ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

 
ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3
«ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) – Πιλοτική Εφαρμογή , Οριζόντια Πράξη» MIS: 295379
Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.)




ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ
ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
«Τα νέα Προγράμματα Σπουδών στο πλαίσιο του Νέου Σχολείου
και η πιλοτική εφαρμογή τους»

ΕΚΔΔΑ, 1 ΚΑΙ 2 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012

1η μέρα: Τετάρτη, 01/02/2012
ΣΧΟΛΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΘΕΟΛΟΓΩΝ
Τετάρτη
01 - 02 – 2012  
Μάθηση και Διδασκαλία με βάση τα νέα Προγράμματα Σπουδών  
Εισηγητές
15.00 – 15.45    Φιλοσοφία του νέου Προγράμματος Σπουδών – Αρχές σχεδιασμού – Διαφοροποίηση από το ισχύον – Βασικοί άξονες και χαρακτηριστικά των αλλαγών – Συνδέσεις με τα κοινά πεδία (π.χ. Αειφορία, ΣΚΖ, κτλ)    Σταύρος Γιαγκάζογλου
15.45 – 16.30    Δομή και περιεχόμενα των Προγραμμάτων Σπουδών και του Οδηγού για τον εκπαιδευτικό – Συζήτηση    Σταύρος Γιαγκάζογλου
16.30 – 17.15    Τα βασικά στοιχεία της εργασίας σε ομάδες    Άγγελος Βαλλιανάτος
17.15 – 17.45    Διάλειμμα
17.45–18.30 18.30 – 19.15    Σχέδιο Μαθήματος και Σχέδιο Εργασίας: Αξιοποίηση διερευνητικών και ομαδοσυνεργατικών βιωματικών τεχνικών διδασκαλίας (εργαστήριο – συζήτηση)    Μάριος Λιάγκης
19.15 – 19.30    Διάλειμμα
19.30 – 20.15    Αξιοποίηση διερευνητικών και ομαδοσυνεργατικών τεχνικών διδασκαλίας  (εργαστήριο – συζήτηση)    Μάριος Λιάγκης
20.15 – 21.00    Παρουσίαση συμπερασμάτων – Συζήτηση – Διαμόρφωση προτάσεων    Σταύρος Γιαγκάζογλου


2η μέρα: Πέμπτη, 02/02/2012
ΣΧΟΛΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΘΕΟΛΟΓΩΝ

Πέμπτη
02 - 02 – 2012  
Μάθηση και Διδασκαλία με βάση τα νέα Προγράμματα Σπουδών  

Εισηγητές
15.00 –16.30    Διδασκαλία με τη χρήση τέχνης – Artful thinking (εργαστήριο – συζήτηση)    Βάσω Γώγου
16.30 – 17.15    Εργαστήριο: Μοντέλα και μεθοδολογία σχεδιασμού  μαθησιακών δραστηριοτήτων     Απόστολος Μπάρλος
17.15 – 17.45    Διάλειμμα
17.45 – 18.30
18.30 – 19.15    Εργαστήριο: Διδακτικός σχεδιασμός και ανάπτυξη διδακτικών σεναρίων και project σύμφωνα με το νέο Π.Σ.
Παρουσίαση των εργασιών των ομάδων  – Συζήτηση    Βάσω Γώγου
Απόστολος Μπάρλος
19.15 – 19.30    Διάλειμμα
19.30 – 20.15

20.15 – 21.00    Προγραμματισμός Διδασκαλίας και Μάθησης (μακροπρόθεσμος-βραχυπρόθεσμος).
Διαμόρφωση πλαισίου στήριξης των εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση του Προγράμματος Σπουδών για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση της διδασκαλίας, στο πλαίσιο της πιλοτικής εφαρμογής    Σταύρος Γιαγκάζογλου
Άγγελος Βαλλιανάτος


ΑΘΗΝΑ,   3Η Ημέρα:  Παρασκευή 03/02/2012,
_____________________
Τόπος επιμόρφωσης: Υπουργείο Παιδείας ΔΒΜΘ, Αίθουσα Jacqueline de Romilly

Παρασκευή
03 - 02 - 12  
Τα νέα Προγράμματα Σπουδών
στο πλαίσιο των αρχών και των στόχων του Νέου Σχολείου  

Εισηγητές
10.30 – 13.00    Συμμετοχή στην εκδήλωση  του Υπουργείου Παιδείας «Αριστεία και Καινοτομία στην Εκπαίδευση και στην Έρευνα»  
13.00 – 13.15    Διάλειμμα
13.15 – 13.45    Χαιρετισμοί    Αλ. Δημαράς
Κ. Δημόπουλος
13.45 – 14.15    Το έργο της πιλοτικής εφαρμογής για τη Διαμορφωτική Αξιολόγηση των Προγραμμάτων Σπουδών - Ο ρόλος των Σχολικών Συμβούλων    Χρ. Δούκας
14.15 – 15.30    Η διαφοροποιημένη παιδαγωγική στα νέα Προγράμματα Σπουδών    Αθ. Σιδέρη
14.30 – 15.15    Ο εκπαιδευτικός ως σχεδιαστής της διδασκαλίας - Η μάθηση μέσω Σχεδιασμού    Ευγ. Κολέζα
15.15 – 15.30    Διάλειμμα
15.30 – 16.15    Η Εκπαίδευση για το Περιβάλλον και την Αειφόρο Ανάπτυξη μέσα από την εφαρμογή των νέων Προγραμμάτων Σπουδών    Δημ. Σπυροπούλου
16.15 – 17.00    Σχολική και Κοινωνική Ζωή και θετικό σχολικό κλίμα    Σ. Χατζηχρήστου

"Πάσα επιστήμη χωριζομένη δικαιοσύνης και της άλλης αρετής, πανουργία ου σοφία φαίνεται " . ΛΟΓΟΣ ΟΙΚ. ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΟΡΤΗ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ

"Πάσα επιστήμη χωριζομένη δικαιοσύνης και της άλλης αρετής, πανουργία ου σοφία φαίνεται".
(Πλάτων)

Ιερώτατοι άγιοι αδελφοί,
Εντιμότατε κύριε Γενικέ Πρόξενε,
Εντιμολογιώτατοι Άρχοντες,
Ελλογιμώτατοι εκπαιδευτικοί,
Τέκνα εν Κυρίω αγαπητά,

Η σημερινή εορτή των Τριών Ιεραρχών δίδει εις ημάς την ευκαιρίαν και την χαράν να συγκεντρωθώμεν, δια να τιμήσωμεν την ιεράν αυτών μνήμην και την ανεκτίμητον συμβολήν των εις την παιδείαν και τον πολιτισμόν μας, ταυτοχρόνως δε να συλλάβωμεν τα πολλαπλά μηνύματα τα οποία ούτοι αποστέλλουν εις τον άνθρωπον εκάστης εποχής, ιδίως εις την εκπαιδευτικήν κοινότητα, προς τους διδάσκοντας και τους διδασκομένους.

Η εορτή αύτη είναι εορτή των γραμμάτων και της παιδείας. Εορτή πασών των βαθμίδων εκπαιδεύσεως. Συγχρόνως όμως είναι και μία ιδιαιτέρα ημέρα δια την Πόλιν μας, διότι οι δύο εκ των Τριών Ιεραρχών, ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος και ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, τμήμα των ιερών λειψάνων των οποίων θησαυρίζεται εις τον Πάνσεπτον Πατριαρχικόν Ναόν, υπήρξαν Αρχιεπίσκοποί της και εποίμαναν τον λαόν αυτής.

Οι Τρεις Ιεράρχαι είναι οι αιώνιοι και αθάνατοι οικουμενικοί διδάσκαλοι της Εκκλησίας του Χριστού. Εδίδαξαν με τον άγιον βίον των, με το ανυπέρβλητον παράδειγμά των, με τα σοφά των συγγράμματα.

Το μέγα μήνυμα, το οποίον αποστέλλουν οι Τρεις Ιεράρχαι σήμερον είναι η επιστροφή εις μίαν παιδείαν και εκπαίδευσιν χριστοκεντρικήν. Δυστυχώς, εις τας ημέρας μας βλέπομεν την ανθρωπότητα να προοδεύη όσον ποτέ εις τας γνώσεις και εις την επιστήμην, να αντιμετωπίζη όμως όχι μόνον τα αυτά προβλήματα προς εκείνα τα οποία αντιμετώπιζεν εις το παρελθόν, ίσως και εις μείζονα βαθμόν, αλλά να έχη προκαλέσει και νέα σοβαρώτερα. Μάλιστα, η επιστήμη έχει σήμερον απελευθερώσει δυνάμεις της φύσεως αι οποίαι ημπορούν να φέρουν την ολοκληρωτικήν καταστροφήν της γης. Τούτο, δυστυχώς, συμβαίνει διότι η παιδεία μας δεν είναι χριστοκεντρική, όπως ήτο η παιδεία των Τριών Ιεραρχών, αλλά ανθρωποκεντρική. Όταν όμως φεύγη ο Χριστός και εις την θέσιν Του εισέρχεται ο άνθρωπος, ο πεπτωκώς άνθρωπος, ο άνθρωπος ζη την κόλασιν του εαυτού του. Όπως γράφει ο μέγας Ρώσσος λογοτέχνης Φιοντόρ Ντοστογιέβσκι εις το βαθυστόχαστον διήγημά του «Το όνειρον ενός αστείου ανθρώπου», «όταν οι άνθρωποι έγιναν κακοί, ήρχισαν να ομιλούν δια την αδελφοσύνην και τον ουμανισμόν, και κατέλαβον τας ιδέας αυτάς. Όταν ήρχισαν να πράττουν εγκλήματα, τότε εφεύρον την δικαιοσύνην». Στόχος της παιδείας δεν θα πρέπει λοιπόν να είναι η δημιουργία θεωρητικού υποβάθρου επί του οποίου θα στηριχθούν αι κοινωνικαί συμβάσεις και θα δομηθούν μηχανισμοί αμβλύνσεως του ενδιαθέτου εις τον άνθρωπον αυτοελέγχου και της όποιας συνειδήσεως και αυτοσυνειδησίας του. Κύριος σκοπός της παιδείας θα πρέπει να είναι η απόκτησις γνώσεως η οποία θα αποσκοπή εις την κοινωνικήν ευποιΐαν, εις την ανάπτυξιν σταθερών αρχών κοινωνικής συμβιώσεως και προόδου, εις την καλλιέργειαν του αγαθού, εις την συναντίληψιν του συνανθρώπου, ιδία του ασθενούς και του πάσχοντος. Η αληθής παιδεία θα πρέπει να μετατρέπη την διδασκομένην θεωρίαν εις πράξιν, πράξιν αγαθήν, ως ήτο η περίπτωσις των Τριών Ιεραρχών, οι οποίοι εχρησιμοποίησαν την επιστήμην και την γνώσιν δια την καλλιέργειαν της αρετής. Η αληθής παιδεία θα πρέπει να καλλιεργή την διάκρισιν, να συντελή εις την ομοίωσιν του ανθρώπου προς τον Θεόν, εις την συνάντησιν με τον Χριστόν.

Δυστυχώς η παιδεία μας σήμερον δεν ασχολείται με την καλλιέργειαν της ψυχής του παιδίου, η οποία ήτο το πρώτον μέλημα των Τριών Ιεραρχών, αλλά έχει στραφή, κυρίως, εις την στείραν εγκεφαλικήν γνώσιν. Όπως ευστόχως έχει λεχθή, ουδέποτε υπήρχον εις τον κόσμον τόσοι εγγράμματοι άνθρωποι με τόσας πολλάς γνώσεις εις παν πεδίον του επιστητού και συγχρόνως τοιαύτη πνευματική πενία. Οι νέοι σήμερον κατέχουν πλείστα πτυχία και διπλώματα, αλλά μετά δυσκολίας δυνάμεθα να εύρωμεν γνησίους πνευματικούς ανθρώπους. Η παιδεία μας εσφαλμένως επιζητεί πρωτίστως να θεραπεύση τας ανάγκας του κράτους, της οικονομίας, των επιχειρήσεων, και όχι τας ανάγκας της ανησύχου νεανικής ψυχής. Η πραγματική όμως παιδεία προσφέρει κατ' ουσίαν πνευματικήν και όχι μόνον τεχνικήν μόρφωσιν. Κάθε κοινωνία η οποία θέλει να προκόψη αληθώς, έχει πρωτίστως ανάγκην αρετής και κατόπιν επιστημονικών γνώσεων. Οι Τρεις Ιεράρχαι δεν είχον μόνον κοσμικήν σοφίαν, αλλά κυρίως χάριν Θεού. Ούτως ανεδείχθησαν σοφοί διδάσκαλοι και πνευματικοί οδηγοί αναριθμήτων ανθρώπων, από της εποχής των μέχρι σήμερον.

