Αδηφάγα «zombies» στο διορθόδοξο χώρο

Tου Theodor Petrov, amen.gr

O how all things are far removed
and long have passed away.
I do believe the star,
whose light my face reflects,
is dead and has been so
for many thousand years.Raine Maria Rilke, Lament (O how all things are far removed)

Ίσως κάποιοι από τους αναγνώστες της παρούσης ιστοσελίδας να έχουν αναρωτηθεί γιατί οι κάθε είδους καταστροφές που συχνά παρουσιάζονται στις χολιγουντιανές ταινίες συμβαίνουν στην Αμερικανική ήπειρο και συγκεκριμένα στο έδαφος των ΗΠΑ. Ίσως κάποιοι να θυμούνται ότι τη δεκαετία του ᾽50 ο γνωστός ηθοποιός και σκηνοθέτης Orson Welles επέλεξε ένα ραδιοσταθμό των Ηνωμένων Πολιτειών για να μεταδώσει την έναρξη της εισβολής... Αρειανών στο αμερικάνικο έδαφος! Και πολλοί τον πίστεψαν! «Κακόγουστο αστείο», θα σπεύσουν να σχολιάσουν οι αναγνώστες. Και όμως... Στη συνέχεια το Hollywood άρχισε να «βομβαρδίζει» τους πολίτες του βορείου τμήματος της συγκεκριμένης ηπείρου πότε με μέλισσες δολοφόνους, πότε με ζωντανούς νεκρούς, κοινώς zombies, άλλοτε με καταστροφικούς σεισμούς, επιδημίες, πρόβλεψε δε και το τέλος του κόσμου (η ταινία «2012»). Με δυο λόγια: οτιδήποτε θα μπορούσε να εξαφανίσει τα εκατομμύρια του πληθυσμού των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά, γιατί όχι, και ολόκληρο τον κόσμο συνέβη ή πρόκειται να συμβεί κάποτε στο μέλλον σε αυτή τη χώρα ή τουλάχιστον θα ξεκινήσει από αυτή. Ο διαρκής «βομβαρδισμός» από επιδημίες, εισβολές αιμοσταγών εξωγήινων, αποκρουστικών τεράτων κλπ. δημιουργεί μια γενικότερη φοβία στην κοινωνία (Σ.τ.σ.: για τους αμφισβητίες http://blogs.cdc.gov/publichealthmatters/2011/05/preparedness-101-zombie-apocalypse/), η οποία καθίσταται πλέον ένας «θετικός αγωγός» των πειραμάτων εκείνων που ασχολούνται με τη χειραγώγηση της κοινής γνώμης.

Εδώ και σχεδόν δυο μήνες μεγάλος αριθμός εκκλησιαστικών ΜΜΕ προσπαθεί να μαντέψει τι μπορεί να σημαίνει η πρόταση του Οικουμενικού Πατριαρχείου για τη σύγκληση τον προσεχή Σεπτέμβριο της συνόδου των λεγόμενων «παλαίφατων» Πατριαρχείων. Αν και στην ανακοίνωσή της η Εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως αναφέρει σαφώς ότι, σκοπός της συνάξεως είναι η εξέταση των σοβαρών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι χριστιανοί της Μ. Ανατολής λόγω των συνεχιζόμενων αναταραχών σε ορισμένες αραβικές χώρες, αρκετά εκκλησιαστικά ειδησεογραφικά πρακτορεία θεώρησαν ότι στην πραγματικότητα πίσω από αυτή την πρόταση κρύβεται η πρόθεση του Φαναρίου να αναβιώσει το θεσμό της πενταρχίας, ώστε να επιβάλει κατ᾽αυτόν τον τρόπο μια «νέα τάξη πραγμάτων» στην Ορθοδοξία, ένας από τους στόχους της οποίας θα είναι και η αναχαίτιση της επεκτατικής πολιτικής της Εκκλησίας της Ρωσίας.

Το ενδιαφέρον στοιχείο αυτής της νέας «κινδυνολογίας» συνίσταται στην έντονη πολιτική χροιά της, αν και για να είμαστε ειλικρινείς σχεδόν μια ολόκληρη 20ετία, αρχής γενομένης το 1990 δηλαδή μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, η ορθόδοξη εκκλησιαστική ανάπτυξη στις χώρες του αλήστου μνήμης «Συμφώνου της Βαρσοβίας» συνδέθηκε τόσο στενά με την πολιτική που μερικές φορές είναι αδύνατον να ξεχωρίσεις την Εκκλησία από την πολιτική. Όχι όμως και το αντίθετο...

