Πέμπτη, 17.2.2005
theologica.gr ένα site για την θεολογική επιστήμη
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ «ΧΡΟΝΟΣ» ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ
Μιλά στο «Χ» ο θεολόγος Αντώνης Χατζόπουλος, υπεύθυνος καθηγητών θρησκευτικών Α.Μ.-Θ. «Πιστεύω ότι η Εκκλησία είναι ένας αυτόνομος, αυτάρκης θεανθρώπινος οργανισμός και μπορεί να επιβιώσει και αυτό αποδείχθηκε στην ιστορία και χωρίς την στήριξη κανενός άλλου θεσμού», δηλώνει καταθέτοντας απόψεις και σε άλλα ενδιαφέροντα εκκλησιαστικά ζητήματα.
Πολλά λέγονται και ακούγονται τις τελευταίες μέρες για την ορθόδοξη Εκκλησία, που αμαυρώνουν την εικόνα της δημιουργώντας στον κόσμο δικαιολογημένη πνευματική ανησυχία, εφόσον η Εκκλησία στην Ελλάδα είναι ένας βασικός τελετουργικός φορέας. Ιστορικά, η Εκκλησία της Ελλάδος έχει παίξει σημαντικότατο ρόλο στους εθνικούς αγώνες, προσφέροντας όχι μόνο αλληλοβοήθεια, αλλά «στρατευμένη παρέμβαση» στον αγώνα για την ελευθερία και την ισότητα, κάθε φορά που ο λαός ήταν υπό την κατοχή ξένων δυνάμεων.
Το θέμα είναι κατά πόσο οι ταγοί της Εκκλησίας μπορούν να κλονίσουν την πίστη των πιστών με τα διάφορα περιστατικά που συμβαίνουν τελευταία. Ο κόσμος πρέπει να καταλάβει ότι οι άνθρωποι στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν κάνουν την Εκκλησία, σίγουρα πρέπει να αξιολογηθούν και να επιβληθούν κυρώσεις από το ίδιο το σώμα της Εκκλησίας.
Ένας βασικός ρόλος στο πώς καταλαβαίνει, διαμορφώνεται και εμπιστεύεται ο λαός στην Εκκλησία, ανήκει στο μάθημα των θρησκευτικών στα ελληνικά σχολεία. Στο πώς προσεγγίζουν οι καθηγητές την επιστήμη αυτή και το πώς τη μεταδίδουν στους μαθητές, σε ποιες φιλοσοφικές βάσεις υποστηρίζεται και κατά πόσο το περιβάλλον της μάθησης είναι φιλελεύθερο και ανοικτό στο διάλογο. Για το θέμα αυτό μας μίλησε ο θεολόγος Αντώνης Χατζόπουλος, ο οποίος είναι υπεύθυνος σύμβουλος των θρησκευτικών καθηγητών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης της Περιφέρειας.
Επίσης αναφέρεται για την ιστοσελίδα «theologica.gr» που εξυπηρετεί πληροφοριακά και εργασιακά, καθηγητές, μαθητές και τον απλό κόσμο που ενδιαφέρεται για το θέμα.
κ. Χατζόπουλε, θα ήθελα να μας παρουσιάσετε τον διαδικτυακό τόπο των θεολόγων και του σχολικού συμβούλου που υπάρχει και στο ίντερνετ. Τί είναι τελικά theologica.gr
-Η ιστοσελίδα «theologica.gr», ιδρύθηκε πριν από έξι μήνες. Στην ανάγκη άμεσης ενημέρωσης, σκεφτήκαμε την ιδέα μιας ιστοσελίδας περί του θρησκευτικού μαθήματος, έτσι όλοι μέσω του διαδικτύου ενημερώνονται για τη δουλειά που κάνουμε οι καθηγητές και οι θεολόγοι στην περιφέρεια. Η ιστοσελίδα περιέχει υλικό για καθηγητές το οποίο είναι βοηθητικό για τη διδασκαλία του μαθήματος. Αυτή είναι άλλωστε η δουλειά μας, να στεκόμαστε δίπλα τους και να τους βοηθούμε στο διδακτικό, παιδαγωγικό και επιστημονικό τους έργο.