Διο και ο λόγος των Τριών Ιεραρχών ομοιάζει προς την αθόρυβον ποτιστικήν βροχήν, η οποία αναζωογονεί, γονιμοποιεί, μεταβάλλει την διψασμένην και ξηράν γην εις φιλόστοργον – καρποφόρον μητέρα. Έχει την χάριν να μαλακώνη και τας πλέον σκληράς καρδίας. Πολλούς οδηγεί εις αληθινήν μετάνοιαν και εις την αρετήν. «Η παιδεία», λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος, «είναι μέγιστον αγαθόν δια τον άνθρωπον, είναι μετάληψις αγιότητος». Ο ίδιος άγιος απηύθυνε προ 1600 περίπου ετών τας εξής παραινέσεις προς τους γονείς εν σχέσει προς την παιδείαν των τέκνων των: «Άσκησον την ψυχήν του παιδίου πρώτον, και κατόπιν θα ακολουθήσουν και τα υπόλοιπα. Όταν η ψυχή του παιδίου δεν είναι ενάρετος, ουδόλως ωφελούν αυτό τα χρήματα. Και όταν είναι, ουδόλως βλάπτει αυτό η πτωχεία. Θέλεις να αφήσης αυτό πλούσιον; Δίδασκε εις αυτό να είναι καλός άνθρωπος ... Διότι πλούσιος δεν είναι αυτός ο οποίος έχει ανάγκην πολλών χρημάτων και ο οποίος περιβάλλεται υπό πολλών αγαθών, αλλά εκείνος ο οποίος ουδενός έχει ανάγκην». Πόσον, πράγματι, επίκαιροι οι λόγοι του Ιωάννου του Χρυσοστόμου σήμερον, εις την εποχήν του υλικού ευδαιμονισμού, του υπερκαταναλωτισμού, της ανίσου κατανομής των αγαθών εις επίπεδον τοπικών κοινωνιών αλλά και της παγκοσμίου κοινότητος, εις την εποχήν κατά την οποίαν περιτράνως διαπιστούται ότι η υλική επάρκεια μεγενθύνει το ψυχικόν κενόν των ανθρώπων, η δε πενία, η οποία απειλητικώς κρούει την θύραν εκατομμυρίων ανθρώπων του "πολιτισμένου" κόσμου, οδηγεί αυτούς εις την απογοήτευσιν και την απόγνωσιν, διότι δεν εθεμελίωσαν την ζωήν των εις αληθείς αρχάς αλλά εις προσδοκίας φρούδας, διότι δεν ανεζήτησαν τους ουρανίους θησαυρούς αλλά τους επιγείους, τους οποίους σης και βρώσις αφανίζει. Και, δια να είμεθα περισσότερον επίκαιροι, διότι ελησμόνησαν τους λόγους της Σοφίας Σειράχ: "Μνήσθητι καιρόν λιμού εν καιρώ πλησμονής, πτωχείαν και ένδειαν εν ημέραις πλούτου".

Δεν πρέπει όμως να λησμονώμεν ότι εις τα πρόσωπα των Τριών Ιεραρχών συνεζεύχθη αρμονικώς η παιδεία, η μόρφωσις και η ελληνική φιλοσοφική κατάρτισις, με την χριστιανικήν αλήθειαν. Ήσαν σοφοί κατά κόσμον και σοφοί κατά Θεόν. Δια τούτο και η εορτή των κατέληξεν εορτή της ελληνοχριστιανικής παιδείας, την οποίαν οι Τρεις Οικουμενικοί αυτοί Διδάσκαλοι έθεσαν εις τας ορθάς αυτής βάσεις. Ο Μ. Βασίλειος θεωρεί την κλασσικήν παιδείαν χρήσιμον δια την είσοδον εις την αληθινήν σοφίαν του ευαγγελίου με τον γνωστόν περίφημον λόγον αυτού προς τους νέους. Αυτήν την παιδείαν και την γλώσσαν θα πρέπει να αγωνισθούν οι σημερινοί νέοι μας να κατακτήσουν κατά το διάστημα των σπουδών των, ώστε να διατηρήσουν την πνευματικήν των ταυτότητα και την πολύτιμον κληρονομίαν του γένους μας. Η όσον τον δυνατόν τελειοτέρα εκμάθησις της ελληνικής γλώσσης και η σπουδή των ελληνικών κειμένων θα είναι δι' αυτούς ένα όργανον όχι απλώς χρησιμώτατον, αλλά απαραίτητον, με το οποίον θα οδηγηθούν εις την αληθινήν γνώσιν και σοφίαν, όπως ωδηγήθησαν οι Τρεις Ιεράρχαι.

Δια τούτο οι προπάτορες ημών ίδρυσαν και συνετήρουν με πλείστας θυσίας και κόπους τα περίφημα εκπαιδευτήρια της Κωνσταντινουπόλεως, το επίπεδον των οποίων ήτο τόσον υψηλόν και ασυναγώνιστον, ώστε να μη είναι δυνατόν να ξεπερασθή ακόμη και σήμερον: Πατριαρχική Μεγάλη του Γένους Σχολή, Ιωακείμειον Παρθεναγωγείον, Ζάππειον Παρθεναγωγείον, Κεντρικόν Παρθε-ναγωγείον, Ζωγράφειον, Ιερά Θεολογική Σχολή Χάλκης. Αυτά και πολλά άλλα εκπαιδευτήρια διετήρησαν επί μακράν σειράν ετών το Οικουμενικόν μας Πατριαρχείον και η περί αυτό Ομογένεια, υποβαλλόμενα εις μυρίους αγώνας και μερίμνας, προκειμένου η λαμπάς την οποίαν ήναψαν οι Τρεις Ιεράρχαι προ τοσούτων αιώνων να μένη άσβεστος και να φωτίζη την οικουμένην. Τους κόπους αυτούς συνεχίζει και σήμερον να καταβάλλη το Οικουμενικόν Πατριαρχείον δια την παιδείαν και την αγωγήν των νέων τέκνων αυτού απανταχού της γης, δια της επιδείξεως μερίμνης δια την ίδρυσιν και λειτουργίαν μορφωτικών καθιδρυμάτων πάσης εκπαιδευτικής βαθμίδος, από της στοιχειώδους μέχρι της πανεπιστημιακής, εις όλην την έκτασιν της δικαιοδοσίας αυτού.

Η εφετεινή εορτή των Γραμμάτων εορτάζεται εν τω Ιερώ ημών Κέντρω υπό ελπιδοφόρους και ευοιώνους ακτίνας φωτός δια το μέλλον της περί αυτό Ομογενείας, καθώς αξιούμεθα να ζήσωμεν το γεγονός της επαναλειτουργίας, μετά ήμισυ σχεδόν αιώνος, Ρωμαίηκου σχολείου εν τη ιδιαιτέρα ημών πατρίδι, εν Ίμβρω, το οποίον θα αποτελέση φάρον παιδείας δια τους Ιμβρίους νεοσσούς και πόλον έλξεως δια τους γονείς αυτών, οι οποίοι θα θελήσουν να επανακάμψουν εις την πατρίδα των και να αναθρέψουν τα τέκνα των εις τας πατρογονικάς των εστίας, εις τας αλικτύπους φρυγανώδεις ακρωρείας υπό τον λαμπερόν αυτής ουρανόν, τον αποπνέοντα την αιγαιοπελαγίτικην ευωδίαν. 

Εν κατακλείδι, επιθυμούμεν να στρέψωμεν τον λόγον και εις τους ελλογίμους και αγαπητούς εκπαιδευτικούς και να αναφέρωμεν ότι σήμερον, περισσότερον από ποτέ άλλοτε, έχομεν ανάγκην από πρότυπα ως οι εορταζόμενοι Τρεις Ιεράρχαι. Διότι το έμπρακτον παράδειγμα αξίζει όσον χίλιοι λόγοι. Όταν υπάρχουν αυτά τα πρότυπα, έτοιμα να δείξουν τον Χριστόν και την αληθή αρετήν εις τα παιδία,  ως οι Τρεις Ιεράρχαι έπραττον με την ζωήν των, τότε η παιδεία ημών ουδέν πλέον χρειάζεται. Είναι χαρακτηριστικόν το παράδειγμα των μαθητών της εν Αθήναις Ριζαρείου Σχολής, οι οποίοι είχον προ εκατόν περίπου ετών ενώπιόν των εν αληθές υπόδειγμα διδασκάλου, τον γνωστόν εις πάντας ημάς Άγιον Νεκτάριον. Ένας μαθητής περιέγραφεν αυτόν δια των εξής λόγων, τους οποίους και παραθέτομεν δια να κατανοήσωμε τι ήσαν και οι Τρεις Ιεράρχαι δια το ποίμνιόν των και πως πρέπει να είναι ο πραγματικός διδάσκαλος: «Το πρόσωπόν του με ελκύει ως ο μαγνήτης. Αδύνατον πλέον να τον αποχωρισθώ. Το αυτό ομολογούν πολυάριθμοι συμμαθηταί μου. Τι το ιδιάζον, τι το ακτινοβολούν άραγε κρύβει εις την απλήν και πλήρη ταπεινώσεως εμφάνισίν του; Τον βλέπεις να ζη εντός του κόσμου, να υπάρχη, να συνδιαλέγεται με τον κόσμον και όμως αισθάνεσαι ότι δεν είναι άνθρωπος του κόσμου, ότι δεν έχει ουδεμίαν επαφήν και σχέσιν με τας επιδιώξεις, τας προσδοκίας και τα όνειρα των συνήθων ατόμων άτινα μας περιβάλλουν... Το παράδειγμα ουδέποτε εκπίπτει, ουδέποτε αστοχεί...».

Έστω και εάν έχουν περάσει επάνω από χίλια εξακόσια χρόνια από την κοίμησίν των οι Τρεις Ιεράρχαι είναι πάντοτε ζωντανοί και παρόντες. Αυτήν την αμεσότητα της παρουσίας των ανάμεσά μας περιγράφει ο αείμνηστος Καθηγητής της Λειτουργικής Ιωάννης Φουντούλης δια των εξής: «Μπορείτε να ιδήτε στους βυζαντινούς μας ναούς να εικονίζωνται οι τρεις ιεράρχαι στην κόγχη του αγίου βήματος, με τα ειλητάρια της Θείας Λειτουργίας στα χέρια, να περιβάλλουν το θυσιαστήριο σαν να λειτουργούν αδιαλείπτως, όχι μόνο στο υπερουράνιο, αλλά και στο επίγειο θυσιαστήριο του Θεού, μαζί με τους ιερείς που τελούν τα μυστήρια σήμερα. Σαν να παρακάθηνται μαζί με ημάς στην ιδία κοινή ιερά τράπεζα και να μετέχουν της ιδίας πνευματικής τροφής.»

Ας έχωμεν, λοιπόν, τας προσευχάς των και ας αγωνισθώμεν με όλην μας την καρδίαν να μη διαψεύσωμεν τας προσδοκίας, τας οποίας έχουν αυτοί από ημάς, τους εκκλησιαστικούς ποιμένας, και από σας, τους διδασκάλους και τους μαθητάς, ώστε να αξιωθώμεν να συναντήσωμεν αυτούς και εις την βασιλείαν των ουρανών με όλους τους αγίους, "συν πάσι τοις αγίοις", οι οποίοι ευηρέστησαν τον Θεόν. Αμήν.

Πιλοτικό Πρόγραμμα Σπουδών στο μάθημα των Θρησκευτικών

  Γεωργίου Στριλιγκά, Σχολικού Συμβούλου Θεολόγων

Ο λόγος για το νέο πιλοτικό Πρόγραμμα Σπουδών στο μάθημα των Θρησκευτικών. Για το ζήτημα, ήδη, έχουν δημοσιευθεί στα μέσα ενημέρωσης και στο διαδίκτυο ποικίλες προσεγγίσεις, από τις οποίες οι περισσότερες χαρακτηρίζονται από άγνοια και προχειρότητα. Μερικές φορές μάλιστα διασπείρουν ψευδείς φήμες, διαστρεβλώνοντας την πραγματικότητα και υπηρετώντας σκοπιμότητες. Η κατάσταση αυτή καθιστά επιτακτική την ανάγκη για υπεύθυνη ενημέρωση.

Κατά το περασμένο σχολικό έτος, στο πλαίσιο του λεγόμενου Νέου Σχολείου, εκπονήθηκαν νέα Προγράμματα Σπουδών σε όλα τα μαθήματα της Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης. Βασικό χαρακτηριστικό της μεταρρύθμισης είναι ο παιδαγωγικός αναπροσανατολισμός της διδακτικής διεργασίας στην κατεύθυνση της διερευνητικής, βιωματικής και συνεργατικής μάθησης. Η αλλαγή αυτή κρίνεται ως αναγκαία, με βάση τις σύγχρονες θεωρίες μάθησης και διδακτικής, καθώς επίσης το αίτημα υπέρβασης χρόνιων αγκυλώσεων στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα.

Στο πλαίσιο της ευρύτερης αλλαγής, μεταξύ άλλων, συντάχθηκε νέο Πρόγραμμα Σπουδών και στο μάθημα των Θρησκευτικών. Για την προετοιμασία του εργάστηκε Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων που συστήθηκε από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, ύστερα από προκήρυξη εκδήλωσης ενδιαφέροντος και αξιολόγηση των ενδιαφερόμενων. Είχα την τιμή να επιλεγώ και να λάβω μέρος στην εν λόγω Επιτροπή και έτσι έχω προσωπική άποψη για τον τρόπο και τον σκοπό της εργασίας.

Όλα τα μέλη της Επιτροπής ήταν θεολόγοι. Έλαβαν μέρος Καθηγητές από τις Θεολογικές Σχολές, Σχολικοί Σύμβουλοι Θεολόγων και θεολόγοι εκπαιδευτικοί με αυξημένα προσόντα που υπηρετούν στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Η Επιτροπή εργάστηκε συνεργατικά και συνθετικά, με πλήρη  συνείδηση -επιστημονική, παιδαγωγική και θεολογική- του υψηλού χρέους, χωρίς «άνωθεν» οδηγίες και δεσμεύσεις. Κατεβλήθησαν φιλότιμα όλες οι ανθρωπίνως δυνατές προσπάθειες για όσο γίνεται καλύτερο αποτέλεσμα.