Ως γνωστόν ανέκαθεν η περιοχή της Μέσης Ανατολής αποτελούσε τον τόπο όπου συγκρούονταν τα πολιτικά και στρατιωτικά συμφέροντα των εκάστοτε «μεγάλων δυνάμεων». Ήδη από την εποχή των τσάρων η Ρωσία προωθούσε με κάθε τρόπο τα δικά της συμφέροντα στην περιοχή, κυρίως σε βάρος του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων και του ελληνόφωνου πληθυσμού της περιοχής. Στην ιστοσελίδα της Ρωσικής «Πνευματικής» Αποστολής στα Ιεροσόλυμα (Σ.τ.σ.: στα ρωσικά - http://www.rusdm.ru/history.php?item=11#_ftnref1) διαβάζουμε ορισμένες άκρως ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις σχετικά με τη σημασία της περιοχής για την εξωτερική πολιτική της αυτοκρατορικής Ρωσίας.

Συγκεκριμένα στον εν λόγω ιστότοπο δημοσιεύεται αρχειακό υλικό της Ρωσικής Αποστολής, από το οποίο καθίσταται σαφές (εδώ περιληπτικώς) ότι το 19ο αιώνα: α) οι Άραβες θεωρούν τους Έλληνες εχθρούς τους, οι οποίοι, ιδιαιτέρως δε η Ιεραρχία τους, τους καταπιέζουν• β) οι Ρώσοι πρέπει να στηρίξουν τους Άραβες, κυρίως του Πατριαρχείου Αντιοχείας, διότι... αυτοί είναι επιρρεπείς στην Ουνία εξ αιτίας της καταπιέσεως των Ελλήνων• γ) πρέπει να σταλούν στην περιοχή Ρώσοι αρχιερείς... για να ανανεώσουν τη λειτουργική ζωή, εφόσον παρατηρείται μια παρακμή στην τέλεση της Θ. Λειτουργίας. Από την πλευρά τους οι Ρώσοι επίσκοποι θα γοητεύσουν τους «ιθαγενείς» με την μεγαλοπρέπεια της ρωσικής Λειτουργίας. Ακολουθεί μετάφραση ενός μέρους από το ρωσικό πρωτότυπο:

«Αν οι Φράγκοι δουν στο Γολγοθά και στον Πανάγιο Τάφο τη Λειτουργία του επισκόπου μας (Σ.τ.σ.: του Ρώσου), με όλη τη μεγαλοπρέπεια που εύκολα μπορούμε να προσδώσουμε (Σ.τ.σ.: προσέξτε τη συνέχεια!), εφόσον με αυτόν θα ήταν δυνατόν να συλλειτουργήσουν Σλάβοι και Άραβες ακολουθώντας το δικό μας τυπικό, τότε η εντύπωση που θα δημιουργηθεί θα είναι τεράστια όχι μόνο για τους Λατίνους, αλλά και για τους Έλληνες, θα δώσει μια σαφέστερη αντίληψη για την γνήσια Ορθοδοξία στην Ανατολή, ιδιαιτέρως με τον σεβασμό στο πρόσωπο του επισκόπου. Η μεγαλοπρέπεια της Λειτουργίας μας είναι απολύτως αναγκαία στα Ιεροσόλυμα, διότι αυτή η Άγια Πόλη αποτελεί τον κεντρικό πνευματικό κόμβο όχι μόνο ολοκλήρου της Ανατολής αλλά και της Δύσεως, σε αυτή έχει στραφεί η προσοχή όλης της Ευρώπης και από εκεί η Αποστολή μας μπορεί να ασκήσει θετική επιρροή στα γειτονικά Πατριαρχεία και στο Σινά».

Το απόσπασμα προέρχεται από την Έκθεση του τότε Υπουργού Εξωτερικών της Τσαρικής Ρωσίας A. M. Gorchakov. Η Έκθεση εγκρίθηκε από τον τσάρο στις 23 Μαρτίου 1857 και η Ρωσική «Πνευματική» Αποστολή, η λειτουργία της οποίας είχε ατονήσει μετά τον καταστροφικό για τη Ρωσία Κριμαϊκό πόλεμο, ξεκίνησε και πάλι το «πνευματικό» της έργο.

Είναι γεγονός ότι από τότε μέχρι σήμερα η Ρωσία ουδέποτε εγκατέλειψε τα γεωπολιτικά της συμφέροντα στην περιοχή, και γιατί να το κάνει άλλωστε, «φλερτάροντας» πότε με τους Παλαιστινίους και πότε με το Ισραήλ. Το ενδιαφέρον του Ρώσου Υπουργού Εξωτερικών για την αντιμετώπιση των φιλο-ουνιτικών τάσεων των Αράβων χριστιανών δεν πηγάζει από κάποιο «ποιμαντικό» ενδιαφέρον, αλλά από το φόβο ότι η προσχώρηση μεγάλου αριθμού Αράβων στην Ουνία θα ενίσχυε τις θέσεις των δυτικών δυνάμεων στην περιοχή. Αναφέρει δε χαρακτηριστικά σε κάποιο σημείο της ίδιας εκθέσεως ότι δεν ανησυχεί για τους Έλληνες, οι οποίοι παραμένουν σταθεροί στην πίστη τους, αλλά για τους Άραβες που... υποφέρουν από το ζυγό των Ελλήνων αρχιερέων!

Η ανασύσταση της Ρωσικής «Πνευματικής» Αποστολής πραγματοποιήθηκε τον 20ο αιώνα με τις ίδιες αρχές, οι οποίες συνέβαλαν στην ίδρυσή της το 19ο, όπως υποδεικνύει, εμμέσως πλην σαφώς, και το επίσημο όργανό της.
Στα πλαίσια αυτά δεν είναι καθόλου τυχαίος ο συλλογισμός του Alexey Muraviev (Σ.τ.σ.: στα ρωσικά http://portal-credo.ru/site/?act=comment&id=1878) ότι η πρωτοβουλία του Οικουμενικού Πατριάρχου για τη σύγκληση της Συνόδου των παλαίφατων Πατριαρχείων της Ανατολής πρέπει να εξετασθεί υπό το πρίσμα της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο Muraviev, τα τελευταία χρόνια η Εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως προσαρμόζει την πολιτική της στις κατευθύνσεις της εξωτερικής πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών. Έτσι, υπό το φως των τελευταίων δραματικών εξελίξεων στην περιοχή με αυτή την πρωτοβουλία το Οικουμενικό Πατριαρχείο ουσιαστικά μετατρέπεται σε εκφραστή της πολιτικής της Ουάσινγκτον. Πριν ο ανυπόμονος αναγνώστης βιαστεί να αναφωνήσει δικαίως «Κρίνουν εξ ιδίων τα αλλότρια!», πρέπει να πληροφορηθεί ότι ο εν λόγω αρθρογράφος ανήκει στο λεγόμενο «αντιπολιτευτικό χώρο» της Ρωσικής Ορθοδοξίας, στον οποίο εντάσσονται μεγάλες σε αριθμό εκκλησιαστικές οργανώσεις που θεωρούν ότι μόνο αυτές εκφράζουν τη «γνήσια» Ορθοδοξία.

Εντούτοις η πολιτικοποίηση αυτής της πρωτοβουλίας της Εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως, όπως και η σύνδεση αυτής με την εξωτερική πολιτική της συγκεκριμένης δυνάμεως, δεν αποτελεί «καινοτομία». Από καιρού εις καιρόν, ιδιαιτέρως σε περιόδους εντάσεων στις σχέσεις των Εκκλησιών Κωνσταντινουπόλεως και Ρωσίας (Εσθονία, Ουκρανία), επίσημες, δηλαδή με την ευλογία του Πατριαρχείου Μόσχας, και μη ιστοσελίδες δημοσιεύουν σχόλια σχετικά με το ρόλο που δήθεν έχει αναθέσει ο Λευκός Οίκος στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και που δεν είναι άλλος από την υπονόμευση της Ρωσικής Ορθοδοξίας. Επομένως, αν ακολουθήσουμε τη λογική του Muraviev, και η πρωτοβουλία της συγκλήσεως της Συνόδου των Πατριαρχείων της Ανατολής μπορεί να ενταχθεί σε αυτά τα πλαίσια, εφόσον σε αυτή δεν συμμετέχει το Πατριαρχείο Μόσχας, αυτή η έκφραση της «γνήσιας Ορθοδοξίας στην Ανατολή», όπως ανέφερε το 1857 στην Έκθεσή του ο Ρώσος ΥΠΕΞ Gorchakov.

