παράδοση  που  ζει και δημιουργεί  δίπλα μας, που δραστηριοποιείται  σ΄ όλους τους  τομείς της κοινωνικής ζωής του τόπου.  
• Η γνώση της διαφορετικότητας, εκτός από τον παιδαγωγικό και μορφωτικό της σκοπό, συμβάλλει ουσιαστικά και αποφασιστικά στην άρση των  αντιλήψεων εκείνων που αποκλείουν  και περιθωριοποιούν αυτούς που δεν ανήκουν στη «δική τους» πολιτισμική  παράδοση. Η δημιουργική επεξεργασία  του θέματος προετοιμάζει τους  πολίτες του αύριο, που θα ανέχονται και θα αποδέχονται όλους τους συνανθρώπους τους. 
• Η προαγωγή και αποδοχή των μειονοτικών γλωσσών και των λαών άλλων πολιτισμικών επιρροών είναι βασικός παράγοντας αποδοχής ενός κοινού ευρωπαϊκού πολιτισμού μέσα από τον σεβασμό της ετερότητας. Αυτός είναι και ο κύριος άξονας γύρω από τον οποίο περιστρέφονται οι στόχοι αυτού του σχεδίου εργασίας.

4.ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

• Όλοι οι  μαθητές-τριες γνωρίζουν ένα λαό με άλλο πολιτισμό, με άλλη γλώσσα και με άλλες παραδόσεις. Οι ανήκοντες στην  διαφορετική πολιτισμική παράδοση αποκτούν  αυτοπεποίθηση και αυτογνωσία. Αισθάνονται και ζουν την αναγνώρηση.
• Μαθαίνουν όλοι την ιστορία  της άλλης παράδοσης  μέσα από βιώματα που θα τους προσφέρει η ενασχόληση με το θέμα αυτό που στηρίζεται  στην ουσιαστική δραστηριοποίηση   των ιδίων. 
• Μέσα από την έρευνα ανακαλύπτουν και διδάσκονται.
• Εξοικειώνονται με ένα άλλο γλωσσικό, πολιτισμικό και θρησκευτικό περιβάλλον. Συσχετίζουν την πολυγλωσσία  με την πολυπολιτισμικότητα.
• Αποδέχονται το διαφορετικό πολιτισμό, τη διαφορετική γλώσσα και κουλτούρα, τη διαφορετική θρησκευτική παράδοση. Καταρρίπτουν τα στερεότυπα.
• Η ουσιαστική γνώση και γνωριμία  των παραδόσεων των άλλων  αποτρέπει  την ανάπτυξη του θρησκευτικού φανατισμού που είναι πολλές φορές «πρόδρομος» φανατικών κοινωνικών συμπεριφορών.
• Διερευνούν  οι ίδιοι την παράδοση αυτή, παρατηρούν, μαθαίνουν, ανακαλύπτουν τις δεξιότητές τους και διδάσκονται μέσα από τη βιωματική γνώση.
• Δεν είναι παθητικοί δέκτες της γνώσης, εμπλέκονται ενεργά στη μαθησιακή διαδικασία. Εισέρχονται εν μέρει στον επιστημονικό τρόπο εργασίας, καταγραφής και ταξινόμησης του υλικού.
•  Ευαισθητοποιούνται επάνω σε ζητήματα μεταναστών, προσφύγων, παλιννοστούντων, μειονοτήτων  μέσα από την ίδια την πραγματικότητα
• Δίδεται ευκαιρία σε μαθητές με γλωσσικές και άλλες μαθησιακές δυσκολίες να αναπτύξουν καινοτόμο και μη «συμβατική» για τα δεδομένα του σχολείου δράση  και έτσι να αυξήσουν την αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμησή τους. 
• Επιτυγχάνεται η  κοινωνικοποίηση των μαθητών μέσα από την  εργασία με άλλους μαθητές, διδάσκεται στην πράξη η αξία της ομαδικής εργασίας και της συνεργασίας.
• Αξιοποιείται η βιωματική εμπειρία ως ουσιαστικός τρόπος  μάθησης. 

5.ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 

α. Θρησκείες

·         Νηστεία: μουσουλμανική-ορθόδοξη. Ομοιότητες  θρησκευτικών προσευχών και εθίμων. (Η μετάνοια, το κουρμπάνι, η πίτα της νηστείας, οι θρησκευτικές συνάξεις, η μουσική).Η ενδυμασία των κληρικών.

·         Παρουσίαση του λευκώματος  που εκδόθηκε στην  Ξάνθη με τα τεμένη της  περιοχής και σε συνεργασία Μητρόπολης-Μουφτείας. Θρησκευτικοί συμβολισμοί στις  λατρευτικές συνάξεις. Μνημονεύεται ο Ιησούς και η Παναγία δεκάδες φορές στο Κοράνιο.  Μάλιστα ο Χριστός ονομάζεται πάντα Προφήτης, όπως ακριβώς και ο Μωάμεθ. Μνημονεύονται και οι Έλληνες: Ένα ολόκληρο κεφάλαιο (sure) φέρει την ονομασία Rum  Έλληνες.

Περιβάλλον(φυσικό-δομημένο)

• Φωτογραφίες παραδοσιακής αρχιτεκτονικής (σπίτια-ιεροί χώροι)
• Γέφυρες- έργα μεταβυζαντινής και οθωμανικής αρχιτεκτονικής
• Οικισμοί με αναλλοίωτη παραδοσιακή αρχιτεκτονική

Ήθη έθιμα-παραδόσεις

·         Παρατήρηση-καταγραφή επαγγελματικών ενασχολήσεων   και αξιολόγηση της συμβολής των μουσουλμάνων συμπατριωτών μας στην τοπική οικονομία.

·         Έρευνα ηθών - εθίμων, γαστρονομία.

·         Μουσική παράδοση. Συλλογή  ηχητικών ντοκουμέντων-Συμμετοχή σε μουσική εκδήλωση

·         Συνεντεύξεις από υπερήλικες 

·         Επίσκεψη σε γάμο- Μικτοί γάμοι

·         Οι αξίες-οι αρχές της μειονότητας

·         Η οικογενειακή ζωή.

Γλώσσα-παιδεία 

·         Πληροφορίες για την τουρκική γλώσσα και τη θέση της στην Ελλάδα: Σε ποια Πανεπιστήμια και σχολεία διδάσκεται;    Έρευνα για τις μεταφράσεις   Ελλήνων  συγγραφέων στα τουρκικά και αντίστροφα. Παρουσίαση βιβλίων από τη τον  φιλόλογο, ανάγνωση αποσπασμάτων.

·         Ο τοπικός τύπος, ο δίγλωσσος τύπος. Τα ονόματα και οι  αλληλεπιδράσεις στις δύο γλώσσες. Ο Ελοχίμ-Αλλάχ, Αβραάμ-Ibrahim, ο Ιωνάς Yunus, ο «Μουρατίδης» ο  Σμαϊλης. Το ανοιχτήρι –Anahtar, η αυλή-Avlu, ο εργάτης-Irgat, εσείς-siz  και   το zor -ζόρι, rezil-ρεζίλι   και naz-νάζι.