Αλλά σίγουρα δεν απευθύνεται μόνο στους θεολόγους;
-Όχι, δημοσιεύουμε εργασίες άλλων συναδέλφων, άλλων κλάδων και επιστημόνων διαφόρων ειδικοτήτων. Δεν περιορίζεται αποκλειστικά, αλλά ο σκοπός ίδρυσης και λειτουργίας της ιστοσελίδας είναι: η ενημέρωση του θεολόγου συνάδελφου για τα τεκταινόμενα γύρω από το θρησκευτικό μάθημα και τη θεολογική επιστήμη. Όσο μπορούμε ενημερώνουμε την σελίδα, δεν έχουμε βέβαια δικούς μας πόρους, αυτό γίνεται με δική μας πρωτοβουλία.
Ποιες είναι οι σημαντικότερες δραστηριότητες; Τί ακριβώς κάνετε;
-Από τότε που ανέλαβα, το 2003 τον Απρίλιο, επισκέφθηκα ένα μεγάλο ποσοστό των σχολείων της περιοχής, αυτή είναι και η δουλειά μας να επισκεπτόμαστε σχολεία, να δίνουμε υλικό στους συναδέλφους. Έδωσα υλικό στους συναδέλφους βοηθητικό, παιδαγωγικό, τους καθοδηγούμε την διδασκαλία, τους προτρέπουμε να σπουδάσουν περισσότερο, να κάνουν μεταπτυχιακές σπουδές, να είναι ενήμεροι των νέων παιδαγωγικών μεθόδων που υπάρχουν, να χρησιμοποιούν την τεχνολογία στην διδασκαλία του θρησκευτικού μαθήματος.
Να είναι ανεκτικοί, να είναι παιδαγωγοί σωστοί προς τα παιδιά, τους μαθητές, να αντιμετωπίζουν τα παιδιά, τους μαθητές ως μία ανεπανάληπτη προσωπικότητα και όχι ως «μάζα». Όσο μπορούμε βοηθούμε σε αυτή την κατεύθυνση με βιβλιογραφική ενημέρωση και το κυριότερο πιστεύω είναι η οργάνωση των ημερίδων που κάνουμε κάθε χρόνο σε κάθε πόλη, πρωτεύουσα νομού, όπου οι εισηγητές που προέρχονται από πανεπιστήμια αλλά και από άλλους χώρους, αλλά και από τους ίδιους τους συναδέλφους, ενημερώνουν, κάνουν εισηγήσεις και προκαλείται έτσι ένας ωραίος διάλογος μεταξύ των συναδέλφων και παράλληλα γίνεται και ενημέρωση των συναδέλφων στα νέα επιστημονικά δεδομένα.
Τα παιδιά στο σχολείο μαθαίνουν θρησκεία, αλήθεια πώς βλέπουν το μάθημα, το παρακολουθούν με σεβασμό και ενδιαφέρον;
-Αυτό θα έλεγα ότι είναι αμφίδρομο, όταν ο καθηγητής εμπνέει τον σεβασμό, τότε τα παιδιά σέβονται και το μάθημα και φυσικά και ο κάθε εκπαιδευτικός σέβεται και το ακροατήριό του και ειδικά τους μαθητές.
Τα παιδιά παρακολουθούν τα θρησκευτικά και πολλές φορές παρακολουθούν και παιδιά από άλλες πολιτισμικές παραδόσεις. Το μάθημά μας δεν είναι ούτε κατήχηση, η κατήχηση είναι έργο της Εκκλησίας, αλλά ούτε και συγκρητισμός, ούτε και θρησκειολογία.
Προσπαθούμε να δώσουμε στα παιδιά τις αρχές της Εκκλησίας, γενικά της ενωμένης Εκκλησίας, αλλά και ειδικά της ορθόδοξης, αλλά δίνουμε και πάρα πολλά στοιχεία, πάρα πολλές πληροφορίες και για τις άλλες θρησκείες τις μονοθεϊστικές αλλά και τις πολυθεϊστικές, με απόλυτο σεβασμό φυσικά στην κάθε θρησκευτική παράδοση, στην κάθε θρησκευτική έκφραση. Και φυσικά αυτό το πράγμα το μεταφέρουμε και στα παιδιά, στους μαθητές και στις μαθήτριες, δηλαδή την ανοχή, την αποδοχή αν θέλετε της άλλης παράδοσης και τον σεβασμό προς την άλλη παράδοση.