Κατά την ολοκλήρωση του έργου της, η Επιτροπή υπέβαλε δύο παραδοτέα: α) Πρόγραμμα Σπουδών για τα Θρησκευτικά Δημοτικού και Γυμνασίου, και β) Οδηγό του Εκπαιδευτικού για το μάθημα των Θρησκευτικών.

Τα συγκεκριμένα κείμενα, ήδη, έχουν δημοσιευθεί στον κόμβο του Ψηφιακού Σχολείου του Υπουργείου Παιδείας (http://digitalschool.minedu.gov.gr/info/newps.php). Επισημαίνεται ότι τα κείμενα είναι παιδαγωγικά και διδακτικά εργαλεία για τον εκπαιδευτικό και δεν είναι διδακτικά εγχειρίδια, όπως εσφαλμένα έγραψαν μερικοί αρθρογράφοι. Για επιφανείς πολιτικούς  και εκκλησιαστικούς, που παρασύρθηκαν από την παραπληροφόρηση, επιδεικνύοντας σκανδαλώδη άγνοια, τα σχόλια περιττεύουν…

Κατά το τρέχον σχολικό έτος, με σχετικές αποφάσεις του Υπουργείου Παιδείας, γίνεται πιλοτική εφαρμογή αυτών των Προγραμμάτων, σε περιορισμένο αριθμό σχολείων, και από το επόμενο έτος ενδέχεται καθολική εφαρμογή σε όλα τα σχολεία, μετά τις τυχόν βελτιώσεις που θα γίνουν με βάση τις προτάσεις των πιλοτικών σχολείων.

Τα βασικά χαρακτηριστικά και οι κύριες καινοτομίες που διέπουν το νέο Πρόγραμμα Σπουδών στα Θρησκευτικά είναι:

1. Ως τεχνικό κείμενο και εκπαιδευτικό εργαλείο, το νέο Πρόγραμμα Σπουδών, στοχεύει στον εκπαιδευτικό και την εργασία του και δεν είναι απλώς ένας οδηγός για τους συγγραφείς των διδακτικών βιβλίων. Στην κατεύθυνση αυτή, δεν είναι απλός κατάλογος διδακτικών περιεχομένων. Δίνει έμφαση στο «πώς» και όχι μόνο στο «τι» της διδασκαλίας και γι’ αυτό, σε μεγάλο βαθμό, χαρακτηρίζεται Πρόγραμμα Σπουδών Διαδικασίας.

2. Καταπολεμά τον γνωσιοκεντρικό διδακτισμό εισάγοντας την προτεραιότητα των ιδιαίτερων ενδιαφερόντων και αναγκών των παιδιών με έμφαση στις ιδιαιτερότητές τους και την εφαρμογή διαφοροποιημένης διδασκαλίας. Εμπλουτίζει τη διδασκαλία με σύγχρονες τεχνικές διδασκαλίας, στην κατεύθυνση της κριτικής, διερευνητικής, βιωματικής και ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας και μάθησης. Στοχεύει στη μάθηση και όχι απλώς στον καθορισμό διδακτέας ύλης. Στην κριτική διερεύνηση και όχι στην απλή ενημέρωση των μαθητών. Στην ολόπλευρη ανάπτυξή τους και όχι μόνο στην πρόσκτηση πληροφοριών.  Δηλ., πέρα από γνώσεις, αποβλέπει και σε στάσεις-αξίες, συναισθήματα, δράσεις κτλ.

Το Πρόγραμμα Σπουδών αναδεικνύει με πληρότητα την παιδαγωγική σκοπιμότητα και τον παιδαγωγικό προσανατολισμό του μαθήματος των Θρησκευτικών. Σύμφωνα με αυτή τη θέση, το Πρόγραμμα Σπουδών αν και έλαβε σοβαρά υπ’ όψιν τον διάλογο των τελευταίων ετών σχετικά με τον χαρακτήρα του μαθήματος δεν είναι ούτε αποτέλεσμα ούτε συνέχειά του. Τα Θρησκευτικά δεν είναι ορισμένη ποσότητα διδακτέας ύλης, που χρειάζεται ορίσουμε ποσοτικά εάν είναι βιβλική, πολιτιστική, θρησκειολογική κτλ., αλλά πρωτίστως είναι τα ζωντανά πρόσωπα συγκεκριμένων  μαθητών και εκπαιδευτικών που μετέχουν στη μορφωτική διεργασία. Μπορεί να λειτουργήσει θρησκευτικό μάθημα ερήμην των προσώπων στα οποία απευθύνεται; Η πνευματική καλλιέργεια στην οποία αποβλέπει το μάθημα δεν είναι απλή παρουσίαση και συσσώρευση θρησκευτικών εννοιών.

Τα στοιχεία αυτά απελευθερώνουν τις δημιουργικές δυνάμεις εκπαιδευτικού και μαθητών. Πιο συγκεκριμένα, υπερβαίνεται ο ρόλος του εκπαιδευτικού των Θρησκευτικών ως πομπού-μεταφορέα πληροφοριών, που συνήθως είναι άσημες και άσχετες προς την πραγματική ζωή, και του μαθητή ως παθητικού δέκτη-καταναλωτή γνώσης, στην κατεύθυνση της ανάπτυξης της τάξης των Θρησκευτικών σε ένα ουσιαστικό κοινοτικό εργαστήριο μάθησης.   

3. Χαρακτηρίζεται από θεμελιώδεις θεολογικές ισορροπίες, στους κάθετους και οριζόντιους άξονες που το διατρέχουν, στα ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία του. Ως προς τα θεματικά περιεχόμενα και τον γενικό προσανατολισμό, μπορούμε να διακρίνουμε τρεις ομόκεντρους κύκλους. Πιο συγκεκριμένα, το Πρόγραμμα Σπουδών «ξεκινά από και έχει επίκεντρο τη θρησκευτική παράδοση του τόπου, την παράδοση της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας… Κάθε μαθητής/τρια, ανεξαρτήτως της θρησκευτικής του/της ιδιοπροσωπίας, είναι χρήσιμο να γνωρίζει τη θρησκευτική παράδοση του τόπου. Αυτός είναι ο πρώτος και βασικός κύκλος του μαθήματος» (Π.Σ., σελ. 16). Η θέση αυτή είναι συμβατή τόσο με το ελληνικό Σύνταγμα για «ανάπτυξη θρησκευτικής συνείδησης» (άρθρο 16) όσο και με τη Σύσταση 1720 του Συμβουλίου της Ευρώπης, ότι σκοπός της εκπαίδευσης είναι να οδηγεί τους μαθητές «να ανακαλύπτουν τις θρησκείες γνωρίζοντας τη δική τους» (άρθρο 14,1). Στη συνέχεια, σε ένα δεύτερο κύκλο, διερευνώνται στοιχεία που αφορούν στις  λοιπές μεγάλες χριστιανικές παραδόσεις, και τέλος, σε ένα ευρύτερο κύκλο, περιλαμβάνονται στοιχεία από τα μεγάλα θρησκεύματα του κόσμου και ιδίως όσα ενδιαφέρουν περισσότερο την ελληνική κοινωνία. Όλα τα παραπάνω οριοθετούνται με βάση τα πραγματικά παιδαγωγικά χαρακτηριστικά και τις ουσιαστικές μαθησιακές ανάγκες των παιδιών, ανάλογα με την ηλικία τους. Πολύ συνοπτικά, όπως περιγράφεται στη σκοποθεσία του μαθήματος, γενικός σκοπός του είναι «να οικοδομήσει ένα στιβαρό μορφωτικό πλαίσιο/πεδίο γνώσης και κατανόησης του Χριστιανισμού και της Ορθοδοξίας…», και στη συνέχεια «να προάγει τη γνωριμία, την κριτική κατανόηση, τον σεβασμό και τον διάλογο μεταξύ ανθρώπων με διαφορετικές απόψεις, αντιλήψεις ή δεσμεύσεις  πάνω σε ζητήματα πίστης και ηθικού προσανατολισμού»  (Π.Σ., σελ. 18 κ.ε.).

Πρέπει να τονιστεί ότι, ως προς τα προηγούμενα Αναλυτικά Προγράμματα, δεν έχουμε ποσοτική αλλαγή περιεχομένων προς όφελος της λεγόμενης θρησκειολογικής ύλης. Το Πρόγραμμα Σπουδών κινείται στον αντίποδα αυτής της φιλοσοφίας. Επομένως, σε καμιά περίπτωση, το μάθημα δεν μετατρέπεται σε  «θρησκειολογικό». Μάλιστα, στον Οδηγό του Εκπαιδευτικού παρατίθεται στατιστικός κατάλογος (βλ. Ο.Ε., σελ. 63 κ.ε.), όπου συνοπτικά ταξινομούνται τα προτεινόμενα θέματα και κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να διακριβώσει πόσα από αυτά είναι α) αγιογραφικά, β) δογματικά, γ) πατερικά, δ) αγιολογικά, ε) λειτουργικά, στ) ιστορικά, ζ) ηθικά, η) εορτολογικά, θ) θρησκειολογικά κτλ. Η Θρησκειολογία και πολύ περισσότερο η Συγκριτική Θρησκειολογία δεν έχει νομικά και παιδαγωγικά ερείσματα για να σταθεί στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση.

Οι παραπάνω πρόνοιες, με επιλεγμένες διατυπώσεις, με επιστημονική νηφαλιότητα,  αλλά και την επιβεβλημένη σωφρονύνη, στην ταραγμένη και σύνθετη εποχή μας, επιδιώκουν να προάγουν αλλά και να προστατεύσουν το μάθημά μας με επαρκή και σύγχρονη τεκμηρίωση. Και ο νοών νοείτω!

4. Αξιοποιεί την έννοια της «Θεματικής Ενότητας» που περιλαμβάνει πολύωρη διδακτική εργασία και υπερβαίνει την παραδοσιακή αντιστοιχία ωριαίας διδασκαλίας και Διδακτικής Ενότητας. Ακόμη, ανακατανέμει τα διδακτικά περιεχόμενα ανατρέποντας την παραδοσιακή γραμμική παρουσίαση της ιστορίας του Χριστιανισμού στο Γυμνάσιο, αποκλειστικά και μόνο για παιδαγωγικούς λόγους, που σχετίζονται με τα ιδιαίτερα ψυχοδυναμικά χαρακτηριστικά και ενδιαφέροντα των παιδιών ανά τάξη και ηλικία.

5. Υπολογίζει τα νέα κοινωνικά και πολιτιστικά δεδομένα και προάγει τον σεβασμό στην ετερότητα. Η συγκεκριμένη ευαισθησία είναι επίκαιρη, είναι ανθρώπινη και βαθύτατα χριστιανική. Καλλιεργεί τη διεπιστημονικότητα και τη συνεργασία με τα άλλα μαθήματα. Αναδεικνύει την τοπική ιστορία και παράδοση.

6. Οδηγεί σε αποτελεσματικές και δημιουργικές διδακτικές δραστηριότητες. Επιτρέπει αλλά και ενθαρρύνει την ενεργότερη συμμετοχή των διδασκόντων στον σχεδιασμό της διδασκαλίας/μάθησης καθώς επίσης στην επιλογή των κατάλληλων διδακτικών μέσων και υλικών. Διαθέτει επαρκείς πρόνοιες για τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας της διδασκαλίας και τις προσδοκώμενες μαθησιακές επάρκειες των μαθητών. Βασίζεται και παραπέμπει σε σύγχρονο βιβλιογραφικό και ψηφιακό υλικό. Αξιοποιεί τις δυνατότητες των νέων Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ).

Στο παρόν σύντομο σχόλιο είναι αδύνατο να καταδειχθούν όλα τα παραπάνω με παραπομπές και παραδείγματα διδακτικών προτάσεων. Για περαιτέρω εμβάθυνση, ο καλόπιστος αναγνώστης μπορεί να ανατρέξει στα κείμενα. Εκεί, και μόνο εκεί, θα βρει την απαιτούμενη τεκμηρίωση, τα διδακτικά προτεινόμενα, καθώς  επίσης άφθονες προτάσεις για διδακτικές προσεγγίσεις. Αναμφισβήτητα, απαιτείται περαιτέρω αναλυτική ενημέρωση και εξειδικευμένη επιμόρφωση, για τους τρόπους αξιοποίησης του Προγράμματος Σπουδών στο διδακτικό έργο. Οφείλω να αναφέρω ότι οι προσωπικές εντυπώσεις από την πιλοτική εφαρμογή είναι εξαιρετικά ενθαρρυντικές για όσα θετικά κομίζει η πρόταση.

Η ταπεινή μου άποψη είναι ότι το νέο Πρόγραμμα Σπουδών συγκεντρώνει πολλά πλεονεκτήματα, που μπορούν να βοηθήσουν, στο μέτρο του ανθρωπίνως εφικτού, στη γόνιμη ανανέωση τόσο του μαθήματος των Θρησκευτικών στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση όσο και του πολύπαθου ελληνικού σχολείου.

Υστερόγραφη επισήμανση: Η καταστροφολογία δεν υπήρξε, δεν είναι και ούτε πρόκειται να γίνει επιστημονική ειδίκευση του θεολογικού λειτουργήματος.

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΟΥ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΤΩΝ ΠΕΣΟΝΤΩΝ ΡΩΣΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΩΝ 28-10-2011

(Υπό του Μητροπολίτου Αλεξανδρουπόλεως Ανθίμου)

Όλοι στον τόπο μας, άλλος λίγο, άλλος περισσότερο, γνωρίζαμε ότι στην πόλη μας, πριν καν αυτή ιδρυθεί, ή παράλληλα με τις απαρχές της, ήρθαν Ρώσοι στρατιώτες, κατά τη διάρκεια ή στα τέλη του ρωσοτουρκικού πολέμου. Τα ιστορικά γεγονότα και οι ραγδαίες εναλλαγές των πολιτικών συνθηκών,  κρατούσαν τότε αδιευκρίνιστο το μέλλον της περιοχής.