·         Επίσκεψη σε μειονοτικά εκπαιδευτήρια. Συνομιλίες-συνεντεύξεις με μαθητές και με εκπαιδευτικούς. Καταγραφή-αξιολόγηση-παρουσίαση  διδακτικών βιβλίων.

6.ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

• Η  μέθοδος  εργασίας  είναι ομαδική, πρωτοβουλιακή, συνεργατική   και   διαθεματική.
• Η  ομαδική εργασία είναι απαραίτητη για την επιτυχία του σχεδίου εργασίας. Θα πρέπει οπωσδήποτε να αξιοποιούνται όλοι οι μαθητές-τριες.  
• Οι μαθητές αναπτύσσουν πρωτοβουλίες στην αναζήτηση, ταξινόμηση και επεξεργασία των πληροφοριών, συμμετέχουν οι ίδιοι στη μαθησιακή διαδικασία και έτσι η γνώση δεν είναι αποσπασματική. Το θέμα που επιλέχθηκε έχει σχέση με την καθημερινή ζωή και έτσι οι μαθητές και το σχολείο αποκτούν ενεργή σύνδεση με το πολιτιστικό και κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο ζουν.
• Η συνεργασία εκπαιδευτικών διαφορετικών επιστημονικών κλάδων είναι απαραίτητη για την επιτυχή έκβαση της εργασίας. Οι καθηγητές είναι καθοδηγητές-συντονιστές της προσπάθειας των μαθητών.
• Οι καθηγητές ευαισθητοποιούν τους μαθητές με την ιδέα της αναγκαιότητας της  συμβίωσης με άλλους πολιτισμούς της  σύγχρονης  κοινωνίας. Επισημαίνουν ότι  η γνώση του «άλλου», του διαφορετικού, του ανήκοντος σε άλλο πολιτισμικό κύκλο αποκλείει τα αρνητικά στερεότυπα από τη ζωή μας. 
• Οι μαθητές σχηματίζουν ομάδες ανάλογα με τα ενδιαφέροντά τους. Ο διδάσκων-ουσα διερευνούν τα ενδιαφέροντά τους και τους κατατάσσουν με τη σύμφωνη γνώμη τους σε ομάδες. Ο εντοπισμός και ο συνδυασμός των ενδιαφερόντων των μαθητών αναφορικά με την ένταξή τους στην ομάδα είναι έργο των καθηγητών που θα αναλάβουν το θέμα, αλλά και όλων των άλλων που θα συνεργασθούν.
• Κάθε ομάδα αναλαμβάνει με τη βοήθεια του διδάσκοντα μία διαθεματική δραστηριότητα, αλλά  φυσικά δεν αποκλείεται και η δημιουργία ομάδας που η ίδια θα αποκτήσει διαθεματικά ενδιαφέροντα κατά την πορεία της εργασίας. Έτσι η ομάδα  με ιστορικά ενδιαφέροντα θα αναζητήσει υλικό (βιβλιογραφία-ιντερνετ) με τη βοήθεια του διδάσκοντα, θα πάρει συνεντεύξεις  από τουρκόφωνους  με θέμα την τοπική ιστορία. Η ομάδα με αρχιτεκτονικά και εικαστικά ενδιαφέροντα θα φωτογραφήσει παλιά σπίτια με την παραδοσιακή μεταβυζαντινή, οθωμανικήκαι θρακιώτικη  αρχιτεκτονική. Οι μαθητές με μουσικά ενδιαφέρονται θα φέρουν ηχητικά ντοκουμέντα από  εορτές ή από συναυλίες, παρτιτούρες και  θα παρουσιάσουν παραδοσιακά μουσικά όργανα. Μία ομάδα μπορεί να παρουσιάσει την  πνευματική ζωή, τα επαγγέλματα, την οικονομική ζωή, κ.ά.  

Συμπεράσματα

1.Με αυτό τον τρόπο εργασίας όλοι οι μαθητές  αισθάνονται χρήσιμοι και δημιουργικοί  κατά την εκπαιδευτική διαδικασία και εφαρμόζουν στην πράξη την διαθεματικότητα και την διεπιστημονικότητα. 

2.Αίρονται οι τυχόν προκαταλήψεις για τον διαφορετικό. Έρχονται ο ένας πλησίον του άλλου.

3.Η αντικειμενική γνώση  των άλλων –μιλούν οι ίδιοι για τους εαυτούς των-καταργεί τις διαχωριστικές γραμμές.  

4 Επιτυγχάνεται η υλοποίηση σκοπών του  ΣΔΕ, που είναι  η καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού-η επένδυση στην εκπαίδευση,  η καλλιέργεια δεξιοτήτων  και η διαθεματικότητα-διεπιστημονικότητα στη διδασκαλία.

Βιβλιογραφία για διδάσκοντες

Αγραλιώτης, Κ. (2001). Γλωσσική Ετερότητα στην Ελλάδα. Βλάχικα, Πρακτικά Διημερίδας, Κέντρο Ερευνών  Μειονοτικών Ομάδων.

Ε., & Μητακίδου, Σ. Εκπαιδευτικοί μιλούν σε εκπαιδευτικούς για τις εμπειρίες τους. Εκπαίδευση γλωσσικών μειονοτήτων, Θεσ/νίκη  

Βακαλιός, Θ. (1997). Το πρόβλημα της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης στη Δυτική Θράκη. Αθήνα: Gutenberg.
Μαργαρίτης Γιώργος, Ανεπιθύμητοι συμπατριώτες, Αθήνα 2005.
Γαβριηλίδου-Μανώλογλου, Ε. (2003). Μουσουλμάνοι μαθητές στο Γυμνάσιο Ιάσμου. Προβλήματα – Αναζητήσεις. Στο Τρέσσου, Ε., & Μητακίδου,  Γεροβασιλείου, Κ. (2003). Γλωσσικές στάσεις των πομακόφωνων μαθητών της Θράκης. Στο Τρέσσου, Ε., & Μητακίδου, Σ. Εκπαιδευτικοί μιλούν σε εκπαιδευτικούς για τις εμπειρίες τους. Εκπαίδευση γλωσσικών μειονοτήτων. Θεσ/νίκη: Παρατηρητής.
Δέδε, Α. (2001). Πρακτικά Διημερίδας. Στο Κέντρο Ερευνών Μειονοτικών Ομάδων, Γλωσσική Ετερότητα στην Ελλάδα. Βλάχικα. Γλώσσες της μειονότητας της Δ. Θράκης. Σλαβικές Διάλεκτοι της Μακεδονίας. Αθήνα: Αλεξάνδρεια.
Δήμου, Π., Σ., & Μηλιαζήμ, Τζ. (2003). Οι δυσκολίες ενός εκπαιδευτικού στα μειονοτικά σχολεία της ορεινής Ξάνθης. Στο Τρέσσου, Ε., & Μητακίδου, Σ. Εκπαιδευτικοί μιλούν σε εκπαιδευτικούς για τις εμπειρίες τους. Εκπαίδευση γλωσσικών μειονοτήτων. Θεσ/νίκη: Παρατηρητής.
Ζεγκίνης, Ε., (1994). Οι μουσουλμάνοι αθίγγανοι της Θράκης, ΙΜΧΑ.    