Τι θα απαντούσατε σε κάποιον που θα ρωτούσε γιατί ακόμα στην Ελλάδα υπάρχει το μάθημα των θρησκευτικών, όταν σε άλλα κράτη λειτουργούν ξεχωριστά, το κράτος και Εκκλησία;
-Πέρυσι έγινε μία εισήγηση σε μία ημερίδα που έχουμε κάνει και εκεί οι συνάδελφοι με υλικό που μάζεψαν, έδειξαν ότι σε πάρα πολλές ευρωπαϊκές χώρες υπάρχει το θρησκευτικό μάθημα και αυτό που μας προκάλεσε και κάποια κατάπληξη ήταν ότι και στην Σουηδία είναι σχεδόν υποχρεωτικό αυτό το μάθημα.
Είναι πιστεύω το θρησκευτικό μάθημα ένα μέρος της ταυτότητας και της ιστορίας αν θέλετε του γένους των Ελλήνων και αυτό το δίνουμε στα παιδιά, όχι όπως είπα προηγουμένως ως κατήχηση, ως κάτι που πρέπει να επιβάλλουμε, αλλά δίνουμε αυτή την αλήθεια που έχουμε, δίνουμε αυτή την ιστορική πραγματικότητα, δίνουμε την παράδοσή μας και τα παιδιά φυσικά παρακολουθούν σε απόλυτη ελευθερία και το αν θα ακολουθήσουν αυτά που λέμε ή όχι, αυτό φυσικά δεν είναι δικό μας θέμα.
Ούτε προσπαθούμε να πείσουμε κάποιον να αλλαξοπιστήσει ή να δεχθεί κάποια πράγματα τα οποία δεν αποδέχεται η οικογένειά του. Εδώ το επαναλαμβάνω, ο απόλυτος σεβασμός στην προσωπικότητα κάθε μαθητή και κάθε μαθήτριας επιβάλλει το μάθημα αυτό να γίνεται με απόλυτη διακριτικότητα και με παιδαγωγική ευαισθησία.
Συζητιούνται πολλά ενδεχόμενα διαχωρισμού του κράτους και της Εκκλησίας. Εσείς τί πιστεύετε;
-Κοιτάξτε, στο ορατό μέλλον δεν βλέπω να γίνεται. Υπάρχουν βέβαια πάρα πολλές διϊστάμενες απόψεις πάνω σε αυτό το θέμα, άλλοι είναι υπέρ του χωρισμού και άλλοι είναι υπέρ της διατήρησης των πραγμάτων ως έχουν. Πιστεύω ότι η Εκκλησία είναι ένας αυτόνομος, αυτάρκης θεανθρώπινος οργανισμός και μπορεί να επιβιώσει και αυτό αποδείχθηκε στην ιστορία και χωρίς την στήριξη κανενός άλλου θεσμού.
Αν θα δούμε την ιστορία της Εκκλησίας παρατηρούμε ότι και στα δύσκολα χρόνια της τουρκοκρατίας αλλά και παλαιότερα η Εκκλησία δρούσε, όσον αφορά το ποιμαντικό και το κοινωνικό έργο, εντελώς αυτόνομα και πιστεύω ότι εάν ποτέ γίνει αυτό που λέτε ο χωρισμός, ή αυτό που ακούγεται εκκλησίας και κράτους, πάλι η ορθόδοξη εκκλησία θα έχει την πνευματική προπάντων δύναμη, την πνευματική παρουσία που έχει και σήμερα στην ελληνική κοινωνία.