Γνωρίζαμε για το ρυμοτομικό σχέδιο της πόλεως, κάτω από τον κεντρικό δρόμο, που κατέστρωσαν οι μηχανικοί του ρωσικού εκείνου συντάγματος.

 Γνωρίζαμε το Μνημείο του ομαδικού τάφου στον οποίο αναπαύονταν όσοι ρώσοι στρατιώτες χτυπήθηκαν τότε από τύφο.

Ζήσαμε, κατά την δεκαετία του 90, τον ερχομό στην πόλη μας, πολλών συμπατριωτών μας από την πρώην Σοβιετική Ένωση, οι οποίοι έφεραν μια άλλη κουλτούρα· μας ξάφνιασε στην αρχή, αλλά μας ενθουσίασε στη συνέχεια.

Μεσολάβησε, πριν 3 χρόνια, μια εξαιρετικά σημαντική προβολή των εικόνων του Εκκλησιαστικού Μουσείου της Μητροπόλεως μας, σε ρωσόγλωσσο περιοδικό, με έκδοση γνησίων αντιγράφων των παλαιοτέρων εικόνων μας.

Όλα αυτά, μέχρις ότου, μια ημέρα, ήρθε στο γραφείο μου στο Επισκοπείο, ο Γεν. Πρόξενος της Ρωσίας στην Θεσσαλονίκη, κ. Αλεξέϊ Ποπόφ. Συζητήσαμε διάφορα θέματα και επί μέρους για τις δυνατότητες καλύτερης προβολής της αναθηματικής πλάκας των κοιμηθέντων στρατιωτών του 9ου Συντάγματος της 3ης Ρωσικής Μεραρχίας, ώστε οι παλαιότεροι να θυμηθούν και οι νεώτεροι να γνωρίσουν τα τότε ιστορικά γεγονότα, που είχαν συμβεί στην περιοχή μας.

Του πρότεινα και ήρθαμε εδώ, του έδειξα τον συγκεκριμένο αυτόν τόπο. Αρχίσαμε αλλεπάλληλες συζητήσεις για το τι μπορούσαμε να κάνουμε. Η μια ιδέα διαδέχονταν την άλλη. Ο κ. Ποπόφ, έχει χάρισμα από το Θεό, είναι τόσο ευπροσήγορος και ευγενής, που δεν μπορείς να του αρνηθείς εύκολα, ο,τιδήποτε σου ζητάει.

Η αναζήτηση των ιστορικών πηγών και των απογόνων των τότε στρατιωτών, οδήγησαν στην αδελφοποίηση του Δήμου μας με τον Δήμο του Σόσνοβυ Μπορ. Έτσι, γνώρισα τον Δήμαρχο κ. Πουλιαϊέφσκυ και τον Βουλευτή κ. Ριάμπωφ, μου μίλησαν για τον π. Στέφανο (είναι εδώ, και χαίρομαι πολύ γι’ αυτό), μου μίλησαν για την Ενορία τους και το Ναό της Καιομένης Βάτου και έτσι αρχίσαμε να δημιουργούμε πολύ καλές πνευματικές γέφυρες επικοινωνίας μεταξύ μας, με βασικότερη την υπόσχεση που έδωσα ότι, ανταποκρινόμενος στο αίτημα τους, θα προσκομίσω το ιερό λείψανο του Αγίου Νικολάου από τον Μητροπολιτικό μας Ναό στο Σόσνοβυ Μπορ, το ερχόμενο καλοκαίρι.

Ακολούθησε ο ερχομός εδώ, κατά τον περασμένο Ιούνιο, 100 παιδιών από την Ενορία και το Δήμο του Σόσνοβυ Μπορ, μαζί με γονείς τους, παιδαγωγούς και υπευθύνους του Δήμου. Τα παιδιά φιλοξενήθηκαν 26 ημέρες στις Κατασκηνώσεις μας από την Ιερά Μητρόπολη Αλεξανδρουπόλεως και  άφησαν πολύ καλή εντύπωση τόσο στην τοπική μας κοινωνία όσο και στις πνευματικές δομές της τοπικής μας Εκκλησίας.

Την πρώτη ημέρα που έφτασαν έκλαιγαν μέχρι να προσαρμοσθούν, τις τελευταίες ημέρες έκλαιγαν επειδή δεν ήθελαν να φύγουν. Έφυγαν ως Έλληνες και έκαναν εμάς Ρώσους.

Έτσι φτάσαμε στη σημερινή ημέρα.

Η Ιερά Μητρόπολη Αλεξανδρουπόλεως, αποφασίσαμε την παραχώρηση της χρήσεως του τμήματος αυτού της πλατείας του Καθεδρικού Ναού μας, για την τοποθέτηση εδώ του παλαιού Μνημείου των Ρώσων στρατιωτών, επειδή·

1ον. Θεωρούμε ότι η μνήμη εκείνης της ιστορικής απαρχής του τόπου μας, οφείλει να διαφυλαχθεί και να μεταλαμπαδευθεί για να διδάσκει.

2ον. Το ομόδοξο που μας συνδέει με το ρωσικό λαό, χωρίς να θίγει κανένα άλλο θρήσκευμα ή μειονότητα, είναι στοιχείο εξάπαντος βασικό για κάθε πολιτιστική και πνευματική συνεργασία και σχέση.

3ον. Η πραγματοποιηθείσα αδελφοποίηση του Δήμου μας με τον Δήμο του Σόσνοβυ Μπόρ, αξίζει να ριζώσει, κι αφού βρει στέρεο έδαφος με κοινά πνευματικά στοιχεία, να βγάλει  κλαδιά, φύλλα και καρπούς, ειδ’ άλλως, όπως συμβαίνει με πολλές αδελφοποιήσεις Δήμων, θα λησμονηθεί και θα σβήσει.

4ον. Επειδή η Χώρα μας, κατ' αυτό το διάστημα, είναι στο επίκεντρο των οικονομικών συζητήσεων, ή μάλλον, στην αρένα των οικονομικών συμφερόντων, προσωπικά νομίζω ότι, η θρυλούμενη ανάπτυξη του τόπου μας χρειάζεται περισσότερο να προσανατολισθεί και να εδρασθεί επάνω σε βάσεις με δοκιμασμένο κοινό πνευματικό υπόβαθρο.

Σ' αυτό το σημείο, οφείλω να ευχαριστήσω με ευγνωμοσύνη, τον Γεν. Πρόξενο κ. Αλεξέϊ Ποπωφ, για όσες προτάσεις μας έκανε, για όσες ιδέες μας επεξεργάστηκε, για όσα μας προσέφερε και για τον ορίζοντα που μας άνοιξε. Τον αισθανόμαστε φίλο μας και αδελφό και τον εκτιμάμε εξαιρετικά. Να ευχαριστήσω, τον εντόπιο Σύνδεσμο Παλιννοστούντων Επιχειρηματιών και τον Σύλλογο "Ρώσικο Σπίτι", που μαζί με τον Δήμο του Σόσνοβυ Μπορ και εκεί επιχειρηματίες, ανέλαβαν το κόστος της κατασκευής του Μνημείου αυτού.  Αξιοσημείωτη είναι η προσφορά εργασίας τοπικών τεχνιτών και μαστόρων παλλινοστησάντων, οι οποίοι εργάζονταν εδώ μέχρι χθες βράδυ αργά με το φως των προβολέων, κάτω από την καθοδήγηση και επιμέλεια του Προέδρου του ομώνυμου Συλλόγου τους, συμπατριώτου μας κ. Κωνσταντίνου Γκαμπαερίδη. 

Υπάρχουν ακόμα κάποιες ατέλειες στη λάξευση των ιστορικών στοιχείων που θα συμπληρωθούν. Ήδη δε κατασκευάζονται οι ψηφιδωτές εικόνες που θα τοποθετηθούν στη θέση των αντιγράφων τους που βλέπετε.

Τέλος, εκφράζω θερμές ευχαριστίες στον Σεβ. Μητροπολίτη Ροστωφ κ. Μερκούριο, ο οποίος εκπροσώπου του Μακαριωτάτου Πατριάρχου Μόσχας και πασών των Ρωσιών κ. Κυρίλλου, ήρθε στην πόλη μας, συλλειτουργήσαμε το πρωί στο Μητροπολιτικό Ναό μας και μόλις τελέσαμε το Μνημόσυνο και τον Αγιασμό του Μνημείου μας αυτού.

Χθες το βράδυ τον γνώρισα που ήρθε στο Επισκοπείο, είμαστε συνομήλικοι, και νομίζω ότι αυτή η σημερινή λειτουργική κοινωνία μεταξύ μας, αποτελεί την απαρχή μιας ευρύτερης ευχαριστιακής σχέσεως των Μητροπόλεων μας, που θα συνεχιστεί, σας διαβεβαιώνω.

Υποδέχομαι με χαρά τον Κυβερνήτη του ρωσικού πολεμικού πλοίου, "Τσεζαρ Κούνικοφ" που αγκυροβόλησε χθες στο λιμάνι μας, με τους αξιωματικούς του οι οποίοι, τιμώντας την Εθνική μας Επέτειο, παρέλασαν προ ολίγου συνοδεύοντας μάλιστα, τους νοερώς παρελάσαντες μαζί τους, κεκοιμημένους συναδέλφους τους, του 9ου Συντάγματος Πεζικού του Σταροϊνγέρμαν Λάνσκι.

Να καλωσορίσω όλους τους εκλεκτούς επισκέπτες μας όσους γνωρίζω και όσους δεν γνωρίζω αλλά συνδέομαι μαζί τους με τον σύνδεσμο του κοινού Ποτηρίου της ορθοδόξου χριστιανικής αγάπης.

Αδελφοί μου,

Παραδίνουμε το Μνημείο αυτό στις δυο Χώρες μας, ώστε ως σημείο σταθερό και ασάλευτο στο διηνεκές,  να διαλαλεί την ιστορική κοινωνία των δυο Χωρών μας, την πνευματικότητα των σχέσεων των δυο πόλεων μας και την επιθυμητή συμπόρευση  στους αιώνες που θα ακολουθήσουν. Σας ευχαριστώ πολύ.

Ολοκληρώθηκε η ημερίδα με θέμα: "Το ζήτημα της γλώσσας στη λατρεία"

Το Σάββατο 21 Ιανουαρίου διοργανώθηκε από την Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών της Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος και τον Σύνδεσμο Νέων της οικείας Μητροπόλεως, ημερίδα με θέμα: «Το ζήτημα της γλώσσας στη λατρεία».

Στην έναρξη της ημερίδας χαιρετισμούς απηύθυναν: ο Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος, ο οποίος περιέγραψε τους όρους του διαλόγου πάνω στο ζήτημα αυτό (κοινή ορθόδοξη πίστη, ενδο-ορθόδοξο ζήτημα, αγάπη για τη λατρεία κ.ά), και η Πρόεδρος του Συνδέσμου Μαρία Αθανασιάδου, η οποία πρόβαλε την ευχαριστιακή διάσταση της εκκλησιαστικής λατρείας και γλώσσας.

Στην πρώτη εισήγηση της πρώτης συνεδρίας της Ημερίδας, υπό την προεδρία του Διευθυντή της Ακαδημίας Δρ. Π. Καλαϊτζίδη, ο Κωνσταντίνος Χολέβας, πολιτικός επιστήμων, μίλησε με θέμα «Δεν χρειαζόμαστε μετάφραση αλλά κατήχηση». Μιλώντας από φιλολογική σκοπιά αναφέρθηκε στα προβλήματα μιας επικείμενης μεταγλώττισης της λειτουργικής γλώσσας (προβληματική απόδοση όρων ή φράσεων ακολουθιών κ.ά), τονίζοντας ότι μια τέτοια αλλαγή θα έθετε σε κίνδυνο την ενότητα του ποιμνίου, ενώ αντίθετα απαιτείται από την πλευρά της Εκκλησίας κατήχηση για το τι γίνεται στη διάρκεια της λατρείας, κάνοντας επίσης λόγο στην προβληματική παιδεία που παρέχεται στα σχολεία και η οποία οδηγεί στην άγνοια της πλούσιας ελληνικής γλώσσας.

Στη συνέχεια μίλησε ο Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης κ. Παύλος, με θέμα «Το ζήτημα της γλώσσας στη λατρεία και η ποιμαντική του διάσταση». Μέσα από προσωπικές αναμνήσεις και αναφορές στην συμβολή στα λειτουργικά θέματα του κυρού Μητροπολίτη πρώην Κοζάνης Διονυσίου (Ψαριανού), ο Μητροπολίτης αναφέρθηκε σε ποικίλες όψεις του ζητήματος. Αρχικά έκανε λόγο για ποικίλες προβληματικές όψεις  της εκκλησιαστικής ζωής του λαού του Θεού, την έλλειψη σχετικής κατήχησης, τα προβληματικά κριτήρια ανάγνωσης και μελέτης των Πατέρων και των λειτουργικών κειμένων, την αδυναμία κατανόησης της λειτουργικής γλώσσας κ. ά. Στη συνέχεια αναφέρθηκε σε προσωπικές απόπειρές του στο πλαίσιο της Μητρόπολής του και από καθαρά ποιμαντικό ενδιαφέρον να φέρει το ευαγγέλιο και να το καταστήσει κατανοητό στο μέσο και καθημερινό άνθρωπο, χρησιμοποιώντας ο ίδιος μεταφράσεις και απλούστερες μορφές γλωσσικής έκφρασης για να προσφέρει απαντήσεις στις ανάγκες και τα ερωτήματα των πιστών.