 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ

•  Γνωρίζω τους συμπολίτες μου: Αρμένιοι της Αλεξανδρούπολης.
•  Γνωρίζω τους συμπολίτες μου : Μουσουλμάνοι της Κομοτηνής.
•  Γνωρίζω  τους συμπολίτες μου : Εβραίοι της Θεσσαλονίκης.
•  Γνωρίζω τους συμπολίτες μου: Οι πρόσφυγες στην περιοχή μας.
•  Τι αναφέρει η ΑΓ για τους φυλακισμένους αδερφούς μας;

·         Το πολυπολιτισμικό Βυζάντιο μέσα από την ιστορία της Θράκης.

·         Βυζαντινά και Οθωμανικά κτίσματα της περιοχής μου.

·         Ιστορικές μορφές της Θράκης (όλων των θρησκειών).

·         Η Κομοτηνή: μία διαχρονική βυζαντινή πόλη με ανατολίτικο χρώμα:επαγγέλματα που χάνονται. -Σχοινάς-Βαρελοποιός.

·         Οι Αφρο-ελληνικές οικογένειες της περιοχής μας.

Αντώνιος Χατζόπουλος, 31.10. 2005

Ο Μ Ι Λ Ι Α ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ κ. κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΘΕΙΑΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΝ ΕΙΣ ΤΟΝ ΙΕΡΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΝ ΝΑΟΝ ΓΡΕΒΕΝΩΝ (25 Σεπτεμβρίου 2011)

Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Γρεβενῶν, Ποιμενάρχα τῆς θεοσώστου ταύτης Ἐπαρχίας,
Ἱερώτατοι Ἀδελφοί,
Ἐξοχώτατοι,
Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,

«Ἔχομεν δὲ τὸν θησαυρὸν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσιν, ἵνα ἡ ὑπερβολὴ τῆς δυνάμεως ᾖ τοῦ Θεοῦ καὶ μὴ ἐξ ἡμῶν».

Αὐτὴν τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ πρωτοκορυφαίου καὶ οὐρανοβάμονος Ἀποστόλου Παύλου πρὸς τοὺς χριστιανοὺς τῆς Κορίνθου, ἡ ὁποία ἐκφράζει τὴν ἐν τῇ ἀνθρωπίνῃ ἀσθενείᾳ τελειουμένην παντοδυναμίαν τοῦ Θεοῦ, ὑπενθυμίζει εἰς ἡμᾶς σήμερον τὸ ἀποστολικὸν ἀνάγνωσμα.

Tὴν αὐτὴν βεβαιότητα ᾐσθάνθημεν καὶ ἡμεῖς τελεσιουργοῦντες μεθ᾽ ὑμῶν, Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Γρεβενῶν καὶ ἀγαπητὲ ἐν Χριστῷ ἀδελφὲ κύριε Σέργιε, καὶ μετὰ τῶν λοιπῶν προσφιλεστάτων ἀδελφῶν Ἱεραρχῶν, τὸ ἱερώτατον μυστήριον τῆς Θείας Εὐχαριστίας εἰς τὸν Ἱερὸν Μητροπολιτικὸν Ναὸν τῆς θεοσώστου ταύτης Ἐπαρχίας, ἐν μέσῳ τοῦ εὐσεβοῦς καὶ φιλεόρτου λαοῦ.

Διότι ὄντως θησαυρὸς πολύτιμος καὶ ἀνεκτίμητος εἶναι ὁ ἐν τῷ μυστηρίῳ τῆς Θείας Εὐχαριστίας «μελιζόμενος καὶ μὴ διαιρούμενος» Ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ. Θησαυρὸς πολύτιμος καὶ ἀδαπάνητος εἶναι «ὁ πάντοτε ἐσθιόμενος καὶ μηδέποτε δαπανώμενος ἀλλὰ τοὺς μετέχοντας ἁγιάζων» Κύριος Ἰησοῦς Χριστός. Καὶ αὐτὸν τὸν θησαυρόν, τὸν ἀκένωτον καὶ ἀσύλητον ἀνὰ τοὺς αἰῶνας, μεταλαμβάνομεν, μετέχοντες τοῦ ἱεροῦ μυστηρίου, εἰς τὰ ὀστράκινα σκεύη τῆς ἀνθρωπίνης ὑπάρξεώς μας καὶ εἰς τὸ ἐκ χοὸς πεπλασμένον καὶ φθαρτὸν σῶμα μας, τὸ ὁποῖον ὅμως διὰ τῆς χάριτος καὶ δυνάμεως τοῦ Θεοῦ ἀξιοῦται τῆς αἰωνίου ζωῆς.

Θησαυρὸν πολύτιμον καὶ ἀνεκτίμητον ἀποτελεῖ ἡ Θεία Χάρις, ἡ διὰ τῶν ἱερῶν μυστηρίων καὶ ἁγιαστικῶν πράξεων τῆς Ἐκκλησίας μεριζομένη καὶ διαχεομένη εἰς τοὺς πιστούς, ἡ Θεία Χάρις ἡ ὁποία παρέχεται ὑπὸ τοῦ Θεοῦ εἰς τοὺς ἐκζητοῦντας αὐτὴν εἰλικρινῶς καὶ ἀγωνιζομένους πρὸς ἁγιασμὸν τῶν ψυχῶν καὶ τῶν σωμάτων αὐτῶν. Διότι ἡ Θεία Χάρις εἶναι αὐτὴ ἡ ὁποία μεταβάλλει τοὺς μωροὺς κατὰ κόσμον εἰς σοφοὺς κατὰ Θεὸν καὶ τοὺς μηδὲν ἔχοντας εἰς τοὺς τὰ πάντα κατέχοντας, ὅπως ἀποδεικνύεται διὰ τῆς ζωῆς καὶ ἱστορίας τῆς Ἁγίας ἡμῶν Ἐκκλησίας.

