ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ: ΘΕΜΑΤΑ

 Ιδέες για διαθεματικές εργασίες με βάση τα ΒΙΒΛΙΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ

Οι παρακάτω διαθεματικές εργασίες που παρατίθενται ενδεικτικά, μπορούν να  γίνουν με βάση τη μεθοδολογία και τα κριτήρια της παραπάνω εργασίας. Μπορεί επίσης να δοθεί η δυνατότητα  στους μαθητές/τριες να γράψουν απλές και σύντομες εργασίες.

 

   Α΄ Γυμνασίου

• Παρουσίαση της ΠΔ στην τάξη, ξενάγηση στα περιεχόμενά της
• Ποια είναι η ιστορία της περιοχής και  του λαού και της Παλαιστίνης; Πως διαμορφώνεται η  θρησκευτική ζωή στους χαλεπούς καιρούς που διέρχεται ο λαός αυτός; 
• Η πορεία της δημιουργίας του κόσμου και του ανθρώπου και  η εντυπωσιακή σειρά της αφήγησης της ΠΔ που συμπίπτει με την επιστήμη (τελευταίος ο άνθρωπος)  
•  Οι γλώσσες των ανθρώπων (διαίρεση στη Βαβέλ-ένωση στην Πεντηκοστή)
• Ο νομαδικός τρόπος ζωής των Εβραίων και ο παραλληλισμός του με τη ζωή άλλων νομαδικών λαών
• Οι πρώτες οργανωμένες κοινωνίες των Εβραίων στην ΠΔ ως  πρότυπο οργανωμένης κοινωνικής ζωής
• Η πανανθρώπινη σημασία του Δεκαλόγου
• Συζήτηση:ο μονοθεϊσμός  του εβραϊκού λαού, ο μονοθεϊστικές τάσεις των αρχαίων Ελλήνων  
• Συζήτηση:Η  επαλήθευση των προφητειών της ΠΔ στο πρόσωπο του Χρηστού. Οι ψευδοπροφήτες του σήμερα
• Η ειρήνη: ένα πανανθρώπινο όραμα
• Καταγραφή όλων των προεικονίσεων της ΠΔ σε μορφή πίνακα με την αντίστοιχη σημασία στην ΚΔ (π.χ. Εύα-νέα Εύα, διάβαση Ερυθράς-Πάσχα, Ισραήλ-νέος Ισραήλ, κ.ά.)
• Οι  εβραϊκές  ονομασίες  και οι θρησκευτικοί όροι   της ΠΔ : η υιοθέτηση τους  από άλλους λαούς: π.χ. Ελοχίμ-Αλλάχ, Αβραάμ-Ibrahim, Μιχαήλ, Αλληλούια, Εμμανουήλ, Ιωάννης κ.ά.
•   Οι παροιμιώδεις εκφράσεις  που έχουν τη ρίζα τους στην ΠΔ (π.χ. έγινε στήλη άλατος, αντί πινακίου φακής, κ.ά.)
• Η πανανθρώπινη σημασία του ιερού βιβλίου των Παροιμιών: ομοιότητες με ελληνικές παροιμίες, οι σήμερα εν χρήσει) 

 Β΄ Γυμνασίου

 

·         Ποιοι λαοί μιλούν  σήμερα τη γλώσσα που μιλούσε ο Χριστός(Αραμαϊκά); Σε ποιες περιοχές ζουν; Έχουν θρησκευτικές ελευθερίες;   

·         Στα μέρη της Παλαιστίνης έδρασε ο Ιησούς Χριστός. Ποια είναι η κατάσταση στην Παλαιστίνης   σήμερα;

·         Τα σημερινά Χριστούγεννα – Η εορτή των Χριστουγέννων  (η επιφάνεια – η ουσία)

·          Τα διαχρονικά μηνύματα από την παραβολή  του Καλού Σαμαρείτη. Η διαχρονική εφαρμογή των παραβολών στη σημερινή εποχή.