Στη δεύτερη συνεδρία της Ημερίδας υπό την προεδρία του Μητροπολίτη Δημητριάδος Ιγνατίου, πρώτος ομιλητής υπήρξε ο Σταύρος Ζουμπουλάκης, Διευθυντής του περιοδικού «Νέα Εστία» μιλώντας με θέμα: «Είναι απαραίτητο να κατανοούμε τη γλώσσα της λατρείας;». Ξεκινώντας από τη σύγχρονη διαπίστωση αδυναμίας κατανόησης της λειτουργικής γλώσσας, επικεντρώνεται στο ερώτημα της εισήγησής του φέρνοντας ιστορικά παραδείγματα από τις τρείς μονοθεϊστικές θρησκείες για την αναγκαιότητα κατανόησης της γλώσσας της λατρείας (λ.χ. οι εξελίξεις στην Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία μέχρι την περισσότερο ανεκτική και περιεκτική απόφαση για τη γλώσσα της λατρείας, πέραν της αποκλειστικότητας της λατινικής από την Β’ Βατικανή Σύνοδο ή τη δυσκολία ήδη από τον 8ο αιώνα στην ελληνόφωνη χριστιανοσύνη κατανόησης της λειτουργικής γλώσσας) για να αναδείξει την διαχρονικότητα του προβληματισμού. Σχολιάζοντας με κριτικό τρόπο την λεγόμενη «ιερότητα» της γλώσσας, γίνεται λόγος για ένα είδος μυστικοποίησης της λατρείας, με συνέπεια την ακατανόητη γλώσσα και τις μυστικές ευχές. Έτσι θα καταλήξει πως σήμερα θεωρείται ακατανόητο η λειτουργική γλώσσα να παραμένει σε διαχριστιανικό επίπεδο μη προσβάσιμη από τον άνθρωπο, ένα ζήτημα που οφείλεται στην νεωτερική συνθήκη της ανάδυσης του υποκειμένου.

     Στην τελευταία εισήγηση της ημερίδας ο Φώτης Σχοινάς, Δρ. Φιλοσοφίας μίλησε με θέμα «Λειτουργική γλώσσα: αξία και παράδοση». Μιλώντας για τις ανθρωπολογικές προϋποθέσεις του υποκειμένου στην πατερική θεολογία (νοερά σύλληψη και όχι υπεροχή της διάνοιας) προσέφερε μια φιλοσοφική προσέγγιση του ζητήματος, μιλώντας για την αμετάδοτη προσωπική εμπειρία σε σχέση με την υπεροχή της εμπειρίας, αλλά και τους περιορισμούς της λειτουργικής γλώσσας, σε σχέση με την κατανόησή της.

Στο τέλος κάθε συνεδρίας δόθηκε επαρκής χρόνος για την ανταλλαγή απόψεων και διατύπωση ερωτήσεων από το κοινό. Η ημερίδα ολοκληρώθηκε με τον καταληκτικό λόγο του Μητροπολίτη Ιγνατίου για τη σπουδαιότητα και αξία του διαλόγου για το ζήτημα της λειτουργικής γλώσσας.

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΕΩΣ
συλλογος ιεροψαλτων
                              
 «Η ψαλτική παράδοση στην Πόλη και την Θράκη»



ομιλητές:

•    δρ Αντώνιος Χατζόπουλος: «Πολίτικη ψαλτική τέχνη:1814-σήμερα»
•    δρ Ιωάννης Λιάκος: «Ψαλτική παράδοση της Θράκης, ΙΕ΄-ΙΘ΄αι.»


ΑΝΘΙΜΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ
Πέμπτη 26 Ιανουαρίου 2012-Ὥρα: 19.00’
Ε Ι Σ Ο Δ Ο Σ   Ε Λ Ε Υ Θ Ε Ρ Η

ΜΗΝΥΜΑ ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΣΤΗΝ ΙΜΒΡΟ

Ίμβρος, Ρεπορτάζ-φωτογραφίες του Νικολάου Μαγγίνα 

ΠΗΓΗ:ΦΩΣ ΦΑΝΑΡΙΟΥ

Μήνυμα αισιοδοξίας και ελπίδας για το μέλλον της Ομογένειας στην Πόλη, την Ίμβρο και την Τένεδο, έστειλε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος από την ιδιαίτερη πατρίδα του, Ίμβρο, εκφράζοντας την πεποίθηση πως «η Θεία Πρόνοια μας επιφυλάσσει μέλλον και προοπτική και Ανάσταση, και όχι τέλος και φθορά και απώλεια». Στην ομιλία του, μετά τη Θεία Λειτουργία στον Καθεδρικό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, μίλησε με συγκίνηση για την επικείμενη επαναλειτουργία – ύστερα από μισό αιώνα- Μειονοτικού Σχολείου Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στο αιγαιοπελαγίτικο νησί, η οποία κατέστη δυνατή μετά την σχετική άδεια που χορήγησε το Υπουργείο Παιδείας της Τουρκίας.

«Βλέπετε ότι σιγά-σιγά έρχεται η αποκατάστασις των αδικιών, η δικαίωσις μας», είπε ο Οικουμενικός Πατριάρχης απευθυνόμενος στους πιστούς που γέμισαν την Εκκλησία, αυτή την παγωμένη ημέρα του χειμώνα, η οποία, ωστόσο, ήταν ιδιαίτερα «θερμή» από άποψη συναισθημάτων.

Ο Πατριάρχης του Γένους κάλεσε τους γονείς, που έχουν τη δυνατότητα, να σπεύσουν να εγγράψουν τα παιδιά τους στο νέο Μειονοτικό Σχολείο που θα λειτουργήσει και πάλι, συνεχίζοντας την παράδοση της παιδείας μας στη μαρτυρική γη της Ίμβρου.

Με θερμά λόγια ευχήθηκε και στον Ποιμενάρχη της νήσου, Μητροπολίτη Ίμβρου και Τενέδου Κύριλλο, ο οποίος εορτάζει τα ονομαστήριά του: «Σε αγαπούμε και σε ευγνωμονούμε, διότι έφερες καινούργια πνοή στη Μητρόπολή σου και στο ποίμνιό σου, στο οποίο χάρισες ελπίδα και κουράγιο», είπε, μεταξύ άλλων, ο Οικουμενικός Πατριάρχης.

Η Ίμβρος, ο κρυφός καημός του Πατριάρχη

Στην αρχή της ομιλίας του ο Οικουμενικός Πατριάρχης εξέφρασε την χαρά του που για άλλη μια φορά συναντήθηκε με τους συμπατριώτες του, «στο νησί μας, στον τόπο μας, στον κρυφό καημό μας, στην Ίμβρο». Όπως είπε, «τα ονομαστήρια του πεφιλημένου αδελφού Κυρίλλου ήταν το πρώτο κίνητρο για να έλθω μέσα στο καταχείμωνο». «Επίσης», συνέχισε, «ήταν η νοσταλγία για την Ίμβρο που νιώθω ημέρα και νύχτα, χειμώνα και καλοκαίρι, “εν εσπέρα, και πρωΐ, και μεσημβρία, και εν παντί καιρώ”».

«Αλλά, αδελφοί και φίλοι και συμπατριώται, αυτή τη φορά ήλθα εδώ και για ένα άλλο λόγο. Πολύ σπουδαίο! Για να μοιραστώ μαζί σας τη μεγάλη χαρά της ειδήσεως ότι θα έχουμε και πάλι Σχολείο. Έστω και ένα. Έστω και με λίγα παιδιά. Λίγα σήμερα, πολλά αύριο, καθ’ότι ο Θεός «δύναται και εκ των λίθων εγείραι τέκνα τω Αβραάμ». Εκείνος γνωρίζει το αύριον του κόσμου και σ’ Εκείνον εμείς εμπιστευόμεθα το αύριον της Ίμβρου», είπε ο Οικουμενικός Πατριάρχης, και συνέχισε: «Αδικηθήκαμε, και πολύ, μάλιστα! Πάρα πολύ! Αλλά βλέπετε ότι σιγά-σιγά έρχεται η αποκατάστασις των αδικιών, η δικαίωσίς μας, η επιβράβευσις της υπομονής μας, η απάντησις του ουρανού στις ατελείωτες ικετευτικές προσευχές μας. Δόξα τω Θεώ τω εισακούοντι και ανταποκρινομένω, τω δικαιοκρίτη Θεώ, τω φιλανθρώπω Θεώ!».

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος στις επιπτώσεις από τις αδικίες που έγιναν, στα μέσα του ’60, σε βάρος της Ομογένειας. «Έρωτας μαθήσεως διέκρινεν ανέκαθεν τους Ιμβρίους. Γι’ αυτό και, όταν άρχισε το βίαιο ξερίζωμά μας στη δεκαετία του ’60, και, μεταξύ άλλων πολλών αδικιών, έκλεισαν και τα Μειονοτικά Σχολεία στα χωριά μας, πολλοί γονείς ξενιτεύτηκαν μόνο και μόνο για να μη μείνουν αγράμματα τα παιδιά τους», ανέφερε.

Ευχαρίστησε ιδιαιτέρως την Κυβέρνηση Ερντογάν και το Υπουργείο Παιδείας για την απόφαση να ξανανοίξει ένα Σχολείο Πρωτοβάθμιας Εκπαιδεύσεως στο νησί. Ευχαρίστησε φορείς και παράγοντες που συνετέλεσαν σ’αυτό, όπως το Υπουργείο Ευρωπαϊκής Ενώσεως, τον εκπρόσωπο των Μειονοτικών Ευαγών Ιδρυμάτων στο Συμβούλιο της Γενικής Διευθύνσεως Βακουφίων στην Άγκυρα, Άρχοντα Μέγα Χαρτοφύλακα κύριο Λάκη Βίγκα, «που με στοργή και με ενδιαφέρον παρηκολούθησε την υπόθεσή μας και εί τινά έτερον, που συνέβαλε καθ’ οιονδήποτε τρόπον».

Μάλιστα, κάλεσε τους γονείς που έχουν παιδιά σχολικής ηλικίας και τους το επιτρέπουν οι οικογενειακές τους συνθήκες «να σπεύσουν, να έλθουν και να εγγράψουν τα παιδιά στο καινούργιο Σχολείο μας –τα παιδιά τους θα έχουν την ευλογία και το προνόμιο, όπως τότε εμείς, να μάθουν τα πρώτα τους γράμματα αναπνέοντας τον καθαρό αέρα του Αιγαίου, απολαμβάνοντας το ανεπανάληπτο τοπίο της Ίμβρου, ζώντας την αγνή ζωή του χωριού, συνεχίζοντας την ιστορία του τόπου μας και την παράδοση της παιδείας και του πολιτισμού του, και όχι μέσα στις απρόσωπες μεγαλουπόλεις».

Το τελευταίο μέρος της ομιλίας του το αφιέρωσε στον εορτάζοντα τα ονομαστήρια του, δυναμικό Μητροπολίτη Ίμβρου και Τενέδου Κύριλλο:

«Ως Πατριάρχης, εκ μέρους της Μητρός Εκκλησίας, απευθυνόμενος προς συνεργάτην μου και συνδιοικητήν αυτής, και ως Ίμβριος συμπατριώτης σου και ομογάλακτος αδελφός σου από την Θεολογικήν μας Σχολήν της Χάλκης, σε λέγω: Είσαι σχεδόν δέκα χρόνια τώρα ο Ποιμενάρχης μας. Σε αγαπούμε και σε ευγνωμονούμε, διότι έφερες καινούργια πνοή στη Μητρόπολή σου και στο ποίμνιό σου, στο οποίο χάρισες ελπίδα και κουράγιο. Ο Θεός επιβραβεύει τους κόπους σου, βλέποντας και την καλή καρδιά σου, και σε αξιώνει επί των ημερών σου, ύστερα από μισόν αιώνα, να έχει και πάλιν η επαρχία σου Παιδεία στη μητρική μας γλώσσα. Ανακαινίζεις ενοριακούς ναούς και εξωκκλήσια -όπως και εγώ στην Αρχιεπισκοπή μου, της Κωνσταντινουπόλεως– διότι πιστεύουμε, εν αντιθέσει προς άλλους –ολίγους ευτυχώς– ότι η Θεία Πρόνοια μας επιφυλάσσει μέλλον και προοπτική και Ανάσταση, και όχι τέλος και φθορά και απώλεια. Ο Θεός δεν μας έδωσε πνεύμα δειλίας, αλλά δυνάμεως και αγάπης και σωφρονισμού», τόνισε ο Οικουμενικός Πατριάρχης.