Θησαυρὸς πολύτιμος καὶ ἀνεκτίμητος, φυλασσόμενος ἐν τοῖς ὀστρακίνοις σκεύεσι τῶν ἀνθρωπίνων ψυχῶν, εἶναι καὶ ἡ εἰς Χριστὸν πίστις, τὴν ὁποίαν παρελάβομεν παρὰ τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων καὶ τῶν θεοφόρων πατέρων καὶ τὴν ὁποίαν φυλάσσομεν ὡς ἱερὰν παρακαταθήκην «ἐκτρεπόμενοι τὰς βεβήλους κενοφωνίας» (Α´ Τιμ. ς΄ 20). Καὶ ἡ πίστις αὐτὴ ἀποτελεῖ δι᾽ ἡμᾶς τοὺς ὀρθοδόξως εἰς Χριστὸν πιστεύοντας τὴν «νίκην τὴν νικήσασαν τὸν κόσμον» (Α΄ Ἰωάν. ε΄ 4), κατὰ τὸν ἑορταζόμενον αὔριον ἠγαπημένον μαθητὴν τοῦ Κυρίου, Ἅγιον Ἰωάννην τὸν Θεολόγον• ἀποτελεῖ τὴν δύνα¬μιν ἡ ὁποία ἐνισχύει τοὺς πιστοὺς «ὥστε ὄρη μεθιστάναι» (Α΄ Κορ. ιγ΄ 2) καὶ ἀναδεικνύει τοὺς ταπεινοὺς καὶ χοϊκοὺς ἀνθρώπους εἰς τέκνα Θεοῦ καὶ κληρονόμους τῆς βασιλείας Του, «ἵνα ἡ ὑπερβολὴ τῆς δυνάμεως ᾖ τοῦ Θεοῦ καὶ μὴ ἐξ ἡμῶν».

Θησαυρὸς πολύτιμος καὶ ἀδαπάνητος εἶναι ὁ ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν Χριστός, ὁ ὁποῖος μεταποιεῖ τὴν ἀποτελουμένην ἐξ ἀνθρώπων Ἐκκλησίαν ἀπὸ ὀστρακίνου σκεύους εἰς ἰδικόν Του σῶμα, ἰσχυρὸν καὶ ἄθραυστον, ὥστε πολεμουμένη νὰ νικᾷ καὶ ὑβριζομένη νὰ καθίσταται λαμπροτέρα.

Θησαυρὸς πολύτιμος καὶ ἀδαπάνητος καὶ τὸ Πανάγιον Πνεῦμα, τὸ μένον ἀεὶ καὶ ὅλον τὸν θεσμὸν συγκροτοῦν τῆς Ἐκκλησίας, ὥστε νὰ μαρτυρῇ περὶ τοῦ ἐντὸς αὐτῆς θησαυροῦ εἰς τὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος ἀναζητεῖ θησαυροὺς φθειρομένους καὶ ὑλικοὺς καὶ προσκολλᾶται εὐκόλως εἰς ὅσους «σὴς καὶ βρῶσις ἀφανίζει καὶ κλέπται διορύσσουσι καὶ κλέπτουσι» (Ματθ. ς΄ 19), ἀγνοῶν ἢ ἀδιαφορῶν διὰ τὸν ἄσυλον θησαυρὸν τὸν ὁποῖον κατέχει καὶ προσφέρει εἰς πάντας ἀνθρώπους ἡ Ἐκκλησία.

Τὴν μαρτυρίαν ταύτην περὶ τοῦ θησαυροῦ ἡμῶν τοῦ «ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσι» φυλασσομένου ἀλλ᾽ οὐδέποτε ἀλλοιουμένου συνεχίζει νὰ δίδῃ τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον εἰς τὸν σύγχρονον ἄνθρωπον καὶ παραλλήλως νὰ ὑπενθυμίζῃ τὴν ὕπαρξίν του καὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπηρεαζόμενοι ἐκ τῶν ποικιλωνύμων κρίσεων τῆς ἐποχῆς μας, τὸν ἔχουν λησμονήσει. Συνεχίζει νὰ τὴν δίδῃ «οὐ καθ᾽ ὑπεροχὴν λόγου ἢ σοφίας» (Α΄ Κορ. β΄ 1) ἀλλ᾽ ἐν βαθυτάτῃ συναισθήσει ὅτι διακονίαν του ἀποτελεῖ «ἡ μέριμνα πασῶν τῶν Ἐκκλησιῶν» (Β΄ Κορ. ια΄ 28) καὶ ἐν ἀπαρασαλεύτῳ πίστει ὅτι «ἡ ὑπερβολὴ τῆς δυνάμεως εἶναι τοῦ Θεοῦ».

Ἐν τῇ διακονίᾳ ταύτῃ τῆς μερίμνης τῶν Ἐκκλησιῶν ἡ Μήτηρ Ἁγία τοῦ Χριστοῦ Μεγάλη Ἐκκλησία τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἐκάλυπτε πάντοτε θυσιαστικῶς ὑπὸ τὰς φιλοστόργους πτέρυγάς της τὰ τέκνα της εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου, ἀποστέλλουσα τοὺς καταλλήλους δι᾽ ἑκάστην Ἀρχιερεῖς πρὸς διαποίμανσιν καὶ καταρτισμόν των, καὶ δὲν ἔπαυε νυκτὸς καὶ ἡμέρας νὰ ἀγρυπνῇ καὶ νὰ ἐνδιαφέρηται διὰ τὴν κατὰ Θεὸν προκοπὴν καὶ πρόοδόν των. Ἰδιαιτέρως δὲ εἰς καιροὺς δυσχειμέρους καὶ χαλεποὺς διὰ τὸ Γένος καὶ τὴν Ἐκκλησίαν, εἰς καιροὺς κατὰ τοὺς ὁποίους αἱ ἐν Μακεδονίᾳ ἐπαρχίαι καὶ τὰ ἐν αὐταῖς τέκνα της διέτρεχον «κινδύνους ἐκ γένους, κινδύνους ἐξ ἐθνῶν, κινδύνους ἐν ψευδαδέλφοις» (Β΄ Κορ. ια΄ 26), τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον ἐφρόντισε νὰ ἐκλέξῃ καὶ νὰ καταστήσῃ εἰς τὰς Μητροπόλεις αὐτὰς Ἱεράρχας ἱκανοὺς καὶ πεφωτισμένους διὰ νὰ στηρίξουν τὸ πολυτρόπως χειμαζόμενον ποίμνιόν των, Ἱεράρχας δραστηρίους καὶ τολμηροὺς διὰ νὰ «βαστάσουν τὸν καύσωνα» (Ματθ. κ΄ 12) τῆς ἀρχιερατικῆς των διακονίας, Ἱεράρχας ἀποφασισμένους νὰ ἄρουν τὸν σταυρὸν τῆς μαρτυρίας Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀλλὰ καὶ νὰ σταυρωθοῦν ἐπ᾽ αὐτοῦ.