Πώς πιστεύετε ότι αντιδρούν οι πιστοί; Το θέλουν αυτό ή όχι;
-Κοιτάξτε, δεν έχουν γίνει κάποιες σφυγμομετρήσεις πάνω σε αυτό το θέμα, θα ήταν ενδιαφέρον γιατί αυτό σφυγμομετρεί και την αντίδραση της κοινής γνώμης. Βέβαια τώρα είμαστε σε μία δύσκολη περίοδο, λόγω του ότι πολλά ακούγονται και γράφονται και αυτό βέβαια θα έπρεπε να γίνει με νηφαλιότητα αυτή η δημοσκόπηση, όταν θα καθησυχάσουν κάπως τα πράγματα.
Τώρα τελευταία επίσης ακούγονται πολλά για διάφορα σκάνδαλα, αν μπορούμε να το πούμε έτσι, με διάφορους ιερείς, με διάφορους θρησκευτικούς παράγοντες. Πιστεύετε ότι απομακρύνεται ο κόσμος με αυτά τα πράγματα, ότι απογοητεύθηκε;
-Πιστεύω ότι τις μέρες που περνούμε, υπάρχει μία πικρία στον κόσμο, πιστεύω ότι ο λαός διακρίνει τους θεσμούς από τα πρόσωπα, φυσικά βέβαια τα πρόσωπα εκφράζουν τον θεσμό, αλλά επειδή υπάρχει αυτή η διάκριση, ξέρει ο κόσμος ότι αυτά τα πράγματα υπάρχουν μέσα στην κοινωνία, όπως ένα ποσοστό των ανθρώπων μέσα στην κοινωνία πέφτουν σε διάφορα σφάλματα, σε διάφορα παραπτώματα, το ίδιο θα μπορούσαμε να πούμε ότι μπορεί να συμβεί και με τους λειτουργούς της Εκκλησίας αλλά και με τους πιστούς.
Πιστεύω ότι η ιστορία της Εκκλησίας διδάσκει κάποια πράγματα πάνω σε αυτό τον τομέα. Έχουμε τώρα το κλασικό βέβαια παράδειγμα του Ιωάννη του Χρυσοστόμου τον 4ο αιώνα που είχε ιδιαίτερη έμφαση στην επιμόρφωση του κλήρου και στην σωστή κατάρτισή του, προκειμένου να μην υπάρχουν αυτά τα γεγονότα που βλέπουμε και σήμερα. Και είχε προκαλέσει βέβαια και τότε οι θέσεις αυτές που είχε, είχαν προκαλέσει και την αντίδραση πολλές φορές και άλλων κληρικών την εποχή του.
Αλλά ας έρθουμε στο σήμερα, πιστεύω ότι όπου υπάρχει κάποιο παράπτωμα, κάποιο αμάρτημα όπως λέγεται στην εκκλησιαστική γλώσσα, θα πρέπει αυτό με κριτήρια εκκλησιαστικά να υπάρξει μία μεταμέλεια πρώτα – πρώτα από τον ίδιο τον κληρικό που έπεσε σε αυτό το σφάλμα, αλλά φυσικά όπου υπάρχει και ποινικό αδίκημα θα πρέπει βέβαια και εκεί να υπάρχει κάποια επέμβαση και της ίδιας της Εκκλησίας αλλά και των αρχών.
Ποια είναι η την γνώμη σας, ξέρουμε ότι οι αρχιμανδρίτες και οι μητροπολίτες είναι άγαμοι, ενώ οι απλοί κληρικοί έγγαμοι, να διατηρηθεί ή να αλλάξει αυτό το ζήτημα;
-Στην εκκλησιαστική ιστορία υπάρχουν πολλά παραδείγματα. Στην αρχαία εκκλησία φυσικά ξέρετε ότι και οι επίσκοποι ήταν έγγαμοι, στην σημερινή εποχή έχουμε την αγαμία των επισκόπων, αλλά και μέρους του κλήρου που προορίζεται για επισκοπή ή μητρόπολη. Το αν θα έπρεπε τώρα να κάνουν οικογένεια, αυτό είναι ένα πολύ δύσκολο θέμα για να μπορέσουμε να απαντήσουμε.