Προηγήθηκε, στο τέλος της Λειτουργίας, ομιλία του Μητροπολίτου Ίμβρου και Τενέδου, ο οποίος ευχαρίστησε τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, τον Ίμβριο Πατριάρχη των μεγάλων οραματισμών, για το ότι ήλθε με την ευκαιρία των ονομαστηρίων του στην χειμωνιάτικη Ίμβρο, η οποία, όπως είπε χαρακτηριστικά, κυοφορεί την άνοιξη:

«...Ἡ σημερινὴ ἡμέρα εἶναι ξεχωριστὴ εἰς τὸ ἡμερολόγιόν μας. Ὄχι μόνον διότι τιμοῦμε τὴν ἱεράν μνήμην δύο μεγάλων Ἱεραρχῶν τῆς Ἐκκλησίας μας, τῶν Ἁγίων Ἀθανασίου καί Κυρίλλου, Πατριαρχῶν Ἀλεξανδρείας, ἀλλὰ καὶ διότι τὴν ἡμέραν αὐτὴν ἐπέλεξεν ὁ Ἴμβριος Πατριάρχης μας νά βρίσκεται ἀναμεσά μας, ὥστε μέ τήν εὐκαιρίαν τῶν ὀνομαστηρίων τοῦ Ποιμενάρχου, νά ἀνταμωθοῦμε στό ἀγαπημένο μας νησί, στήν χειμωνιάτικη Ἴμβρο πού κυοφορεῖ τήν ἄνοιξη, πού ἐνδύεται τόν στολισμό τῆς ἀρχοντικῆς εὐσεβείας τοῦ Γένους γιά νά ὑποδεχθῇ μέ ὅλο της τόν σεβασμό, μέ ὅλη της τήν εὐλάβεια, μέ ὅλη της τήν ἀγάπη καί τήν ἀφοσίωση, τόν Οἰκουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαῖο, τόν Πατριάρχη τῶν μεγάλων ὁραματισμῶν, τόν δεξιό πηδαλιοῦχο τοῦ σκάφους τῆς Ἐκκλησίας στίς δύσκολες ἡμέρες μας!»....

Στη συνέχεια υπογράμμισε την έλξη που ασκεί το νησί στους απανταχού γης Ιμβρίους, τονίζοντας ότι ο τόπος αυτός είναι «μικρός» καί «μέγας», όπως έγραψε ο ποιητής Οδυσσέας Ελύτης: «Αὐτός ὁ τόπος «ὁ μικρός, ὁ μέγας», πού λέγει καί ὁ ποιητής, μᾶς τραβᾷ σάν μαγνήτης, ἡμέρα καί νύχτα, χειμῶνα καί καλοκαίρι, συνεχῶς καί ἀκαταπαύστως. Ὅπου καί ἄν εὑρισκώμεθα οἱ Ἴμβριοι: στήν Πόλι, στήν Ἑλλάδα, στή Γερμανία, στήν Αὐστραλία – παντοῦ! Μπορεῖ γιά ἄλλους τό εὐλογημένο μας νησί νά εἶναι τόπος ἄσημος, ἄγνωστος, μικρός∙ ἀλλά γιά μᾶς εἶναι μέγας∙ μέγας καί πολύτιμος∙ πολύτιμος καί ἀναντικατάστατος∙ δέν τόν ἀλλάζουμε μέ τίποτε!».

Ακολούθησε δεξίωση στον Μητροπολιτικό Μέγαρο, όπου ο Επίσκοπος Σινώπης από την Μητρόπολη Βελγίου ευλόγησε καί έκοψε την Βασιλόπιττα της Μητροπόλεως Ίμβρου καί Τενέδου, παρουσία του Πατριάρχου, του Ποιμενάρχου, των κληρικών και πλήθους πιστών, κατοίκων και επισκεπτών της Ίμβρου. Κατόπιν παρατέθηκε γεύμα σε εστιατόριο στην Παναγία Ίμβρου στο οποίο ήταν καλεσμένο όλο το εκκλησίασμα.

Ο Πατριάρχης στο καμένο Δημοτικό Σχολείο όπου μαθήτευσε και τώρα θα επισκευαστεί για να ξαναλειτουργήσει

Ημερίδα με θέμα: «Το ζήτημα της γλώσσας στη Λατρεία»

Τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται ένα έντονος προβληματισμός στο χώρο της Εκκλησίας σχετικά με το ζήτημα της γλώσσας στη λατρεία. Προβάλλεται πολλές φορές η διαπίστωση ότι κυρίως οι νεότερες γενιές (αλλά όχι μόνον αυτές), αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα κατανόησης της εκκλησιαστικής λειτουργικής γλώσσας και κατά συνέπεια ουσιαστικής συμμετοχής στα λειτουργικά δρώμενα, με αποτέλεσμα την περαιτέρω αποξένωση και απομάκρυνση από τη ζωή της Εκκλησίας. Μπροστά σε αυτήν την κατάσταση, διακεκριμένοι ιεράρχες αλλά και λόγιοι ιερείς της Εκκλησίας της Ελλάδος πρότειναν (και εφάρμοσαν σε κάποιο βαθμό) την απλοποίηση ή και μεταγλώττιση των λειτουργικών αναγνωσμάτων, των ευχών και κάποιων εκκλησιαστικών ακολουθιών όπως η βάπτιση και ο γάμος, επικαλούμενοι προς τούτο όχι μόνο επείγουσες ποιμαντικές ανάγκες, αλλά και τη διαχρονική παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας η οποία δεν γνωρίζει και δεν αποδέχεται κανένα δόγμα και καμία παράδοση ιερών γλωσσών και γι’ αυτό πάντοτε μετέφραζε τα βιβλικά και λειτουργικά κείμενα, όποτε αυτό χρειάστηκε να γίνει. Από την αντίθετη πλευρά προβάλλεται το επιχείρημα ότι προτεραιότητα για την ορθόδοξη λατρεία δεν αποτελεί η κατανόηση αλλά η μετοχή στο μυστήριο, αποδίδοντας τάσεις νεοβαρλαμιτισμού στους υπέρμαχους των μεταφράσεων και επισημαίνοντας ταυτοχρόνως τους κινδύνους που διατρέχει η γλωσσική και εθνική μας παράδοση και συνέχεια από την επιχειρούμενη εγκατάλειψη της πατρώας λειτουργικής γλώσσας. Ως μέσο θεραπείας του προβλήματος προτείνεται από αυτήν την τάση η χρήση λειτουργικών εγκολπίων και τα μαθήματα αρχαίων ελληνικών στις ενορίες.

Τα παραπάνω θέματα και τα παρεπόμενα ζητήματα της κατήχησης και της ποιμαντικής θα αναλυθούν και θα συζητηθούν διεξοδικά σε ημερίδα που διοργανώνουν η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών και ο Σύνδεσμος Νέων της Ι. Μητροπόλεως Δημτριάδος με θέμα: Το ζήτημα της γλώσσας στη λατρεία, το Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012, στο Συνεδριακό Κέντρο «Θεσσαλία» (Μελισσάτικα, Βόλος), από τις 10.00 πμ έως τις 2.00 μμ. Στην ημερίδα αυτή που θέλει να είναι πραγματικά πολυφωνική και πλουραλιστική και που σκοπεύει να θέσει επί τάπητος το φλέγον αυτό πρόβλημα, θα λάβουν μέρος εκπρόσωποι και των δύο αυτών τάσεων σύμφωνα με το ακόλουθο πρόγραμμα:

Α΄ Συνεδρία

Προεδρεύων: Παντελής Καλαϊτζίδης Δρ Θ.

Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών

10.00-10.30: Έναρξη-Χαιρετισμοί

10.30-10.50: Κωνσταντίνος Χολέβας, Πολιτικός Επιστήμων,

«Δεν χρειαζόμαστε μετάφραση αλλά κατήχηση»

10.50-11.10: Σεβ. Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης κ. Παύλος,

«Το ζήτημα της γλώσσας στη λατρεία και η ποιμαντική του διάσταση»

11.10-12.00: Συζήτηση

12.00-12.30: Διάλειμμα-καφές

Β΄ Συνεδρία

Προεδρεύων: π. Χρίστος Χαχαμίδης Δρ Θ.

Γεν. Γραμματέας Δ. Σ. Συνδέσμου Νέων Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος

12.30-12.50: Σταύρος Ζουμπουλάκης, Διευθυντής του περιοδικού «Νέα Εστία»,

Πρόεδρος του Δ.Σ. του Ιδρύματος «Άρτος Ζωής»

«Είναι απαραίτητο να κατανοούμε τη γλώσσα της λατρείας;»

12.50-13.10:Φώτης Σχοινάς, Δρ Φιλοσοφίας, πρ. Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων,

«Λειτουργική γλώσσα: αξία και παράδοση»

13.10-14.00: Συζήτηση

Κλείσιμο της ημερίδας από τον Σεβ. Μητροπολίτη Δημητριάδος κ. Ιγνάτιο.

Η ημερίδα θα μεταδοθεί ραδιοφωνικά από το Ραδιοφωνικό Σταθμό της Μητροπόλεως Δημητριάδος “Ορθόδοξη Μαρτυρία” 104 FM και μέσω του διαδικτύου www.imdradio.gr

Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό, αλλά λόγω περιορισμένων θέσεων απαιτείται προεγγραφή στη Γραμματεία της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών (τηλ. 24210-93553, 93573, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: info@acadimia.gr)

ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΟΜΗΡΙΑ ΤΩΝ ΦΑΝΑΤΙΚΩΝ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

AMEN.gr

Χθες στην Θεσσαλονίκη, κατά την επιστημονική ημερίδα για τον διάλογο μεταξύ Ορθοδόξων και Καθολικών που πραγματοποιήθηκε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, παρέστησαν δεκάδες «αντιοικουμενιστές», οι οποίοι, πιο ήπια το πρωί, αλλά ιδιαίτερα έντονα το απόγευμα, εξέφρασαν την διαμαρτυρία τους στο φαινόμενο του διαλόγου των δύο Εκκλησιών.
Το ρεπορτάζ λέει ότι προπηλακίστηκε λεκτικά ο συμπρόεδρος του θεολογικού διαλόγου Μητροπολίτης Περγάμου κ. Ιωάννης Ζηζιούλας, ακαδημαϊκός, με αποτέλεσμα να αναγκαστεί να κατέβει από το βήμα του ομιλητού.
Είναι πρόδηλο ότι οι «σούπερ ορθόδοξοι» έσπευσαν στον ακαδημαϊκό χώρο για να δημιουργήσουν φασαρία. Για να παρακωλύσουν τις εργασίες της ημερίδας. Για να κάνουν αισθητή την παρουσία τους, ώστε να θεωρούνται «υπολογίσιμη» δύναμη.
Έχουμε φτάσει, λοιπόν, σε μεθόδους εισβολής και φασιστικές! Δεν αρκούνται ότι είναι εναντίον του θεολογικού διαλόγου, πράγμα που είναι δικαίωμά τους, αλλά επιδιώκουν να επιβληθούν με κάθε τρόπο, όπως φαίνεται. Και δεν σέβονται κανένα! Ούτε τον παγκοσμίως γνωστό, 80χρονο Μητροπολίτη Περγάμου, ούτε τους ξένους καλεσμένους της ημερίδας. Κανένα! Αυτοί, οι αυτόκλητοι «σωτήρες της Ορθοδοξίας».
Η Εκκλησία της Ελλάδος πρέπει να ανασκουμπωθεί απέναντι σε παρόμοια φαινόμενα. Δεν αρκεί να αποφασίζει την συμμετοχή της στον διάλογο, αλλά θα πρέπει οι Ιεράρχες της να γίνουν διαπρύσιοι κήρυκες του διαλόγου, ώστε οι πιστοί να συνειδητοποιήσουν την αξία του στον σύγχρονο κόσμο. Χωρίς περιστροφές και υπεκφυγές. Ο διάλογος, παρά τα προβλήματα, είναι σήμερα αναγκαίος παρά ποτέ.
Η Εκκλησία της Ελλάδος θα πρέπει να καταδικάσει πάραυτα απαράδεκτα φαινόμενα, σαν αυτά που έλαβαν χώρα στην Θεσσαλονίκη. Γιατί στην ανοχή της ποντάρουν όλοι αυτοί που κόπτονται για την Ορθοδοξία και είναι εκφραστές ενός πρωτοφανούς φανατισμού και μιας μισαλλοδοξίας ειδεχθούς!
Δεν υπαινίσσομαι, φυσικά, κανένα μέτρο εναντίον των «σούπερ χριστιανών». Μιλώ για την σθεναρή και αταλάντευτη στάση που πρέπει να έχει η Εκκλησία σε θέματα διαλόγου και καταλλαγής, καλλιεργώντας αυτή τη συνείδηση στο πλήρωμά της και όχι να …παίζει το κρυφτούλι, φοβούμενη τους «ευσεβιστές».

Το επ’ εμοί, ανήκω σ’ αυτούς που όμηρος αυτών των κυρίων δεν θα γίνω.

Μαθήματα για τη χριστιανική συριακή γραμματεία

Το Ίδρυμα «Άρτος Ζωής» διοργανώνει τέσσερα μαθήματα για τη χριστιανική συριακή γραμματεία.

Τα μαθήματα θα παραδώσει ο Sebastian Brock, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και μέλος της Βρετανικής Ακαδημίας, η κορυφαία σήμερα αυθεντία στο χώρο της συριακής γραμματείας και της ιστορίας των συρόφωνων εκκλησιών της Μέσης Ανατολής.

Τον ομιλητή θα παρουσιάσει ο Μανόλης Παπουτσάκης, επίκουρος καθηγητής συριακής φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον, Η.Π.Α., Department of Near Eastern Studies. 

Τα μαθήματα θα πραγματοποιηθούν από την Τρίτη 24 Ιανουαρίου έως και την Παρασκευή 27 Ιανουαρίου 2012, στις 6 το απόγευμα (το μάθημα διαρκεί μία περίπου ώρα ̇ ακολουθεί συζήτηση), στην αίθουσα "Αρέθας" του Ιστορικού και Παλαιογραφικού Αρχείου του Μ.Ι.Ε.Τ, στην οδό Παναγή Σκουζέ 3, πίσω από το ιερό της Αγίας Ειρήνης οδού Αιόλου (βλ. συνημμένο χάρτη), με ελεύθερη είσοδο. 

Τα μαθήματα θα γίνουν στα αγγλικά, θα υπάρχει όμως διερμηνεία στα ελληνικά κατά τη συζήτηση που θα ακολουθεί κάθε μάθημα.

Αναλυτικά, τα θέματα των μαθημάτων θα είναι τα εξής:

Τρίτη 24 Ιανουαρίου 2012:

Syriac Spirituality, 4th-8th centuries: An Overview

Τετάρτη 25 Ιανουαρίου 2012:

St Ephrem and his "  Sea of Symbols / Mysteries "

Πέμπτη 26 Ιανουαρίου 2012:

St Isaac the Syrian on Divine Compassion

Παρασκευή 27 Ιανουαρίου 2012:

Some Central Themes: Prayer of the Heart and the Spiritual Mirror

Ίδρυμα "Άρτος Ζωής"
Μπουμπουλίνας 28, Αθήνα
Τηλ.: 210-8824547, 210-8228791
artos@otenet.gr
www.artos.zoes.gr

Καταδίκη της Ελλάδας για βιασμό μετανάστη από λιμενικό

Από newsbomb.gr Καταδίκη της Ελλάδας για βιασμό μετανάστη από λιμενικό

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου καταδίκασε σήμερα την Ελλάδα για παραβίαση του άρθρου 3 της ΕΣΔΑ (απαγόρευση βασανιστηρίων και απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης). Πρόκειται για την υπόθεση Zontul κατά Ελλάδας.
Ο ίδιος, μαζί με άλλους 164 μετανάστες είχαν επιβιβαστεί σε πλοίο που ξεκίνησε από την Κωνσταντινούπολη και κατελήφθη από το λιμενικό Σώμα. Το πλοίο οδηγήθηκε στα Χανιά, όπου σύμφωνα με την καταγγελία του Zontul ο ίδιος βιάστηκε με γκλοπ από άνδρα του λιμενικού Σώματος.
ε ένδειξη διαμαρτυρίας για το συμβάν, οι κρατούμενοι προχώρησαν σε απεργία πείνας. Κάποιοι από τους λιμενικούς στη συνέχεια τους χτύπησαν, τους κατέβρεξαν με νερό κι ένα άλλο χημικό και υποχρέωσαν έναν κρατούμενο να πηδάει σαν λαγός.
Η έρευνα διατάχθηκε από προϊστάμενο του λιμενικού ο οποίος δεν ήταν παρών στο περιστατικό. Μάλιστα, τότε το αίτημα του μετανάστη να εξεταστεί από γιατρό δεν έγινε δεκτό, γεγονός που αποτελεί παραβίαση των δικαιωμάτων του.
Πάντως γιατρός τελικά εξέτασε τόσο τον ίδιο, όσο και άλλους μετανάστες και απεφάνθη πως έφεραν τραύματα.
Στις 15 Οκτώβρη 2004, το Ναυτοδικείο επέβαλε ποινή φυλάκισης - ορισμένες με αναστολή - σε πέντε λιμενικούς. Ο λιμενικός που κατηγορήθηκε από τον προσφεύγοντα καταδικάστηκε σε 30 μήνες φυλάκιση για προσβολή σεξουαλικής αξιοπρέπειας. Στην εκδίκαστη της έφεσης, το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο μείωσε την ποινή του υπαλλήλου σε 6 μήνες φυλάκιση, η οποία τράπησε σε πρόστιμο 792 ευρώ.
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έκρινε ότι μια τόσο σοβαρή πράξη διείσδυσης αποτελεί βασανιστήριο, όπως έχει εξάλλου κριθεί κι από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την Πρώην Γιουγκοσλαβία, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την Ρουάντα και το Παναμερικάνικο Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε ότι δεν διεξήχθη επαρκής και αποτελεσματική έρευνα , αφού είχε απορριφθεί το αίτημα του προσφεύγοντος να εξεταστεί από γιατρό μετά τον βιασμό του καθώς και ότι το περιστατικό είχε καταγραφεί ανακριβώς ως "ράπισμα" και "άσκηση ψυχολογικής βίας". Έτσι, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε ότι με αυτά τα στοιχεία η έρευνα δεν ανταποκρίνεται στα πρότυπα που επιβάλλονται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε ότι η ποινή που επιβλήθηκε στον λιμενικό ήταν ανεπαρκής, δεδομένου ότι είχε παραβιαστεί ένα θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα. Μια τόσο ελαφρά ποινή δεν μπορεί να εκληφθεί εξάλλου ως δίκαια από το θύμα. Η ποινή θεωρήθηκε ξεκάθαρα δυσανάλογη σε σχέση με την σοβαρότητα της συμπεριφοράς. Γι' αυτό κρίθηκε ότι το Ελληνικό σύστημα ποινικής δικαιοσύνης, όπως καταγράφηκε σε αυτή την υπόθεση, δεν λειτουργεί επαρκώς αποτρεπτικά ώστε να παράσχει προστασία έναντι των βασανιστηρίων, ούτε του παρείχε επαρκή αποκατάσταση.
Επιπλέον, οι Ελληνικές αρχές δεν ενημέρωσαν τον προσφεύγοντα κατά τρόπον ώστε να του επιτραπεί να ασκήσει τα δικαιώματά του ως πολιτικώς ενάγων και να ζητήσει αποζημίωση. Έτσι, οι Ελληνικές αρχές παρέβησαν την υποχρέωσή τους για παροχή ενημέρωσης. Ο προσφεύγων ενημερώθηκε μόνο εκ των υστέρων, όταν είχε ήδη γίνει η δίκη και είχε εκδοθεί η απόφαση. Έτσι, δεν του δόθηκε η δυνατότητα να ασκήσει όλα τα δικαιώματα που προβλέπονται για τον πολιτικώς ενάγοντα από τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.
Γι' αυτούς τους λόγους, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε ότι παραβιάστηκε το άρθρο 3 της ΕΣΔΑ από την Ελλάδα, λόγω των πράξεων που τελέσθηκαν εις βάρος του κ. Zontul καθώς και επειδή δεν του δόθηκε η δυνατότητα να πάρει μέρος στη δίκη ως πολιτικώς ενάγων. Η Ελλάδα καταδικάστηκε να καταβάλει 50.000 ευρώ για ηθική βλάβη στον προσφεύγοντα, καθώς και 3.500 ευρώ για δικαστικά έξοδα.
ΣΧΟΛΙΟ ΑΝΤΩΝΗ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ:
Ιδού που μας οδηγούν οι καταχρήσεις εξουσίας και η θεωρία της ανωτερότητας της φυλής μας!! Και οι ναζιστές κάπως έτσι σκέπτονταν και έπρατταν απέναντι στους ξένους και τους διαφορετικούς! Το πρόστιμο να το πληρώσουν οι λιμενικοί οι ίδιοι και όχι οι φορολογούμενοι! 

ΜΗ ΜΕ ΑΛΛΑΞΕΙΣ - ΤΖΕΝΗ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ / ΒΑΣ.ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

ΑΓΙΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος δ'.
Τὸν ζηλωτὴν Ἠλίαν τοῖς τρόποις μιμούμενος, τῷ Βαπτιστῇ εὐθείαις ταῖς τρίβοις ἑπόμενος, Πάτερ Ἀντώνιε, τῆς ἐρήμου γέγονας οἰκιστής, καὶ τὴν οἰκουμένην ἐστήριξας εὐχαῖς σου. Διὸ πρέσβευε Χριστῷ τῷ θεῷ, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Κοντάκιον. Ἦχος β’. Τὰ ἄνω ζητῶν.
Τοὺς βιωτικοὺς, θορύβους ἀπωσάμενος, ἡσυχαστικῶς, τὸν βίον ἐξετέλεσας, τὸν Βαπτιστὴν μιμούμενος, κατὰ πάντα τρόπον Ὁσιώτατε. Σὺν αὐτῷ οὖν σε γεραίρομεν, Ἀντώνιε Πάτερ, τῶν Πατέρων κρηπίς.

Paratonia (Ζέφη Χατζοπούλου)-You Will Never Know(cover)

Οι καιροί δεν αλλάζουν μόνοι τους!

Νικολάου Μαγγίνα   Πηγή: Ιδιωτική Οδός

Στις ευχάριστες διαπιστώσεις του αγαπητού Θρασύβουλου Παπαστρατή στο άρθρο του με τίτλο Πώς αλλάζουν οι καιροί θα ήθελα να προσθέσω, για την Ιστορία, μερικές σκέψεις στα όσα ωραία γράφει.

Σχετικά με την αναβίωση του εθίμου του αγιασμού των υδάτων στο Τσεγκέλκιοϊ του Βοσπόρου, έχω να σημειώσω ότι αυτό ξεκίνησε, μετά από μακρά διακοπή, ύστερα από τα γεγονότα του ΄55, τα Θεοφάνεια του έτους 1991. Για πρώτη φορά, ο τότε Μητροπολίτης Χαλκηδόνος Βαρθολομαίος (ο νυν Οικουμενικός Πατριάρχης) με ενέργειές του προς τις αρμόδιες τοπικές αρχές επανέφερε το έθιμο αυτό που ο χρόνος και οι συνθήκες είχαν αφήσει στο παρελθόν και στις μνήμες της Ρωμηοσύνης. Κατόπιν αυτού τόσο ο διάδοχός του στην Επαρχία Χαλκηδόνος Μητροπολίτης Ιωακείμ όσο και ο σημερινός Ποιμενάρχης Αθανάσιος συνέχισαν το έθιμο αυτό στου Βοσπόρου τα αγιονέρια.

Η κατάδυση του Τιμίου Σταυρού άρχισε να τελείται στην Ευρωπαϊκή πλευρά του Βοσπόρου το έτος 1996. Ο τότε νεοχειροτονηθείς Μητροπολίτης Αγαθονικείας (σήμερα Γέρων Δέρκων) Απόστολος, ύστερα από προτροπή και ευλογία του Πατριάρχου Βαρθολομαίου έριξε τον Σταυρό στην ακτή της Κοινότητας Ξηροκρήνης (Κουρούτσεσμε). Έκτοτε συνεχίζεται μέχρι σήμερα σε διάφορες Κοινότητες της περιφέρειας αυτής από τον Επόπτη της Μητροπολίτη Μυριοφύτου και Περιστάσεως Ειρηναίο.

Τό έθιμο αναβιώνει από το 1997 και στα Πριγκηπόννησα όταν ο Μητροπολίτης Λαοδικείας (σήμερα Πριγκηποννήσων) Ιάκωβος τελεί την κατάδυση του Τιμίου Σταυρού στα νερά του Μαρμαρά από το νησί της Πρώτης. Ακολουθούν καταδύσεις και στη Χάλκη από τον Ηγούμενο της Μονής της Αγίας Τριάδος Μητροπολίτη τότε Μοσχονησίων (από Αγαθονικείας) Απόστολο. Ο Μητροπολίτης Ιάκωβος συνεχίζει το έθιμο αυτό μέχρι και σήμερα ως Ποιμενάρχης πλέον των νησιών από το 2002, εκ περιτροπής σε όλα τα νησιά.

Ημερίδα με θέμα: «Το ζήτημα της γλώσσας στη Λατρεία»

Τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται ένα έντονος προβληματισμός στο χώρο της Εκκλησίας σχετικά με το ζήτημα της γλώσσας στη λατρεία. Προβάλλεται πολλές φορές η διαπίστωση ότι κυρίως οι νεότερες γενιές (αλλά όχι μόνον αυτές), αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα κατανόησης της εκκλησιαστικής λειτουργικής γλώσσας και κατά συνέπεια ουσιαστικής συμμετοχής στα λειτουργικά δρώμενα, με αποτέλεσμα την περαιτέρω αποξένωση και απομάκρυνση από τη ζωή της Εκκλησίας. Μπροστά σε αυτήν την κατάσταση, διακεκριμένοι ιεράρχες αλλά και λόγιοι ιερείς της Εκκλησίας της Ελλάδος πρότειναν (και εφάρμοσαν σε κάποιο βαθμό) την απλοποίηση ή και μεταγλώττιση των λειτουργικών αναγνωσμάτων, των ευχών και κάποιων εκκλησιαστικών ακολουθιών όπως η βάπτιση και ο γάμος, επικαλούμενοι προς τούτο όχι μόνο επείγουσες ποιμαντικές ανάγκες, αλλά και τη διαχρονική παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας η οποία δεν γνωρίζει και δεν αποδέχεται κανένα δόγμα και καμία παράδοση ιερών γλωσσών και γι’ αυτό πάντοτε μετέφραζε τα βιβλικά και λειτουργικά κείμενα, όποτε αυτό χρειάστηκε να γίνει. Από την αντίθετη πλευρά προβάλλεται το επιχείρημα ότι προτεραιότητα για την ορθόδοξη λατρεία δεν αποτελεί η κατανόηση αλλά η μετοχή στο μυστήριο, αποδίδοντας τάσεις νεοβαρλαμιτισμού στους υπέρμαχους των μεταφράσεων και επισημαίνοντας ταυτοχρόνως τους κινδύνους που διατρέχει η γλωσσική και εθνική μας παράδοση και συνέχεια από την επιχειρούμενη εγκατάλειψη της πατρώας λειτουργικής γλώσσας. Ως μέσο θεραπείας του προβλήματος προτείνεται από αυτήν την τάση η χρήση λειτουργικών εγκολπίων και τα μαθήματα αρχαίων ελληνικών στις ενορίες.