Αὐτὸν τὸν σταυρὸν τῆς μαρτυρίας καὶ τοῦ μαρτυρίου ἀνέλαβε νὰ ἄρῃ ὁ Μητροπολίτης Γρεβενῶν Αἰμιλιανὸς ἀποσταλεὶς ὑπὸ τοῦ μεγάλου Πατριάρχου Ἰωακεὶμ τοῦ Γ´ διὰ νὰ ἐνισχύσῃ καὶ νὰ στηρίξῃ τὸ φρόνημα καὶ τὴν πίστιν τοῦ χειμαζομένου ποιμνίου τῆς ἱστορικῆς Μητροπόλεως Γρεβενῶν. Ὁ σταυρὸς ἦτο βαρύς καὶ ἡ διακονία ἐπίπονος• ἀλλ᾽ ὁ Μητροπολίτης Αἰμιλιανὸς μὲ ἀκράδαντον πίστιν εἰς τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ εἰργάσθη θυσιαστικῶς ὡς καλὸς ποιμὴν διὰ τὴν σωτηρίαν καὶ τὴν προστασίαν τῶν ἐμπιστευθέντων αὐτῷ ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας προβάτων καὶ ἠγωνίσθη παντοιο¬τρόπως διὰ νὰ ἀποτρέψῃ τοὺς βαρεῖς λύκους, οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον δὲν ἐφείδοντο τοῦ ποιμνίου του ἀλλὰ καὶ ἐπεχείρουν νὰ ἁρπάσουν τὰ πρόβατα μακρὰν τῆς σωτηρίου ποίμνης τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ. Ποτὲ ἀπὸ τοῦ χρέους μὴ κινῶν, κατὰ τὸν ποιητήν, δὲν ὑπολόγιζεν ὁ Μητροπολίτης Αἰμιλιανὸς τοὺς κινδύνους τοὺς ὁποίους διέτρεχεν ὁ ἴδιος, ἀλλ᾽ ἔθετε πάντοτε ὡς προτεραιότητα τὸ χρέος τῆς ἐνισχύσεως τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ τὸν ὁποῖον ἐκλήθη νὰ διαποιμάνῃ. Εἰς τὴν ἐπιτέλεσιν τοῦ ἱεροῦ του καθήκοντος εὗρε μαρτυρικὸν θάνατον, ἐπισφραγίσας τοιουτοτρόπως τὴν μαρτυρίαν τῆς ἀρχιερατικῆς του διακονίας διὰ τοῦ μαρτυρίου.

«Ἐσείσθη ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ τῆς Μακεδονίας», ἔγραφον αἱ ἐφημερίδες τῆς ἐποχῆς διὰ τὴν κηδείαν τοῦ Μητροπολίτου Γρεβενῶν Αἰμιλιανοῦ Λαζαρίδου, καί ὁ ἀοίδιμος Πατριάρχης Ἰωακείμ ὁ Γ´ ἐδέετο ἐκ Φαναρίου «ὅπως ὁ Ὕψιστος κατατάξῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐν σκηναῖς δικαίων».

Τὸ αὐτὸ ποιοῦμεν καὶ ἡμεῖς σήμερον, ἀνταποκρινόμενοι εἰς τὴν εὐγενῆ πρόσκλησίν σας, Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Γρεβενῶν καὶ ἀγαπητὲ ἐν Χριστῷ ἀδελφὲ κύριε Σέργιε, ὅπως ἐπισκεφθῶμεν τὴν Ἱερὰν Μητρόπολιν ὑμῶν ἐπὶ τῇ ἐπετείῳ τῆς συμπληρώσεως ἑκατὸν ἐτῶν ἀπὸ τοῦ μαρτυρικοῦ θανάτου τοῦ ἀειμνήστου προκατόχου σας, Μητροπολίτου Γρεβενῶν Αἰμιλιανοῦ.

Ἀγαλλόμεθα μεγάλως διότι καὶ πάλιν εὑρισκόμεθα εἰς τὴν Ἱερὰν Μητρόπολιν Γρεβενῶν καὶ σᾶς εὐχαριστοῦμεν ἐκ μέσης ψυχῆς, διότι μᾶς προσφέρετε τὴν χαρὰν νὰ συναντήσουμε καὶ πάλιν τὰ προσφιλῆ πρόσωπα ὑμῶν, νὰ ἴδωμεν ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὰ ἐπιτελούμενα ἀγαθὰ ἔργα, νὰ θαυμάσουμε τὸν φυσικὸν πλοῦτον, τὸν ὁποῖον διαθέτει ἡ περιοχή σας, καὶ νὰ ἐγκύψουμε πρὸ πάντων εἰς τὸν πνευματικὸν πλοῦτον τὸν ὁποῖον ἐθησαύρισαν εὐλαβεῖς ἱδρυταὶ Ἱερῶν Μονῶν καὶ κτίτορες Ἱερῶν Ναῶν καὶ ηὔξησαν διὰ τῆς ἀσκήσεως καὶ τοῦ μαρτυρίου των ἱεραὶ μορφαὶ ἁγίων ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν. Εὐχαριστοῦμεν πάλιν καὶ πολλάκις διὰ τὰς πολλαπλᾶς ἐκδηλώσεις τῆς ἀγάπης καὶ τῆς ἀφοσιώσεως ὑμῶν, τῶν ἐξοχωτάτων καὶ ἐντιμοτάτων ἀρχόντων καὶ τοῦ πιστοῦ καὶ λίαν ἀγαπητοῦ εἰς ἡμᾶς λαοῦ τῆς εὐλογημένης καὶ θεο¬σώστου ταύτης ἐπαρχίας.

Μεταφέρομεν πρὸς πάντας ὑμᾶς τὴν ἀγάπην καὶ τὸν ἀσπασμὸν τῆς Μητρὸς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ τῆς ἡμετέρας Μετριότητος καὶ ἀπονέμομεν τὴν πατρικὴν ἡμῶν εὐχὴν καὶ Πατριαρχικὴν εὐλογίαν, ἀναμένοντες ὑμᾶς καὶ εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου.

Ἀδελφοὶ καὶ τέκνα, ὁ Χριστὸς ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν νῦν καὶ ἀεί!

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΣΤΑ ΓΡΕΒΕΝΑ

ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ Ν.ΜΑΓΓΙΝΑ, ΑΠΟ ΙΣΤΟΤΟΠΟ ΦΩΣ ΦΑΝΑΡΙΟΥ

 

Με ιδιαίτερη λαμπρότητα τελέστηκε σήμερα το πρωί  στον Μητροπολιτικό Ναό της Ευαγγελιστρίας Γρεβενών Πατριαρχική Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου, και τρισάγιο στη μνήμη του Εθνομάρτυρος Μητροπολίτη Γρεβενών Αμιλιανού, καθώς την 1η Οκτωβρίου συμπληρώνονται 100 χρόνια από τον μαρτυρικό θάνατό του. Ο περικαλλής παλαιός Ναός της πόλης των Γρεβενών είχε «πλημμυρίσει» από νωρίς από εκατοντάδες πιστούς που θέλησαν να λάβουν την ευλογία του Προκαθημένου της Ορθοδοξίας.