Δεν ξέρω αν γνωρίζετε ότι υπάρχει προοπτική να γίνει μία πανορθόδοξη σύνοδος όπου ένα από τα θέματα που θα συζητηθεί είναι η αγαμία του κλήρου, αλλά από ότι μπορώ να σας πω στην πράξη της Εκκλησίας, στις ενορίες ειδικά της Κωνσταντινουπόλεως αλλά και στην περίοδο της τουρκοκρατίας, η προτίμηση ήταν για τους έγγαμους κληρικούς. Αυτοί ήταν δηλαδή οι προϊστάμενοι των ναών, οι άγαμοι κληρικοί ήταν περισσότερο στα μοναστήρια.
Και φυσικά πάντα η ενορία, οι πιστοί, είχαν ανάγκη από τον σοφό λόγο του ασκητή μοναχού, του καλόγερου και τον καλούσαν στον κόσμο και μιλούσε. Αλλά μέσα στις ενορίες της Κωνσταντινουπόλεως οι προϊστάμενοι ήταν έγγαμοι κληρικοί και αυτό είχε επιβληθεί και από το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Σας ευχαριστώ πολύ.
Ας περιμένουμε λοιπόν τη σωστή απόφαση της ελληνικής δικαιοσύνης και την ώριμη διάκριση του κόσμου.
Λούης Γκόμεζμπεκ
theologica.gr ένα site για την θεολογική επιστήμη
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ «ΧΡΟΝΟΣ» ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ
Μιλά στο «Χ» ο θεολόγος Αντώνης Χατζόπουλος, υπεύθυνος καθηγητών θρησκευτικών Α.Μ.-Θ. «Πιστεύω ότι η Εκκλησία είναι ένας αυτόνομος, αυτάρκης θεανθρώπινος οργανισμός και μπορεί να επιβιώσει και αυτό αποδείχθηκε στην ιστορία και χωρίς την στήριξη κανενός άλλου θεσμού», δηλώνει καταθέτοντας απόψεις και σε άλλα ενδιαφέροντα εκκλησιαστικά ζητήματα.
Πολλά λέγονται και ακούγονται τις τελευταίες μέρες για την ορθόδοξη Εκκλησία, που αμαυρώνουν την εικόνα της δημιουργώντας στον κόσμο δικαιολογημένη πνευματική ανησυχία, εφόσον η Εκκλησία στην Ελλάδα είναι ένας βασικός τελετουργικός φορέας. Ιστορικά, η Εκκλησία της Ελλάδος έχει παίξει σημαντικότατο ρόλο στους εθνικούς αγώνες, προσφέροντας όχι μόνο αλληλοβοήθεια, αλλά «στρατευμένη παρέμβαση» στον αγώνα για την ελευθερία και την ισότητα, κάθε φορά που ο λαός ήταν υπό την κατοχή ξένων δυνάμεων.
Το θέμα είναι κατά πόσο οι ταγοί της Εκκλησίας μπορούν να κλονίσουν την πίστη των πιστών με τα διάφορα περιστατικά που συμβαίνουν τελευταία. Ο κόσμος πρέπει να καταλάβει ότι οι άνθρωποι στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν κάνουν την Εκκλησία, σίγουρα πρέπει να αξιολογηθούν και να επιβληθούν κυρώσεις από το ίδιο το σώμα της Εκκλησίας.
Ένας βασικός ρόλος στο πώς καταλαβαίνει, διαμορφώνεται και εμπιστεύεται ο λαός στην Εκκλησία, ανήκει στο μάθημα των θρησκευτικών στα ελληνικά σχολεία. Στο πώς προσεγγίζουν οι καθηγητές την επιστήμη αυτή και το πώς τη μεταδίδουν στους μαθητές, σε ποιες φιλοσοφικές βάσεις υποστηρίζεται και κατά πόσο το περιβάλλον της μάθησης είναι φιλελεύθερο και ανοικτό στο διάλογο. Για το θέμα αυτό μας μίλησε ο θεολόγος Αντώνης Χατζόπουλος, ο οποίος είναι υπεύθυνος σύμβουλος των θρησκευτικών καθηγητών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης της Περιφέρειας.