Τα παραπάνω θέματα και τα παρεπόμενα ζητήματα της κατήχησης και της ποιμαντικής θα αναλυθούν και θα συζητηθούν διεξοδικά σε ημερίδα που διοργανώνουν η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών και ο Σύνδεσμος Νέων της Ι. Μητροπόλεως Δημτριάδος με θέμα: Το ζήτημα της γλώσσας στη λατρεία, το Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012, στο Συνεδριακό Κέντρο «Θεσσαλία» (Μελισσάτικα, Βόλος), από τις 10.00 πμ έως τις 2.00 μμ. Στην ημερίδα αυτή που θέλει να είναι πραγματικά πολυφωνική και πλουραλιστική και που σκοπεύει να θέσει επί τάπητος το φλέγον αυτό πρόβλημα, θα λάβουν μέρος εκπρόσωποι και των δύο αυτών τάσεων σύμφωνα με το ακόλουθο πρόγραμμα:

Α΄ Συνεδρία

Προεδρεύων: π. Χρίστος Χαχαμίδης Δρ Θ.

Γεν. Γραμματέας Δ. Σ. Συνδέσμου Νέων Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος

10.00-10.30: Έναρξη-Χαιρετισμοί

10.30-10.50: Σταύρος Ζουμπουλάκης, Διευθυντής του περιοδικού «Νέα Εστία», Πρόεδρος του Δ.Σ. του Ιδρύματος «Άρτος Ζωής»

«Είναι απαραίτητο να κατανοούμε τη γλώσσα της λατρείας;»

10.50-11.10: Φώτης Σχοινάς, Δρ Φιλοσοφίας, πρ. Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων,

«Λειτουργική γλώσσα: αξία και παράδοση»

11.10-12.00: Συζήτηση

12.00-12.30: Διάλειμμα-καφές

Β΄ Συνεδρία

Προεδρεύων: Παντελής Καλαϊτζίδης Δρ Θ.

Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών

12.30-12.50: Κωνσταντίνος Χολέβας, Πολιτικός Επιστήμων,

«Δεν χρειαζόμαστε μετάφραση αλλά κατήχηση»

12.50-13.10: Σεβ. Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης κ. Παύλος,

«Το ζήτημα της γλώσσας στη λατρεία και η ποιμαντική του διάσταση»

13.10-14.00: Συζήτηση

Κλείσιμο της ημερίδας από τον Σεβ. Μητροπολίτη Δημητριάδος κ. Ιγνάτιο

Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό, αλλά λόγω περιορισμένων θέσεων απαιτείται προεγγραφή στη Γραμματεία της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών (τηλ. 24210-93553, 93573, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: info@acadimia.gr)

ΣΚΟΠΟΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ

 ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Η θρησκευτική εκπαίδευση των μαθητών, όπως αναγνωρίζεται και διεθνώς, συνιστά   της ηθικής και   πνευματικής τους ανάηιυξης και έχει ύψιστη κοινωνική "σημασία. Χωρίς να

                      παραγνωρίζεται το γεγονός πως η θρησκευτική εκπαίδευση των παιδιών

πραγματοποιείται και στο πλαίσιο άλλων θεσμών (οικογένεια. Εκκλησία), η παροχή της στο σχολικό περιβάλλον λειτουργεί συμπληρωματικά και συντελεί στην ολοκληρωμένη μόρφωσή τους. Το μάθημα των Θρησκευτικών (ΜτΘ) είναι ενταγμένο στην παρεχόμενη από την πολιτεία εκπαίδευση υττηρετώντας τους γενικούς σκοπούς της παιδείας, όπως αυτοί ορίζονται από το Σύνταγμα και τους Νόμους.

Στην εννιάχρονη υποχρεωτική εκχαίδευση μελετάται ο Χριστιανισμός ως βιβλική ιστορία και βιβλικός λόγος, ως ορθόδοξη χριστιανική παράδοση, ως πολιτιστική έκφραση, ως πορεία μέσα στην ιστορία, ως αναζήτηση της αλήθειας και ως σύγχρονη παρουσία μέσα στον κόσμο. Υπάρχουν επίσης κάποιες πληροφορίες για τις άλλες Ομολογίες, καθώς και για τον Ιουδαϊσμό και το Ισλάμ, με την προοπιική να ασχοληθούν μ' αυτά οι μαθητές εκτενέστερα στο Λύκειο. Στο Νητηαγωγείο και στις δύο τάξεις του Δημοτικού (Α" και Β"), όπου απουσιάζει από το Ωρολόγιο Πρόγραμμα το μάθημα των Θρησκευτικών, στο πλαίσιο της ανόιηυξης της θρησκευτικής συνείδησης του παιδιού, μπορεί να λαμβάνονται θέματα και αφορμές από το μάθημα της «Μελέτης του Περιβάλλοντος». Το μάθημα αυτό μπορεί να συνδεθεί με τη θρησκευτική αγωγή, αφού οι σκοποί του αναφέρονται στην ανάπτυξη της προσωπικότητας, στην καλλιέργεια οικουμενικών και πανανθρώπινων αξιών και στην ανάιηυξη της ελληνικής μας ταυτότητας και συνείδησης με βάση την πολιτιστική μας κληρονομιά.

Ο σκοπός της διδασκοιλίας του ΜτΘ εντάσσεται στο γενικό σκοπό της εκπαίδευσης, δηλαδή στη διαμόρφωση ελεύθερων και υπεύθυνων πολιτών. Ειδικότερα η διδασκοιλία του ΜτΘ συμβάλλει:

Στην απόκτηση γνώσεων γύρω από τη χριστιανική πίστη και την Ορθόδοξη χριστιανική παράδοση.Στην ανάηιυξη θρησκευτικής συνείδησης Στην προβολή της ορθόδοξης πνευματικότητας ως ατομικού και συλλογικού βιώματος

Στην κατανόηση της χριστιανικής πίστης ως μέσου νοηματοδότησης του κόσμου και της ζωής

Στην παροχή ευκαιριών στους μαθητές για θρησκευτικό προβληματισμό και στοχασμό

Στην κριτική επεξεργασία των θρησκευτικών παραδοχών, αξιών, στάσεων Στη διερεύνηση του ρόλου που έπαιξε και παίζει ο Χριστιανισμός στον πολιτισμό και την ιστορία της Ελλάδας και της Ευρώπης

Στην κατανόηση της θρησκείας ως παράγοντα που συντελεί στην ανόπιυξη του πολιτισμού και της πνευματικής ζαχής

Στην επίγνωση της ύπαρξης διαφορετικών εκφράσεων της θρησκευτικότητας Στην αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων και των μεγάλων σύγχρονων διλημμάτων

Στην ανάπτυξη ανεξάρτητης σκέψης και ελεύθερης έκφρασης

Στην αξιολόγηση του Χριστιανισμού ως παράγοντα βελτίωσης της ζο^ς των

ανθρώπων

2. ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Με τη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών στο Γυμνάσιο, οι μαθητές επιδιώκεται:

  Να ενημερωθούν για την υφή του θρησκευτικού φαινομένου. » Να γνωρίσουν ιδιαίτερα τον Χριστιανισμό, κατεξοχήν την Ορθοδοξία, μέσα από την Αγία Γραφή, τους Πατέρες και τη ζωντανή παράδοση της Εκκλησίας, και να τοποθετηθούν υπεύθυνα.

Να συνειδητοποιήσουν ότι ο Χριστιανισμός δίνει προτάσεις στον σύγχρονο κόσμο για τη συνοχή του, αλλά και για την ποιότητα της ζωής.

Να αξιοποιήσουν την προσφορά του μαθήματος, ώστε να συνειδητοποιήσουν τη δύναμη του μηνύματος του Ευαγγελίου και να καλλιεργήσουν το ήθος και την προσωπικότητα τους, να ευαισθητοποιηθούν απέναντι στον

σύγχρονο κοινωνικό προβληματισμό και να βοηθηθούν να πάρουν έμπρακτα θέση.

Να αντιληφθούν ότι το αυθεντικό χριστιανικό μήνυμα είναι υπερφυλετικό, υπερεθνικό και οικουμενικό.

Να αντιληφθούν την πολυπολιτισμική, πολυφυλετική και πολυθρησκευτική δομή των σύγχρονων κοινωνιών. Να συνειδητοποιήσουν την ανάγκη διαχριστια\ακής και διαθρησκειακής επικοινωνίας.

Β. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ

ΛΥΚΕΙΟ

Α ΤΑΞΗ  

Από το μάθημα των Θρησκευτικών με τίτλο: «Ορθόδοξη Πίστη και λατρεία» καλούνται οι μαθητές

α) Να γνωρίσουν και να κατανοήσουν το σύνολο και τις ετημέρους πτυχές των βασικών θεμάτων της ορθόδοξης πίστης, όπως αυτά αποτυπώνονται και στις ευχές και τους ύμνους της χριστιανικής λατρείας.

β) Να λάβουν αφορμές προσωπικού προβληματισμού πάνω στην πίστη, με άξονα την ορθή γνώση των θεμάτων και τη διαλογική συζήτηση, της οποίας απαραίτητο στοιχείο προβάλλεται η ανταλλαγή και ο αλληλοσεβασμός των απόψεων, γ) Να γνωρίσουν όλα τα απαραίτητα στοιχεία, σχετικά με τη γένεση, την εξέλιξη και το βαθύτερο νόημα της χριστιανικής λατρείας (Μυστήρια, Ακολουθίες, εορτολογικός κύκλος), δ) Να συνειδητοποιήσουν τη δική τους ιδιαιτερότητα ως μελών της Εκκλησίας, που συνίσταται στην ενεργό συμμετοχή τους στη λατρεία, καθώς και στη συνευθύνη τους για μια λειτουργική ανανέωση.

ε) Τέλος να πληροφορηθούν έγκυρα γτα τα κυριότερα παραθρησκευτικά φαινόμενα και κινήματα ("Μορφές πίστης και λατρείας εκτός της Εκκλησίας"). Να συζητήσουν ελεύθερα τιςετπ,διώξεις και τους απώτερους στόχους αυτών και να ευαισθητοποιηθούν με τέτοιο τρόπο, ώστε να μπορούν να τοποθετούνται κριτικά απέναντι στην όλη φιλοσοφία και πρακτική αυτών των μορφών ττίστης και λατρείας διαφυλάσσοντας την ελευθερία του προσώπου τους.

Β ΤΑΞΗ ΣΚΟΠΟΣ

Σκοπός της διδασκαλίας του μαθήματος «Χριστιανισμός και Θρησκεύματα» στη Β' τάξη του Λυκείου είναι οι μαθητές

  α) Να γνωρίσουν υπεύθυνα και από κάθε δυνατή πλευρά - τη Θρησκεία ως πανανθρώτηνο φαινόμενο.

β) Να μελετήσουν κατά τρόπο συστηματικό, και πάντοτε σε σχέση με τα όποια υπαρξιακά και κοινωνικά προβλήματά τους, τα καίρια και ουσιώδη στοιχεία του Χριστιανισμού, ιδιαίτερα της ορθοδοξίας, και να εμβαθύνουν χωριστά στο δυναμικό, απελευθερωτικό και μεταμορφωτικό της χαρακτήρα.

γ) Να τους δοθεί η ευκαιρία να ενημερωθούν για την κριτική, την αμφισβήτηση ή και την άρνηση της χριστιανικής πίστης, καθώς και πώς αυτές αντιμετωπίζονται με αντικειμενικότητα, τιμιότητα και πνεύμα αυτοκριτικής.

δ) Να αποκτήσουν μια κατά το δυνατόν σφαιρική εικόνα για την αξία και προσφορά του Χριστιανισμού και - επαρκώς ενημερωμένος ελεύθερα και ενσυνείδητα - να πάρουν απέναντί του, αν το θελήσουν, υπεύθυνη προσωπική θέση. ε) Τέλος να πληροφορηθούν έγκυρα για τα κυριότερα μη χριστιανικά θρησκεύματα, να τα συγκρίνουν στοιχειωδώς με το Χριστιανισμό, να επισημάνουν σ' αυτά αναζητήσεις και απαντήσεις ζωής, να εκτιμήσουν το βαθμό και τα όρια επάρκειάς τους ή μη, και να μάθουν να σέβονται τις θρησκευτικές δοξασίες των άλλων.

Γ ΤΑΞΗ

Σκοπός του μαθήματος "Θέματα χριστιανικής Ηθικής" στη Γ Τάξη Λυκείου είναι οι μαθητές

α) Να γνωρίσουν την ηθική διάσταση της ανθρώπινης ζωής.

β) Να κατανοήσουν την ορθόδοξη χριστιανική ηθική ως απαύγασμα της εν Χριστώ λυτρωτικής εμπεφίας της Εκκλησίας και όχι ως συστηματική ανάλυση νομικών κανόνων Ηθική ς(Θεωρητική Ηθική - Δεοντολογία).

Υ) Να βοηθηθούν να προσεγγίσουν την αλήθεια, ότι η ορθόδοξη ηθική ζωή είναι ζωή ανάκτησης της ελευθερίας, της ακεραιότητας του προσώπου, ζωή επανεύρεσης του αληθινού

"εαυτού" μας, και όχι ζωή υποταγή ς σε "αλλότριο" θέλημα.

δ) Να κατανοήσουν τη χριστιανική ηθική ζωή ως αποκατάσταση της "κοινωνίας" μεταξύ Θεού και ανθρώπου, μεταξύ των ανθρώπων, και ανθρώπου και φύσης, ε) Να βιώσουν τη χριστιανική ηθική ζωή όχι ως παραίτηση από τα δεινά του κόσμου και φυγή στην απραξία, αλλά ως συμμετοχή σε κάθε καλό αγώνα για ελευθερία, αξιοπρέπεια, παιδεία, ειρήνη, δικαιοσύνη και συναδέλφωση των λαών.