Στη θεία λειτουργία συμμετείχαν οι Μητροπολίτες Εδέσσης Ιωήλ, ο οποίος εκπροσώπησε τον Αρχιεπίσκοπο και την Διαρκή Ιερά Σύνοδο, Μιλήτου Απόστολος, Ικονίου Θεόληπτος, Καστορίας Σεραφείμ, Φλωρίνης Θεόκλητος, Σιατίστης Παύλος, Ελασσώνος Βασίλειος, Ιόππης Δαμασκηνός, Κοζάνης Παύλος και ο επιχώριος Μητροπολίτης Γρεβενών Σέργιος.

«Η ευχαριστία και η ευγνωμοσύνη σύμπαντος του λαού, μετά των τοπικών αρχόντων και εμού προσωπικώς είναι άφατος, διότι υπεβλήθητε Υμείς μετά της Συνοδείας Σας, εις τον κόπον της ενταύθα ελεύσεως και επευλογήσεως των Εκδηλώσεων Μνήμης και Τιμής του Εθνομάρτυρος, παρά τον φόρτον των υψηλών καθηκόντων σας ως ηγέτου του παλαιφάτου Οικουμενικού Πατριαρχείου και την μέριμναν σας διά την υπ’ ουρανόν Ορθοδοξίαν» είπε ο Μητροπολίτης Γρεβενών στην ομιλία του, αφού είχε διαβαστεί το τρισάγιο στη μνήμη του εθνομάρτυρα προκατόχου του Αιμιλιανού και των συνοδών αυτού.

Ο Μητροπολίτης Σέργιος μίλησε με συγκίνηση για τον προκάτοχό του, την μόρφωση και την καλλιέργειά του, το υψηλό εθνικό και εκκλησιαστικό φρόνημά του καθώς και για την αντίσταση που προέβαλε στις εις βάρος του μεθοδεύσεις των τοπικών οργάνων του ξένου δυνάστου, «των προπαγανδιστών, ακόμη και αρνησιπάτριδων Ελλήνων».

«Ούτω, θλιβόμενος, στεναχωρούμενος, διωκόμενος αλλά μη υποχωρών εις το καθήκον, «φυλάττων Θερμοπύλας», εγένετο «κάρφος» εις τους κρατούντας, με αποτέλεσμα, δεκαέξι μόλις μήνας μετά την άφιξίν του εις τα Γρεβενά, να εξοντωθή από τους εχθρούς του Γένους, μετά του διακόνου του Δημητρίου και του αγωγιάτου Αθανασίου, ενώ ευρίσκετο εις περιοδείαν μεταβαίνων από το χωρίον Σχίνοβον - σήμερον ονομαζόμενον Δεσπότης, προς το χωρίον Γκριντάδες -σήμερον προς τιμήν του, Αιμιλιανόν».

Στην αντιφώνησή του ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος επισήμανε το διαχρονικό θυσιαστικό ενδιαφέρον της Μητέρας Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως για τα τέκνα της σε όλες τις επαρχίες του Θρόνου.

Ακολουθεί ολόκληρη η ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχη.

Ο Μ Ι Λ Ι Α

ΤΗΣ Α. Θ. ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ

ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ

κ. κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ

ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΘΕΙΑΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΝ

ΕΙΣ ΤΟΝ ΙΕΡΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΝ ΝΑΟΝ ΓΡΕΒΕΝΩΝ

(25 Σεπτεμβρίου 2011)

Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Γρεβενῶν, Ποιμενάρχα τῆς θεοσώστου ταύτης Ἐπαρχίας,
Ἱερώτατοι Ἀδελφοί,
Ἐξοχώτατοι,
Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,

«Ἔχομεν δὲ τὸν θησαυρὸν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσιν, ἵνα ἡ ὑπερβολὴ τῆς δυνάμεως ᾖ τοῦ Θεοῦ καὶ μὴ ἐξ ἡμῶν».

Αὐτὴν τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ πρωτοκορυφαίου καὶ οὐρανοβάμονος Ἀποστόλου Παύλου πρὸς τοὺς χριστιανοὺς τῆς Κορίνθου, ἡ ὁποία ἐκφράζει τὴν ἐν τῇ ἀνθρωπίνῃ ἀσθενείᾳ τελειουμένην παντοδυναμίαν τοῦ Θεοῦ, ὑπενθυμίζει εἰς ἡμᾶς σήμερον τὸ ἀποστολικὸν ἀνάγνωσμα.

Tὴν αὐτὴν βεβαιότητα ᾐσθάνθημεν καὶ ἡμεῖς τελεσιουργοῦντες μεθ᾽ ὑμῶν, Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Γρεβενῶν καὶ ἀγαπητὲ ἐν Χριστῷ ἀδελφὲ κύριε Σέργιε, καὶ μετὰ τῶν λοιπῶν προσφιλεστάτων ἀδελφῶν Ἱεραρχῶν, τὸ ἱερώτατον μυστήριον τῆς Θείας Εὐχαριστίας εἰς τὸν Ἱερὸν Μητροπολιτικὸν Ναὸν τῆς θεοσώστου ταύτης Ἐπαρχίας, ἐν μέσῳ τοῦ εὐσεβοῦς καὶ φιλεόρτου λαοῦ.

Διότι ὄντως θησαυρὸς πολύτιμος καὶ ἀνεκτίμητος εἶναι ὁ ἐν τῷ μυστηρίῳ τῆς Θείας Εὐχαριστίας «μελιζόμενος καὶ μὴ διαιρούμενος» Ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ. Θησαυρὸς πολύτιμος καὶ ἀδαπάνητος εἶναι «ὁ πάντοτε ἐσθιόμενος καὶ μηδέποτε δαπανώμενος ἀλλὰ τοὺς μετέχοντας ἁγιάζων» Κύριος Ἰησοῦς Χριστός. Καὶ αὐτὸν τὸν θησαυρόν, τὸν ἀκένωτον καὶ ἀσύλητον ἀνὰ τοὺς αἰῶνας, μεταλαμβάνομεν, μετέχοντες τοῦ ἱεροῦ μυστηρίου, εἰς τὰ ὀστράκινα σκεύη τῆς ἀνθρωπίνης ὑπάρξεώς μας καὶ εἰς τὸ ἐκ χοὸς πεπλασμένον καὶ φθαρτὸν σῶμα μας, τὸ ὁποῖον ὅμως διὰ τῆς χάριτος καὶ δυνάμεως τοῦ Θεοῦ ἀξιοῦται τῆς αἰωνίου ζωῆς.

Θησαυρὸν πολύτιμον καὶ ἀνεκτίμητον ἀποτελεῖ ἡ Θεία Χάρις, ἡ διὰ τῶν ἱερῶν μυστηρίων καὶ ἁγιαστικῶν πράξεων τῆς Ἐκκλησίας μεριζομένη καὶ διαχεομένη εἰς τοὺς πιστούς, ἡ Θεία Χάρις ἡ ὁποία παρέχεται ὑπὸ τοῦ Θεοῦ εἰς τοὺς ἐκζητοῦντας αὐτὴν εἰλικρινῶς καὶ ἀγωνιζομένους πρὸς ἁγιασμὸν τῶν ψυχῶν καὶ τῶν σωμάτων αὐτῶν. Διότι ἡ Θεία Χάρις εἶναι αὐτὴ ἡ ὁποία μεταβάλλει τοὺς μωροὺς κατὰ κόσμον εἰς σοφοὺς κατὰ Θεὸν καὶ τοὺς μηδὲν ἔχοντας εἰς τοὺς τὰ πάντα κατέχοντας, ὅπως ἀποδεικνύεται διὰ τῆς ζωῆς καὶ ἱστορίας τῆς Ἁγίας ἡμῶν Ἐκκλησίας.

Θησαυρὸς πολύτιμος καὶ ἀνεκτίμητος, φυλασσόμενος ἐν τοῖς ὀστρακίνοις σκεύεσι τῶν ἀνθρωπίνων ψυχῶν, εἶναι καὶ ἡ εἰς Χριστὸν πίστις, τὴν ὁποίαν παρελάβομεν παρὰ τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων καὶ τῶν θεοφόρων πατέρων καὶ τὴν ὁποίαν φυλάσσομεν ὡς ἱερὰν παρακαταθήκην «ἐκτρεπόμενοι τὰς βεβήλους κενοφωνίας» (Α´ Τιμ. ς΄ 20). Καὶ ἡ πίστις αὐτὴ ἀποτελεῖ δι᾽ ἡμᾶς τοὺς ὀρθοδόξως εἰς Χριστὸν πιστεύοντας τὴν «νίκην τὴν νικήσασαν τὸν κόσμον» (Α΄ Ἰωάν. ε΄ 4), κατὰ τὸν ἑορταζόμενον αὔριον ἠγαπημένον μαθητὴν τοῦ Κυρίου, Ἅγιον Ἰωάννην τὸν Θεολόγον• ἀποτελεῖ τὴν δύνα¬μιν ἡ ὁποία ἐνισχύει τοὺς πιστοὺς «ὥστε ὄρη μεθιστάναι» (Α΄ Κορ. ιγ΄ 2) καὶ ἀναδεικνύει τοὺς ταπεινοὺς καὶ χοϊκοὺς ἀνθρώπους εἰς τέκνα Θεοῦ καὶ κληρονόμους τῆς βασιλείας Του, «ἵνα ἡ ὑπερβολὴ τῆς δυνάμεως ᾖ τοῦ Θεοῦ καὶ μὴ ἐξ ἡμῶν».

Θησαυρὸς πολύτιμος καὶ ἀδαπάνητος εἶναι ὁ ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν Χριστός, ὁ ὁποῖος μεταποιεῖ τὴν ἀποτελουμένην ἐξ ἀνθρώπων Ἐκκλησίαν ἀπὸ ὀστρακίνου σκεύους εἰς ἰδικόν Του σῶμα, ἰσχυρὸν καὶ ἄθραυστον, ὥστε πολεμουμένη νὰ νικᾷ καὶ ὑβριζομένη νὰ καθίσταται λαμπροτέρα.

Θησαυρὸς πολύτιμος καὶ ἀδαπάνητος καὶ τὸ Πανάγιον Πνεῦμα, τὸ μένον ἀεὶ καὶ ὅλον τὸν θεσμὸν συγκροτοῦν τῆς Ἐκκλησίας, ὥστε νὰ μαρτυρῇ περὶ τοῦ ἐντὸς αὐτῆς θησαυροῦ εἰς τὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος ἀναζητεῖ θησαυροὺς φθειρομένους καὶ ὑλικοὺς καὶ προσκολλᾶται εὐκόλως εἰς ὅσους «σὴς καὶ βρῶσις ἀφανίζει καὶ κλέπται διορύσσουσι καὶ κλέπτουσι» (Ματθ. ς΄ 19), ἀγνοῶν ἢ ἀδιαφορῶν διὰ τὸν ἄσυλον θησαυρὸν τὸν ὁποῖον κατέχει καὶ προσφέρει εἰς πάντας ἀνθρώπους ἡ Ἐκκλησία.

Τὴν μαρτυρίαν ταύτην περὶ τοῦ θησαυροῦ ἡμῶν τοῦ «ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσι» φυλασσομένου ἀλλ᾽ οὐδέποτε ἀλλοιουμένου συνεχίζει νὰ δίδῃ τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον εἰς τὸν σύγχρονον ἄνθρωπον καὶ παραλλήλως νὰ ὑπενθυμίζῃ τὴν ὕπαρξίν του καὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπηρεαζόμενοι ἐκ τῶν ποικιλωνύμων κρίσεων τῆς ἐποχῆς μας, τὸν ἔχουν λησμονήσει. Συνεχίζει νὰ τὴν δίδῃ «οὐ καθ᾽ ὑπεροχὴν λόγου ἢ σοφίας» (Α΄ Κορ. β΄ 1) ἀλλ᾽ ἐν βαθυτάτῃ συναισθήσει ὅτι διακονίαν του ἀποτελεῖ «ἡ μέριμνα πασῶν τῶν Ἐκκλησιῶν» (Β΄ Κορ. ια΄ 28) καὶ ἐν ἀπαρασαλεύτῳ πίστει ὅτι «ἡ ὑπερβολὴ τῆς δυνάμεως εἶναι τοῦ Θεοῦ».

Ἐν τῇ διακονίᾳ ταύτῃ τῆς μερίμνης τῶν Ἐκκλησιῶν ἡ Μήτηρ Ἁγία τοῦ Χριστοῦ Μεγάλη Ἐκκλησία τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἐκάλυπτε πάντοτε θυσιαστικῶς ὑπὸ τὰς φιλοστόργους πτέρυγάς της τὰ τέκνα της εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου, ἀποστέλλουσα τοὺς καταλλήλους δι᾽ ἑκάστην Ἀρχιερεῖς πρὸς διαποίμανσιν καὶ καταρτισμόν των, καὶ δὲν ἔπαυε νυκτὸς καὶ ἡμέρας νὰ ἀγρυπνῇ καὶ νὰ ἐνδιαφέρηται διὰ τὴν κατὰ Θεὸν προκοπὴν καὶ πρόοδόν των. Ἰδιαιτέρως δὲ εἰς καιροὺς δυσχειμέρους καὶ χαλεποὺς διὰ τὸ Γένος καὶ τὴν Ἐκκλησίαν, εἰς καιροὺς κατὰ τοὺς ὁποίους αἱ ἐν Μακεδονίᾳ ἐπαρχίαι καὶ τὰ ἐν αὐταῖς τέκνα της διέτρεχον «κινδύνους ἐκ γένους, κινδύνους ἐξ ἐθνῶν, κινδύνους ἐν ψευδαδέλφοις» (Β΄ Κορ. ια΄ 26), τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον ἐφρόντισε νὰ ἐκλέξῃ καὶ νὰ καταστήσῃ εἰς τὰς Μητροπόλεις αὐτὰς Ἱεράρχας ἱκανοὺς καὶ πεφωτισμένους διὰ νὰ στηρίξουν τὸ πολυτρόπως χειμαζόμενον ποίμνιόν των, Ἱεράρχας δραστηρίους καὶ τολμηροὺς διὰ νὰ «βαστάσουν τὸν καύσωνα» (Ματθ. κ΄ 12) τῆς ἀρχιερατικῆς των διακονίας, Ἱεράρχας ἀποφασισμένους νὰ ἄρουν τὸν σταυρὸν τῆς μαρτυρίας Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀλλὰ καὶ νὰ σταυρωθοῦν ἐπ᾽ αὐτοῦ.

Αὐτὸν τὸν σταυρὸν τῆς μαρτυρίας καὶ τοῦ μαρτυρίου ἀνέλαβε νὰ ἄρῃ ὁ Μητροπολίτης Γρεβενῶν Αἰμιλιανὸς ἀποσταλεὶς ὑπὸ τοῦ μεγάλου Πατριάρχου Ἰωακεὶμ τοῦ Γ´ διὰ νὰ ἐνισχύσῃ καὶ νὰ στηρίξῃ τὸ φρόνημα καὶ τὴν πίστιν τοῦ χειμαζομένου ποιμνίου τῆς ἱστορικῆς Μητροπόλεως Γρεβενῶν. Ὁ σταυρὸς ἦτο βαρύς καὶ ἡ διακονία ἐπίπονος• ἀλλ᾽ ὁ Μητροπολίτης Αἰμιλιανὸς μὲ ἀκράδαντον πίστιν εἰς τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ εἰργάσθη θυσιαστικῶς ὡς καλὸς ποιμὴν διὰ τὴν σωτηρίαν καὶ τὴν προστασίαν τῶν ἐμπιστευθέντων αὐτῷ ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας προβάτων καὶ ἠγωνίσθη παντοιο¬τρόπως διὰ νὰ ἀποτρέψῃ τοὺς βαρεῖς λύκους, οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον δὲν ἐφείδοντο τοῦ ποιμνίου του ἀλλὰ καὶ ἐπεχείρουν νὰ ἁρπάσουν τὰ πρόβατα μακρὰν τῆς σωτηρίου ποίμνης τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ. Ποτὲ ἀπὸ τοῦ χρέους μὴ κινῶν, κατὰ τὸν ποιητήν, δὲν ὑπολόγιζεν ὁ Μητροπολίτης Αἰμιλιανὸς τοὺς κινδύνους τοὺς ὁποίους διέτρεχεν ὁ ἴδιος, ἀλλ᾽ ἔθετε πάντοτε ὡς προτεραιότητα τὸ χρέος τῆς ἐνισχύσεως τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ τὸν ὁποῖον ἐκλήθη νὰ διαποιμάνῃ. Εἰς τὴν ἐπιτέλεσιν τοῦ ἱεροῦ του καθήκοντος εὗρε μαρτυρικὸν θάνατον, ἐπισφραγίσας τοιουτοτρόπως τὴν μαρτυρίαν τῆς ἀρχιερατικῆς του διακονίας διὰ τοῦ μαρτυρίου.

«Ἐσείσθη ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ τῆς Μακεδονίας», ἔγραφον αἱ ἐφημερίδες τῆς ἐποχῆς διὰ τὴν κηδείαν τοῦ Μητροπολίτου Γρεβενῶν Αἰμιλιανοῦ Λαζαρίδου, καί ὁ ἀοίδιμος Πατριάρχης Ἰωακείμ ὁ Γ´ ἐδέετο ἐκ Φαναρίου «ὅπως ὁ Ὕψιστος κατατάξῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐν σκηναῖς δικαίων».

Τὸ αὐτὸ ποιοῦμεν καὶ ἡμεῖς σήμερον, ἀνταποκρινόμενοι εἰς τὴν εὐγενῆ πρόσκλησίν σας, Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Γρεβενῶν καὶ ἀγαπητὲ ἐν Χριστῷ ἀδελφὲ κύριε Σέργιε, ὅπως ἐπισκεφθῶμεν τὴν Ἱερὰν Μητρόπολιν ὑμῶν ἐπὶ τῇ ἐπετείῳ τῆς συμπληρώσεως ἑκατὸν ἐτῶν ἀπὸ τοῦ μαρτυρικοῦ θανάτου τοῦ ἀειμνήστου προκατόχου σας, Μητροπολίτου Γρεβενῶν Αἰμιλιανοῦ.

Ἀγαλλόμεθα μεγάλως διότι καὶ πάλιν εὑρισκόμεθα εἰς τὴν Ἱερὰν Μητρόπολιν Γρεβενῶν καὶ σᾶς εὐχαριστοῦμεν ἐκ μέσης ψυχῆς, διότι μᾶς προσφέρετε τὴν χαρὰν νὰ συναντήσουμε καὶ πάλιν τὰ προσφιλῆ πρόσωπα ὑμῶν, νὰ ἴδωμεν ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὰ ἐπιτελούμενα ἀγαθὰ ἔργα, νὰ θαυμάσουμε τὸν φυσικὸν πλοῦτον, τὸν ὁποῖον διαθέτει ἡ περιοχή σας, καὶ νὰ ἐγκύψουμε πρὸ πάντων εἰς τὸν πνευματικὸν πλοῦτον τὸν ὁποῖον ἐθησαύρισαν εὐλαβεῖς ἱδρυταὶ Ἱερῶν Μονῶν καὶ κτίτορες Ἱερῶν Ναῶν καὶ ηὔξησαν διὰ τῆς ἀσκήσεως καὶ τοῦ μαρτυρίου των ἱεραὶ μορφαὶ ἁγίων ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν. Εὐχαριστοῦμεν πάλιν καὶ πολλάκις διὰ τὰς πολλαπλᾶς ἐκδηλώσεις τῆς ἀγάπης καὶ τῆς ἀφοσιώσεως ὑμῶν, τῶν ἐξοχωτάτων καὶ ἐντιμοτάτων ἀρχόντων καὶ τοῦ πιστοῦ καὶ λίαν ἀγαπητοῦ εἰς ἡμᾶς λαοῦ τῆς εὐλογημένης καὶ θεο¬σώστου ταύτης ἐπαρχίας.

Μεταφέρομεν πρὸς πάντας ὑμᾶς τὴν ἀγάπην καὶ τὸν ἀσπασμὸν τῆς Μητρὸς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ τῆς ἡμετέρας Μετριότητος καὶ ἀπονέμομεν τὴν πατρικὴν ἡμῶν εὐχὴν καὶ Πατριαρχικὴν εὐλογίαν, ἀναμένοντες ὑμᾶς καὶ εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου.

Ἀδελφοὶ καὶ τέκνα, ὁ Χριστὸς ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν νῦν καὶ ἀεί!