Οφείλουμε όμως να ομολογήσουμε ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση η άποψη του Muraviev μάλλον αποτελεί την εξαίρεση. Η πλειοψηφία των σχολιαστών περιορίζεται στο να αποδείξει ότι η επικείμενη σύνοδος όχι μόνο θα σημάνει την αναγέννηση της «πενταρχίας», αλλά και θα προσπαθήσει να δημιουργήσει ένα νέο καθεστώς στις ορθόδοξες σχέσεις, ένα νέο καταμερισμό της εξουσίας, ο οποίος θα στηρίζεται ακριβώς στην ιδιαίτερη θέση που κατά την άποψή τους κατέχουν αυτά τα Πατριαρχεία στον ορθόδοξο κόσμο. Κάποια δηλαδή Πατριαρχεία θα μεταμορφωθούν σε... περισσότερο Πατριαρχεία από τα υπόλοιπα!

Ένας άλλος σχολιαστής ο Alexander Sotnichenko, ειδικός «τουρκολόγος» όπως τον χαρακτηρίζει ο συντάκτης του συγκεκριμένου δημοσιεύματος (Σ.τ.σ.: στα ρωσικά http://www.portal-credo.ru/site/?act=news&id=84288&topic=750), σημειώνει ευθέως ότι η πρωτοβουλία του Οικουμενικού Πατριαρχείου κάθε άλλο παρά στοχεύει στην αναγέννηση της πενταρχίας και τονίζει τον πραγματικό σκοπό αυτής, δηλαδή την εξέταση των σοβαρών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν σήμερα οι χριστιανοί της ευρύτερης περιοχής. Αναφέρει δε ότι πολλά ρωσικά εκκλησιαστικά ΜΜΕ αντλούν τις πληροφορίες τους από μια μόνο πηγή, η οποία, όπως του ανέφεραν σε πρόσφατη επίσκεψή του στο Φανάρι, κάθε άλλο παρά έχει την ευλογία του Οικουμενικού Πατριάρχου. Τα αποκλειστικά δημοσιεύματα σχετικά με τα ανύπαρκτα σχέδια του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, τονίζει με ιδιαίτερη έμφαση ο Sotnichenko αποτελούν φαντασιώσεις συγκεκριμένων κύκλων, οι οποίοι ενδιαφέρονται για την όξυνση των αντιθέσεων ανάμεσα στην Εκκλησία της Ρωσίας και το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. «Δυστυχώς, επισημαίνει με απογοήτευση ο  Sotnichenko, μεταξύ των λαϊκών της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ρωσίας υφίσταται ένα αρκετά ισχυρό ρεύμα, το οποίο αντιμετωπίζει την Ορθόδοξη Εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως ως ανταγωνιστή και όχι ως εταίρο». Έχει ιδιαίτερη σημασία το τελευταίο σχόλιο του Sotnichenko περί του ισχυρού ρεύματος τους κόλπους της Εκκλησίας της Ρωσίας, διότι, κατά την άποψη του γράφοντος, οι θεωρίες για την εθνοφυλετική ιδιαιτερότητα μιας συγκεκριμένης Ορθόδοξης Εκκλησίας, όπως αυτή του «ρωσικού κόσμου», οδηγούν στην απόρριψη του «άλλου», ο οποίος δεν  αποδέχεται τη συγκεκριμένη θεωρία. Ας σημειώσουμε επίσης ότι η καχυποψία, στην οποία αναφέρεται ο Sotnichenko, είναι προϊόν μιας μακροχρόνιας και συνειδητής προσπάθειας διαστρεβλώσεως του ρόλου του Οικουμενικού Πατριαρχείου στον ορθόδοξο κόσμο, στην οποία επιδίδονται «πιστά τέκνα» της Εκκλησίας της Ρωσίας.

Έτσι η διορθόδοξη συνεργασία καταντάει έρμαιο όλων αυτών των πολυάριθμων υπερ-ορθοδόξων «ζηλωτών», οι οποίοι περιφέρονται ως αδηφάγα «zombies» στο διορθόδοξο χώρο προπαγανδίζοντας το τέλος του κόσμου, την έλευση του αντίχριστου κλπ., όπως ακριβώς και οι χολιγουντιανές ταινίες όμως με μια σημαντική διαφορά: στις ταινίες γνωρίζεις ότι πίσω από τη μάσκα του τέρατος υπάρχει ένας, ως επί το πλείστον, συμπαθέστατος ηθοποιός που αποδέχθηκε αυτόν τον άχαρο ρόλο διότι πρέπει να επιβιώσει. Η τραγική διαφορά με τα ορθόδοξα «zombies» είναι ότι αυτά δεν φοράνε μάσκα...

ΥΓ. Ακόμα να βρεθεί κάποιος γνώστης της ρωσικής γλώσσας στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων;