ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΠΟΡΕΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ[1]
Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Διδακτική ενότητα 19:
«Ο προφήτης Ωσηέ: η φωνή της αγάπης»
Αφόρμηση
Ερωτήσεις-συζήτηση: πώς φαντάζονται την εποχή προ του Χριστού; Τι έχουν ακούσει για προφήτες και ψευδοπροφήτες; Τι φέρνουν κατά νουν όταν διαβάζουν τον τίτλο της ενότητας;
Στόχοι
Να αξιολογήσουν τα χαρακτηριστικά της εποχής και το έργο του Προφήτη.
Να ερμηνεύσουν τα λόγια του Προφήτη και να τα αξιολογήσουν
Να βρουν αντιστοιχίες με τη σύγχρονη εποχή.
Επεξεργασία-παρουσίαση δ.ε.(διαθεματικά)
Η ζωή του, η εποχή του.
«Μιλούν» τα κείμενά του:προτρέπει τους ιερείς-άρχοντες να είναι δίκαιοι-Πώς θα επικρατήσει το δίκαιο στη σημερινή εποχή;-Μήπως υπάρχουν και σήμερα ψεύτικοι θεοί;- Πώς διακρίνουμε την αγάπη του Θεού σήμερα;- Ποια είναι η πραγματική αγάπη;
Διαθεματικές εργασίες
Μοιάζει η εποχή του με τη δική μας;- Οι αδελφική-συζυγική αγάπη, η αγάπη προς τον πλησίον- Η απομάκρυνση από το Θεό- Τι ζητάει ο Θεός από μας;-Η αδικία στο σύγχρονο κόσμο-Το νερό ως τρόφιμο-Ο υποσιτισμός 800 εκατ. ανθρώπων στον πλανήτη.
Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Διδακτική ενότητα 17:
«Ο Ιησούς υπερασπίστηκε και εξύψωσε τις γυναίκες και τα παιδιά στην καινούρια ανθρωπότητα».
Αφόρμηση
Ερωτήσεις-συζήτηση:Ποια φαντάζονται ότι ήταν η κατάσταση των γυναικών και των παιδιών στα χρόνια του Χριστού; Ποια είναι η κατάσταση σήμερα; Πώς αντιμετώπιζε ο Χριστός τους ανθρώπους; (προκαλούμε σύντομη συζήτηση για την ισότητα των ανθρώπων που είναι και ευαγγελική εντολή)
Στόχοι
Από το Ευαγγέλιο παίρνουμε πληροφορίες για την εξύψωση από τον Χριστό των παιδιών και των γυναικών. Μαθαίνουμε για την δεινή θέση των γυναικών και παιδιών, τότε και σήμερα. Στο νέο κόσμο του Θεού έχουν θέση όλοι οι άνθρωποι
Επεξεργασία-παρουσίαση δ.ε.(διαθεματικά)
«Μιλά» και πάλι το ιερό κείμενο-Η επίγνωση της αμαρτίας των ανθρώπων-Τι πιστεύουμε για τον εαυτό μας, για τα σφάλματα των άλλων;- Διακρίνουμε σήμερα την απόλυτη αγάπη του Χριστού, την φιλανθρωπία του-Το πρωτοποριακό μήνυμα του Χριστιανισμού-Η συμβολή του Χριστιανισμού στην άρση των διακρίσεων-Προκαλούμε ερωτήσεις για να λάβουν θέση οι μαθητές/τριες-
Διαθεματικές εργασίες
Ποια προβλήματα αντιμετωπίζουν τα παιδιά των μεταναστών; - Ποιες είναι οι σκέψεις σας για την ισότητα των ανθρώπων και ποιες οι προτάσεις σας;- Ο ξενώνας της Αρχιεπισκοπής Αθηνών για τις κακοποιημένες γυναίκες-Το έργο της UNESCO-Τα προβλήματα των παιδιών στο σύγχρονο κόσμο-Η παιδική βία- Η αγνότητα της παιδικής ψυχής, το παράδειγμα του Ιησού Χριστού. Η πάσης φύσεως εκμετάλλευση παιδιών (κακοποιήσεις, σκληρή εργασία).
Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Διδακτική ενότητα 22:
«Ο εκχριστιανισμός των σλαβικών λαών».
Αφόρμηση
Τι σημαίνει η λέξη ιεραποστολή; Πού πραγματοποιείται σήμερα; Γιατί πολλοί Αφρικανοί και λαοί της Ασίας ασπάζονται την Ορθοδοξία; Τι σημαίνει η λέξη Σλάβος, πού την έχουν ακούσει; Έχουν γείτονες από σλαβικές χώρες;
Στόχοι
Να κατανοηθεί η σημασία του γεγονότος της ιεραποστολής- Να πληροφορηθούν μέσα από τα βιογραφικά στοιχεία για τη συμβολή των αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου στον εκχριστιανισμό και τον πολιτισμό της Ευρώπης- Η καταγωγή τους από τη Θεσσαλονίκη και η άποψη των Σλάβων- Να γίνει γνωστό ότι το ευαγγελικό μήνυμα είναι πάνω από λαούς-φυλές και γλώσσες.