Επίσης αναφέρεται για την ιστοσελίδα «theologica.gr» που εξυπηρετεί πληροφοριακά και εργασιακά, καθηγητές, μαθητές και τον απλό κόσμο που ενδιαφέρεται για το θέμα.
κ. Χατζόπουλε, θα ήθελα να μας παρουσιάσετε τον διαδικτυακό τόπο των θεολόγων και του σχολικού συμβούλου που υπάρχει και στο ίντερνετ. Τί είναι τελικά theologica.gr
-Η ιστοσελίδα «theologica.gr», ιδρύθηκε πριν από έξι μήνες. Στην ανάγκη άμεσης ενημέρωσης, σκεφτήκαμε την ιδέα μιας ιστοσελίδας περί του θρησκευτικού μαθήματος, έτσι όλοι μέσω του διαδικτύου ενημερώνονται για τη δουλειά που κάνουμε οι καθηγητές και οι θεολόγοι στην περιφέρεια. Η ιστοσελίδα περιέχει υλικό για καθηγητές το οποίο είναι βοηθητικό για τη διδασκαλία του μαθήματος. Αυτή είναι άλλωστε η δουλειά μας, να στεκόμαστε δίπλα τους και να τους βοηθούμε στο διδακτικό, παιδαγωγικό και επιστημονικό τους έργο.
Αλλά σίγουρα δεν απευθύνεται μόνο στους θεολόγους;
-Όχι, δημοσιεύουμε εργασίες άλλων συναδέλφων, άλλων κλάδων και επιστημόνων διαφόρων ειδικοτήτων. Δεν περιορίζεται αποκλειστικά, αλλά ο σκοπός ίδρυσης και λειτουργίας της ιστοσελίδας είναι: η ενημέρωση του θεολόγου συνάδελφου για τα τεκταινόμενα γύρω από το θρησκευτικό μάθημα και τη θεολογική επιστήμη. Όσο μπορούμε ενημερώνουμε την σελίδα, δεν έχουμε βέβαια δικούς μας πόρους, αυτό γίνεται με δική μας πρωτοβουλία.
Ποιες είναι οι σημαντικότερες δραστηριότητες; Τί ακριβώς κάνετε;
-Από τότε που ανέλαβα, το 2003 τον Απρίλιο, επισκέφθηκα ένα μεγάλο ποσοστό των σχολείων της περιοχής, αυτή είναι και η δουλειά μας να επισκεπτόμαστε σχολεία, να δίνουμε υλικό στους συναδέλφους. Έδωσα υλικό στους συναδέλφους βοηθητικό, παιδαγωγικό, τους καθοδηγούμε την διδασκαλία, τους προτρέπουμε να σπουδάσουν περισσότερο, να κάνουν μεταπτυχιακές σπουδές, να είναι ενήμεροι των νέων παιδαγωγικών μεθόδων που υπάρχουν, να χρησιμοποιούν την τεχνολογία στην διδασκαλία του θρησκευτικού μαθήματος.
Να είναι ανεκτικοί, να είναι παιδαγωγοί σωστοί προς τα παιδιά, τους μαθητές, να αντιμετωπίζουν τα παιδιά, τους μαθητές ως μία ανεπανάληπτη προσωπικότητα και όχι ως «μάζα». Όσο μπορούμε βοηθούμε σε αυτή την κατεύθυνση με βιβλιογραφική ενημέρωση και το κυριότερο πιστεύω είναι η οργάνωση των ημερίδων που κάνουμε κάθε χρόνο σε κάθε πόλη, πρωτεύουσα νομού, όπου οι εισηγητές που προέρχονται από πανεπιστήμια αλλά και από άλλους χώρους, αλλά και από τους ίδιους τους συναδέλφους, ενημερώνουν, κάνουν εισηγήσεις και προκαλείται έτσι ένας ωραίος διάλογος μεταξύ των συναδέλφων και παράλληλα γίνεται και ενημέρωση των συναδέλφων στα νέα επιστημονικά δεδομένα.