·         Ποιος είναι ο πλησίον; Τι κάνουμε για να ανακαλύψουμε τους ανθρώπους που υποφέρουν;

·         Θεός και πάσης φύσεως διακρίσεις είναι δύο ασυμβίβαστες έννοιες. Γράψτε τις σκέψεις σας.

·         Ο πλούτος και η φτώχεια: πώς τα αντιμετωπίζει ο Χριστός- το  Ευαγγέλιο.

·         Διαβάστε από το Ευαγγέλιο μερικά  θαύματα του Χριστού. Σε τι αποβλέπουν; Τι πραγματικά είναι ένα θαύμα; Ποια η θέση του στη σημερινή πραγματικότητα;

·         Τα άτομα με ειδικές ανάγκες (ΑΜΕΑ) και η κοινωνική πραγματικότητα σήμερα .

·         Σχολιάστε τη φράση «δίχως Ανάσταση δεν υπάρχει Χριστιανισμός»

·         Οι άγιοι Τόποι στο διαδίκτυο: Παρουσιάστε   τους κατοίκους της Ιερουσαλήμ και τις θρησκευτικές  παραδόσεις  τους

·         Οι άγιοι Τόποι στο διαδίκτυο:  Ερευνήστε τα ιερά προσκυνήματα της ευρύτερης περιοχής της Ιερουσαλήμ.

 

   Γ΄  Γυμνασίου

• Υπάρχουν σήμερα Χριστιανοί στα μέρη από τα οποία  πρωτοξεκίνησε ο Απόστολος Παύλος; Ερευνήστε την κατάσταση των Χριστιανών στη Συρία (18% του  πληθυσμού). Ιστορία του ναού του Αγίου Παύλου στη Δαμασκό (στη θέση που είδε το όραμα), Μονές, κ.ά. Αναφορά και      στο Πατριαρχείο Αντιόχειας που βρίσκεται στη Δαμασκό. (Ο διδάσκων-ουσα βοηθούν τους μαθητές.)Δίδεται δ/ση ιστοσελίδας  με αντικείμενο την Ταρσό της Κιλικίας (νότια Τουρκία), γενέτειρας του Απ. Παύλου (σώζεται μέρος της αρχαίας πόλης).  Προτρέπονται   οι μαθητές μέσω του διδάσκοντα  να σχεδιάσουν χάρτη (και  με βοήθεια υπολογιστή)  με όλες τις περιοδείες  του Απ.  Παύλου. 
• Να ετοιμαστεί χάρτης με όλες τις πορείες του Αποστόλου Παύλου εντός της Ελλάδας. Απογραφή και των εκκλησιών ή παρεκκλησίων που  τιμώνται στο όνομα του  Αγίου Παύλου.
• Ο Άγιος Αθανάσιος ήταν από την Αίγυπτο. Οι Κόπτες οι (Χριστιανοί της  Αιγύπτου)   τον θεωρούν δικό τους, συμπατριώτη τους Άγιο. Το ίδιο ισχύει και για τον Μέγα Αντώνιο και τον Παχώμιο. Ο Μέγας Βασίλειος κατάγονταν  από την Καππαδοκία, που κάποτε είχε χιλιάδες Έλληνες Χριστιανούς (σημερινή  Τουρκία). Ο μοναχισμός γεννήθηκε στα μέρη της Αιγύπτου και της Παλαιστίνης - 20% των Παλαιστινίων είναι Χριστιανοί». Συλλέγουμε υλικό για τους Κόπτες της Αιγύπτου, για τα μοναστήρια τους, για τις ενορίες τους, για την πνευματική τους κίνηση. Πως διαβιούν με μία άλλη θρησκεία;
•  Ερευνούμε  την ιστορία της Καππαδοκίας με αφορμή την ενότητα για το Μέγα Βασίλειο, τους χριστιανούς που ζούσαν εκεί και που εκδιώχθηκαν το 1922. Εξετάζουμε εικόνες από την περιοχή. Ποια είναι η κατάσταση σήμερα;Οι μαθητές μπορούν να εργαστούν  σε ομάδες. Μπορούν να πάρουν συνέντευξη από Καππαδόκες για να  καταλάβουν τη δύναμη της λαϊκής μνήμης. Υπάρχει πληθώρα εικόνων από την  Καππαδοκία του σήμερα. Από μονές, ασκητήρια της περιοχής. 
• Να συζητηθεί το γεγονός της πρώτης  κηρυγματικής δράσης των Αποστόλων στις Συναγωγές (απουσία χριστιανικών ναών, ελευθερία πρόσβασης στις συναγωγές) κ.ά.
• Η διάδοση του Χριστιανισμού  σχεδόν  σ’ όλα τα μήκη και πλάτη  γης δικαιώνει τη στάση του Αγίου Στεφάνου και των Αποστόλων  απέναντι στη εβραϊκή παράδοση;

·         Έρευνα του αθόρυβου φιλανθρωπικού έργου της Εκκλησίας της Ελλάδος (επίσκεψη στην Αρχιεπισκοπή ή σε μία Μητρόπολη, ποσά που δίνονται κάθε μέρα σε ιδρύματα και σε φτωχούς).

• Συλλέξτε υλικό από το Γραφείο Αντιμετώπισης των αιρέσεων της Αρχιεπισκοπής Αθηνών ( διαδ.). Συζητήστε για  τις εξαρτήσεις που μπορούν να δημιουργήσουν οι αιρέσεις.

•  Το φιλανθρωπικό έργο της Εκκλησίας  της Αλβανίας σ όλους του ανθρώπους ανεξάρτητα από φυλή, γλώσσα και θρησκεία.
• Χριστιανικές φιλανθρωπικές οργανώσεις που δρουν στην Ελλάδα
• Ο  Άγιας Ιγνάτιος καταγόταν από τη Συρία. Ερευνήστε με τη βοήθεια, του καθηγητή, του διαδικτύου και της βιβλιογραφίας την κατάσταση των Χριστιανών στη Συρία. Πλυθησμός-Μνημεία-Εκκλησιασιτκή ζωή. Εξετάστε την ιστορία του Βυζαντινού Ναού του Αγίου Παύλου της  Δαμασκού, όπου ο Απόστολος άκουσε το Χριστό να του μιλάει. Η εργασία αυτή μπορεί να      ισχύει και για τη διδ. ενότητα σχετική με τον Απόστολο Παύλο.

• Η διαχρονικότητα της ελληνικής γλώσσας μέσα από το «Πιστεύω». Ελάχιστοι λαοί κατανοούν σήμερα τη γλώσσα  που χρησιμοποιούσαν οι πρόγονοί τους πριν από 1620 χρόνια!
• Στην ΕΕ στην οποία ζούμε υπάρχει απόλυτη θρησκευτική ελευθερία. Είναι μια  ανοιχτή κοινωνία  όπου συνυπάρχουν λαοί με διαφορετικές παραδόσεις. Η ελευθερία της πίστης είναι αυτονόητη. Υπάρχουν χώρες στον πλανήτη όπου δεν υπάρχει η ελευθερία της θρησκείας; 
• Θέματα για συζήτηση στην τάξη:η βία–ο ρατσισμός-η ανεξιθρησκία-ο θρησκευτικός φανατισμός. Η θέση της ορθόδοξης Εκκλησίας που καταδίκασε το ρατσισμό μέσω του Πατριαρχείου το 1878.
• Η ανοχή κάθε θρησκευτικής εκδήλωσης στη σημερινή κοινωνία.
• Τα ερείπια του Ναού της Αγίας Σοφίας στη Νίκαια (σημερινή Τουρκία) όπου έγινε η πρώτη Οικουμενική Σύνοδος στην οποία γράφτηκαν τα έξι άρθρα του. Οι λειτουργίες που τελεί εκεί ο Οικουμενικός Πατριάρχης κάθε χρόνο. Η σημασία των ιερών χώρων για τους Ορθοδόξους, η σημασία  και ο σεβασμός όλων των χώρων λατρείας όλων των θρησκειών.