Επεξεργασία-παρουσίαση δ.ε.(διαθεματικά)
Ο βυζαντινός πολιτισμός, τα σλαβικά φύλα και το έργο των Αγίων- Η ΚΔ και η μετάφρασή της από τους Αγίους- Γιατί φυλάκισαν οι Φράγκοι τον Μεθόδιο;- Η σλαβική πνευματικότητα τότε κα σήμερα –Αναφορά στις αξιόλογες ρωσικές θεολογικές σχολές της Ευρώπης και της Αμερικής, αλλά και στην ορθόδοξη πνευματική κίνηση στην Ευρώπη.
Διαθεματικές εργασίες
Ομάδα μαθητών να παρουσιάσει ένα ιεραποστολικό περιοδικό-Να καταγραφούν οι ευρωπαϊκές χώρες στις οποίες έδρασαν ο Κύριλλος και Μεθόδιος-Με αφορμή τις εικόνες να συλλέξουν πληροφορίες για τις ομόδοξες σλαβικές χώρες-Να ετοιμαστεί ένας χάρτης με όλες τις σλαβικές ορθόδοξες εκκλησίες ή γειτονικές σλαβικές ορθόδοξες χώρες- Σλαβικές λέξεις και τοπωνύμια στην ελληνική γλώσσα- Σχολιάστε το γεγονός ότι η ΑΓ έχει μεταφραστεί σε όλες σχεδόν τις γλώσσες του κόσμου-Ετοιμάστε ένα χάρτη με όλες τις σλαβικές ορθόδοξες εκκλησίες ή γειτονικές σλαβικές ορθόδοξες χώρες- Βρείτε υλικό από το Internet με σλαβικές εικόνες των Αγίων.
Γ. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΠΟΡΕΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΟΥ
Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Διδακτική ενότητα 16
«Η Παναγία, η μητέρα του Θεού»
Αφόρμηση
Σύντομη συζήτηση για την ευλάβεια του λαού μας προς την Παναγία: μονές, πανηγύρια, Άγιον Όρος. Ο σεβασμός προς το άγιο πρόσωπό της από όλους τους Χριστιανούς στη δύση και στην ανατολή. Αναφορά στους εορτασμούς που προέρχονται από τα απόκρυφα Ευαγγέλια (Εισόδια), καθώς και πληροφορίες για τη ζωή της. Σύντομη συζήτηση και επεξήγηση των επικρατέστερων ονομασιών της Παναγίας.
Στόχοι
Να γίνει κατανοητό κυρίως από τα κείμενα-πηγές του βιβλίου η σημασία της αγιότητας της Παναγίας.
Επεξεργασία-διαθεματική παρουσίαση
Η θέση της Παναγίας στην ορθόδοξη διδασκαλία. Οι εορτές της καθόλη τη διάρκεια του εκκλησιαστικού έτους, η μεγάλη προσέλευση των πιστών. Αναφορά σε αντίστοιχα προσκυνήματα στη Γαλλία, Ισπανία και Πολωνία. Η αξία και η εξέχουσα σημασία της για την πίστη μπορεί να παρουσιαστεί και με τη δύναμη της εικόνας, όπως αυτή προκύπτει από την εικονογράφηση των ναών (Πλατυτέρα στην κόγχη, η θέση της στο τέμπλο, η Κοίμηση στη νότια πλευρά των ναών κ.ά.). Ανάγνωση-ανάλυση κειμένων τροπαρίων. Η χρήση του ονόματος Μαρία στο Χριστιανικό, αλλά και στο Μουσουλμανικό κόσμο ως Meryem. Αναφορά στο γεγονός ότι μνημονεύεται πολλές φορές στο ίδιο το Κοράνιο και θεωρείται ιερό πρόσωπο και από τους μουσουλμάνους. Ευρεία χρησιμοποίηση εικόνων-εποπτικού υλικού προωθεί την επίτευξη των διδακτικών στόχων.
Διαθεματικές εργασίες[2]
Συνοπτική παρουσίαση από μαθητή/τρια ή από ομάδα μαθητών της σημασίας ενός ονόματος της Παναγίας από τα δεκάδες που έχουν καταγραφεί: Γλυκοφιλούσα, Βρεφοκρατούσα, Παντάνασσα, κ.ά .Η Παναγία στο Χριστιανικό κόσμο.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Διδακτική ενότητα 19
«Η χριστιανική κοινότητα μέσα σ΄έναν πλουραλιστικό κόσμο».
Αφόρμηση
Σύντομη εισαγωγή-συζήτηση:
Η πλουραλιστική σχολική τάξη-το πλουραλιστικό σχολείο-η πλουραλιστική οικογένεια- η πλουραλιστική κοινωνία. Η παγκοσμιοποίηση. Η πολυπολιτισμικότητα και ο Χριστιανισμός. Η διαβίωση των χριστιανών- και εν γένει όλων των ανθρώπων- σε πλουραλιστικές, πολυπολιτισμικές κοινωνίες. Η διαχρονικότητα αυτής της πραγματικότητας.
Στόχοι
Να γίνει κατανοητό το γεγονός ότι η ο Χριστιανισμός επιβιώνει «γιατί συμβιώνει»[3]. Το ίδιο το Ευαγγέλιο δια του Χριστού και των Ευαγγελιστών μας «διδάσκει» την αποδοχή των άλλων. Η πρώτη χριστιανική κοινότητα ήταν πολυπολιτισμική.
Επεξεργασία-διαθεματικήπαρουσίαση
Σύντομη περιγραφή του φαινομένου του πλουραλιστικού κόσμου, μέσα στον οποίο ζούμε σήμερα. Οι διαφορετικές ιδεολογίες και τα ρεύματα, οι διαφορετικές πολιτισμικές και θρησκευτικές παραδόσεις είναι δεδομένες. Όπως δεδομένη είναι η αποδοχή της ετερότητας και της διαφορετικότητας από τον κάθε χριστιανό. Ο λόγος του Ευαγγελίου και η θέση της Εκκλησίας είναι γνώμονας για τους πιστούς. Η πολυσυλλεκτική δομή της Ορθόδοξης Εκκλησίας όπως αυτή βιώθηκε και βιώνεται σήμερα, είναι άριστα παραδείγματα για την κατανόηση του θέματος της ενότητας.
Διαθεματικές εργασίες
Η συμβίωση Χριστιανών-Μουσουλμάνων στην Αίγυπτο (8εκατ.Κόπτες).Η συμβίωση Χριστιανών-Μουσουλμάνων στη Συρία (19% του πληθυσμού είναι Ορθόδοξοι). Η συμβίωση Χριστιανών-Μουσουλμάνων στην Παλαιστίνη. Σχολιασμός της «Επιστολής προς Διόγνητον». Συσχετισμός-παραλληλισμός με το σήμερα. Ο ξένος και ο πλησίον στην Καινή Διαθήκη, ο ξένος και ο πλησίον στη ζωή μας.
Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Διδακτική ενότητα 11
«Τα δύο φύλα»
Αφόρμηση
Συζήτηση με αφορμή τα προσωπικά βιώματα και τους προβληματισμούς των μαθητών/τριών: η συμβίωση των δύο φύλων στο σχολείο, στην κοινωνία, στους χώρους εργασίας. Ο ρόλος της οικογένειας. Η ισότητα των ανθρώπων, η ισότητα των φύλων. Η κατάσταση στις χώρες που παραβιάζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η θέση της Αγίας Γραφής, τα λόγια του Αποστόλου Παύλου. Ο Χριστός, οι μαθητές και οι μαθήτριές του.
Στόχοι
Η συνειδητοποίηση του επαναστατικού χριστιανικού κηρύγματος της ισονομίας αντρών και γυναικών (Γαλ.3,28).
Επεξεργασία-διαθεματική παρουσίαση
Ο θείος «έρωτας» που περιγράφεται από τους Πατέρες της Εκκλησίας, η σχέση του ανθρώπου με το Θεό και η αγαπητική σχέση των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδας είναι απόλυτα παραδείγματα της χριστιανικής αγάπης. Ο θείος «έρωτας» είναι το άνοιγμα προς τον Θεό και ο ανθρώπινος έρωτας το δόσιμο, το σωματικό και το ψυχικό προς τον άλλο. Η σημασία του γάμου μέσα από το ιερό κείμενο (Εφεσ. 5, 20-33). Η αρμονία της ζωής και ο έρωτας του άντρα και της γυναίκας: τα σημερινά συμπεράσματα πολλών ερευνητών σχετικά με την παρουσία του έρωτα στη ζωή μας, επιβεβαιώνουν τους Πατέρες της Εκκλησίας. Η αγάπη ως βαθιά γνώση του άλλου. «Ο Θεός αγάπη εστί».
Θέματα συζήτησης-προβληματισμών
Τι μαρτυρεί το γεγονός της ύπαρξης πλήθους αγίων γυναικών στην Εκκλησία; Η ιεροσύνη των γυναικών: ποιες θέσεις εκφράζουν ορθόδοξοι θεολόγοι;. Η ισότητα των δύο φύλων στις άλλες πολιτισμικές και θρησκευτικές παραδόσεις. Η μαντίλα στη μουσουλμανική θρησκεία και η μαντίλα των γυναικών κατά την ώρα του εκκλησιασμού στη Ρωσία, Ουκρανία, αλλά και παλαιότερα σε πολλές περιοχές της Ελλάδας (το τσεμπέρι).
[1] Η τάξη όπως γνωρίζουμε έχει πολλές ιδιαιτερότητες και μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανατρέψει το πλάνο που εμείς έχουμε προτείνει. Εκείνο που όμως πρέπει να προσέξουμε είναι ότι πάντα πρέπει να έχουμε στο νου μας ότι τίποτα δεν γίνεται αν στηριχτούμε στο «να βγάλω την ύλη».
[2] Ενδείκνυται οι εργασίες στο σπίτι να είναι σύντομες και να ανατίθενται στους μαθητές/τριες μόνο των δύο πρώτων τάξεων του Λυκείου.
[3] Φράση του Μάριου Μπέγζου
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου