Διδακτορικό Σεμινάριο στην Πράγα

Για την παρουσία της Ορθόδοξης θεολογίας
στις ιδεολογικές ζυμώσεις του 20ου αιώνα
Με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών

Από τις 3 έως τις 5 του τρέχοντος μήνα πραγματοποιήθηκε στην Πράγα της Τσεχίας Διεθνές Επιστημονικό Σεμινάριο Διδακτορικών και Μετα-διδακτορικών ερευνητών με κεντρικό θέμα: «Η παρουσία και η απουσία ορθόδοξου θεολογικού προβληματισμού για τις σύγχρονες ιδεολογίες και η οικουμενική σημασία του». Το σεμινάριο διοργανώθηκε από την Προτεσταντική Θεολογική Σχολή του Charles University (PTF) της Πράγας, με την συνεργασία του International Baptist Theological Seminary (IBTS) και του Jabok College. Το συνέδριο αυτό αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου ερευνητικού προγράμματος με θέμα «Συμβολική διαμεσολάβηση της Ολότητας στην Δυτική Ορθοδοξία», το οποίο χρηματοδοτείται από την τσέχικη κυβέρνηση.

    Κεντρική επιδίωξη του συνεδρίου υπήρξε η μελέτη των επιπτώσεων από την έμμεση ή άμεση συνάντηση της ορθόδοξης θεολογίας του 20ου αιώνα, στο πέρασμα από τη νεωτερικότητα στη μετα-νεωτερικότητα, με τα κυρίαρχα ιδεολογικά ρεύματα, εθνικισμό και κομμουνισμό, του ίδιου αιώνα. Οι ομιλητές θέλησαν να δείξουν την επίδραση της εμπειρίας ιδιαίτερα των Ρώσων ορθοδόξων της Διασποράς πάνω στον θεολογικό προβληματισμό για την αναζήτηση μιας βαθύτερης ταυτότητας αλλά και την επίγνωση του γεγονότος ότι η «ταυτότητα» δεν είναι τελικά κάτι που αποτελεί ιδιοκτησία ή αυθύπαρκτη δημιουργία του υποκειμένου, μακριά από κάθε είδους συνάντηση και διάλογο με το εκάστοτε πολιτισμικό και ιδεολογικό περιβάλλον.

Εκ μέρους της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών έλαβαν μέρος στο συνέδριο αυτό ο Διευθυντής της, Δρ. Παντελής Καλαϊτζίδης και το μέλος της ακαδημαϊκής ομάδας Νικόλαος Ασπρούλης. Ο Π. Καλαϊτζίδης μίλησε με θέμα: «Orthodox Church and Post-modernity. The Conditions, the Context and the Problems of an Encounter», αναφερόμενος μεταξύ άλλων στα αίτια της αδυναμίας και των επιφυλάξεων της Ορθόδοξης Εκκλησίας και θεολογίας να αποδεχθεί ή να διαλεχθεί με τις κατακτήσεις της νεωτερικότητας. Ο Ν. Ασπρούλης παρουσίασε το θέμα: «Is the dialogue between Orthodox theology and Post-modernity possible? The Case of the Russian and Neo-patristic Schools», όπου επεχείρησε να αναδείξει συγκεκριμένες ομοιότητες ή διαφοροποιήσεις των δύο ρευμάτων με αντιλήψεις και πεποιθήσεις της νεωτερικότητας και μετανεωτερικότητας.

   Στο συνέδριο μίλησαν επίσης οι Δρ. Ivana Noble (Prague Charles University): «Presence and Absence of the Orthodox Theological Reflection of Modern Ideologies and its Ecumenical Impact», ο Δρ. Davor Dzalto (Belgrade Orthodox Theological Faculty), «The Culture of Nationalism and the Culture of Love: A social-political aspect of Orthodox Christianity», και ο Δρ. Parush Parushev (International Baptist Theological Seminary), «Religious Aspects of the Journey from the Slavophil Movement to the Panslavic Ethnophiletism».

Αξίζει να σημειωθεί ότι στη διάρκεια της πρώτης μέρας προβλήθηκε η γνωστή ταινία του Charlie Chaplin “Modern Times”, και επακουλούθησε σχετική συζήτηση για όψεις της νεωτερικότητας που αποτυπώνονται στην ταινία. Το απόγευμα της δεύτερης μέρας έλαβε χώρα επίσκεψη από μια ομάδα των συμμετεχόντων στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της πόλης, ενώ μια δεύτερη ομάδα επισκέφτηκε τον Ορθόδοξο καθεδρικό ναό της πόλης, το ορθόδοξο παρεκκλήσιο και το ρωσικό τμήμα του κοιμητηρίου της Πράγας, καθώς και τα μέρη που έζησαν οι Ρώσοι εμιγκρέδες φιλόσοφοι και θεολόγοι (λ.χ. N. Berdyaev, G. Florovsky, N. Losski, κ.ά) κατά την διάρκεια της παραμονής τους στην Πράγα, στις αρχές του 20ου αιώνα, μετά την εξορία τους από το κομμουνιστικό καθεστώς στη Ρωσία.

Στο συνέδριο εκτός από του κύριους ομιλητές έλαβαν μέρος διδακτορικοί και μεταπτυχιακοί φοιτητές του Πανεπιστήμιου της Πράγας, αλλά και από άλλες χώρες (Καναδάς, Σλοβακία, Ρουμανία, Βουλγαρία, κ.ά.), οι οποίοι και παρουσίασαν συνοπτικά κατά τη διάρκεια των ομάδων εργασίας τα ερευνητικά τους ενδιαφέροντα, τα οποία αφορούν σε ζητήματα διασύνδεσης τέχνης, πνευματικότητας και ορθόδοξης θεολογίας, Ορθοδοξίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στη συγκριτική μελέτη του έργου επιμέρους στοχαστών από το χώρο της φιλοσοφίας με θεολόγους (H. Arendt - D. Bohnhefer - D. Staniloae), στη μελέτη της θεολογικής ανθρωπολογίας μέσα από το έργο του Αγίου Ειρηναίου και νεώτερων θεολόγων (O. Clement, J. Molmann), στις ποιμαντικές και εκκλησιολογικές συνέπειες της λειτουργικής θεολογίας του π. Αλεξάνδρου Schmemann, στη Χριστολογία του J. Sobrino, στην κριτική της οντο-θεολογικής προβληματικής στους P. Ricoeur και R. Kearny, όπως επίσης και σε ζητήματα ερμηνευτικής στον H. Gadamer, τους Πατέρες της Εκκλησίας και σύγχρονους ορθόδοξους θεολόγους.

    Την ευθύνη του σεμιναρίου είχαν οι καθηγήτριες Ivana Noble και Katerina Bauer από την Προτεσταντική Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου του Καρόλου στην Πράγα, και οι καθηγητές Parush Parushev και Tim Noble από το International Baptist Theological Seminary.

Για να δείτε περισσότερες φωτογραφίες πατήστε εδώ .