• Ερευνήστε την ιστορία του Παγκοσμίου  Συμβουλίου των Εκκλησιών. Γιατί δε συμπεριλαμβάνονται σ’ αυτό οι «αιρετικές» εκκλησίες;

• Αναφορά στις δυτικού τρόπου εικονογραφίες- εικόνες (π.χ. η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Τήνου είναι δυτικής τεχνοτροπίας)   που υπάρχουν στους ελληνικούς ναούς.
• Πριν από λίγα χρόνια ένα ποπ τραγούδι Ισπανών Μοναχών με γρηγοριανή μουσική  ήταν πρώτο στην Ευρώπη. Συζητήστε το φαινόμενο της ενασχόλησης των μοναχών της Εκκλησίας με τη μουσική (υπάρχει και στην Ελλάδα), πείτε τις σκέψεις σας.

• Συζητήστε στην τάξη: Γιατί σχεδόν όλα τα μεγαλόπρεπα έργα τέχνης της ανθρωπότητας  είναι θρησκευτικά μνημεία;
• Ερευνήστε την ιστορία  του Παρθενώνα με  έμφαση την χρονική περίοδο που χρησιμοποιήθηκε  και ως χριστιανικός ναός. Συζητήστε   την τάξη για τις επιδράσεις της  αρχαίας ελληνικής τεχνοτροπίας  στη βυζαντινή αρχιτεκτονική. 

• Υπάρχει σήμερα θρησκευτικός αποχρωματισμός στη δυτική βιομηχανική  κοινωνία; Υπάρχει θρησκευτικός αποχρωματισμός στην Ελλάδα;
• Στη δύση υπάρχει ένα κύμα στροφής προς τις θρησκείες της Ανατολής, αλλά και προς την Ορθόδοξη Εκκλησία. Συζητήστε τα αίτια του φαινομένου αυτού στην  τάξη.
• Ομάδα μαθητών να σχηματίσει κατάλογο των κυριοτέρων Αγίων που εορτάζονται στην ανατολική και στη δυτική Εκκλησία.

• Τα Μοναστήρια της Αυστρίας
• Ο μοναχισμός στο Ισλάμ ( Οι επιδράσεις που δέχθηκαν οι Σούφι  από τη χριστιανική μοναχική ζωή)
• Τα Μοναστήρια του Θιβέτ
• Ο αναχωρητισμός στους Εβραίους
• «Συνάντηση» Ορθοδόξων- Καθολικών στην ΕΕ
• Ορθόδοξες χώρες της Ε.Ε  -συνάντηση με τις ομόδοξες και ετερόδοξες Εκκλησίες.
• ¨Άλλες  ορθόδοξες Χώρες  εκτός ΕΕ
•  Η ζωή και η  δράση  όλων των ορθόδοξων Παροικιών της Ευρώπης 
• Αναφορά στη  σχέση ορθοδόξων-ετεροδόξων στην Ευρώπη,
• Αναφορά στους διάλογους μεταξύ των Χριστιανών και αλλοθρήσκων
• Αναφορά στις ορθόδοξες  Ενορίες που δημιουργήθηκαν από πρώην ετερόδοξους (ενορία γαλλόφωνων Γενεύης, Ενορία Γάνδης του Βελγίου, κ.ά.). 
• Στις διδακτικές ενότητες στις οποίες αναφέρονται  ετερόδοξοι, αλλόθρησκοι,  μπορούμε να δώσουμε στους μαθητές τις εξής εργασίες: Οι Καθολικοί της Σύρου, Η εβραϊκή κοινότητα της Καβάλας, της Πρέβεζας.  Επίσκεψη σε καθολικό ναό,  καταγραφή των εντυπώσεων από επίσκεψη σε προτεσταντικό ναό  σε συνδυασμό με βιβλιογραφία, επίσκεψη σε τέμενος, συνομιλία ή ερωτηματολόγιο με ετεροδόξους, αλλόθρησκους.