Τα παιδιά στο σχολείο μαθαίνουν θρησκεία, αλήθεια πώς βλέπουν το μάθημα, το παρακολουθούν με σεβασμό και ενδιαφέρον;
-Αυτό θα έλεγα ότι είναι αμφίδρομο, όταν ο καθηγητής εμπνέει τον σεβασμό, τότε τα παιδιά σέβονται και το μάθημα και φυσικά και ο κάθε εκπαιδευτικός σέβεται και το ακροατήριό του και ειδικά τους μαθητές.
Τα παιδιά παρακολουθούν τα θρησκευτικά και πολλές φορές παρακολουθούν και παιδιά από άλλες πολιτισμικές παραδόσεις. Το μάθημά μας δεν είναι ούτε κατήχηση, η κατήχηση είναι έργο της Εκκλησίας, αλλά ούτε και συγκρητισμός, ούτε και θρησκειολογία.
Προσπαθούμε να δώσουμε στα παιδιά τις αρχές της Εκκλησίας, γενικά της ενωμένης Εκκλησίας, αλλά και ειδικά της ορθόδοξης, αλλά δίνουμε και πάρα πολλά στοιχεία, πάρα πολλές πληροφορίες και για τις άλλες θρησκείες τις μονοθεϊστικές αλλά και τις πολυθεϊστικές, με απόλυτο σεβασμό φυσικά στην κάθε θρησκευτική παράδοση, στην κάθε θρησκευτική έκφραση. Και φυσικά αυτό το πράγμα το μεταφέρουμε και στα παιδιά, στους μαθητές και στις μαθήτριες, δηλαδή την ανοχή, την αποδοχή αν θέλετε της άλλης παράδοσης και τον σεβασμό προς την άλλη παράδοση.
Τι θα απαντούσατε σε κάποιον που θα ρωτούσε γιατί ακόμα στην Ελλάδα υπάρχει το μάθημα των θρησκευτικών, όταν σε άλλα κράτη λειτουργούν ξεχωριστά, το κράτος και Εκκλησία;
-Πέρυσι έγινε μία εισήγηση σε μία ημερίδα που έχουμε κάνει και εκεί οι συνάδελφοι με υλικό που μάζεψαν, έδειξαν ότι σε πάρα πολλές ευρωπαϊκές χώρες υπάρχει το θρησκευτικό μάθημα και αυτό που μας προκάλεσε και κάποια κατάπληξη ήταν ότι και στην Σουηδία είναι σχεδόν υποχρεωτικό αυτό το μάθημα.
Είναι πιστεύω το θρησκευτικό μάθημα ένα μέρος της ταυτότητας και της ιστορίας αν θέλετε του γένους των Ελλήνων και αυτό το δίνουμε στα παιδιά, όχι όπως είπα προηγουμένως ως κατήχηση, ως κάτι που πρέπει να επιβάλλουμε, αλλά δίνουμε αυτή την αλήθεια που έχουμε, δίνουμε αυτή την ιστορική πραγματικότητα, δίνουμε την παράδοσή μας και τα παιδιά φυσικά παρακολουθούν σε απόλυτη ελευθερία και το αν θα ακολουθήσουν αυτά που λέμε ή όχι, αυτό φυσικά δεν είναι δικό μας θέμα.
Ούτε προσπαθούμε να πείσουμε κάποιον να αλλαξοπιστήσει ή να δεχθεί κάποια πράγματα τα οποία δεν αποδέχεται η οικογένειά του. Εδώ το επαναλαμβάνω, ο απόλυτος σεβασμός στην προσωπικότητα κάθε μαθητή και κάθε μαθήτριας επιβάλλει το μάθημα αυτό να γίνεται με απόλυτη διακριτικότητα και με παιδαγωγική ευαισθησία.
Συζητιούνται πολλά ενδεχόμενα διαχωρισμού του κράτους και της Εκκλησίας. Εσείς τί πιστεύετε;
-Κοιτάξτε, στο ορατό μέλλον δεν βλέπω να γίνεται. Υπάρχουν βέβαια πάρα πολλές διϊστάμενες απόψεις πάνω σε αυτό το θέμα, άλλοι είναι υπέρ του χωρισμού και άλλοι είναι υπέρ της διατήρησης των πραγμάτων ως έχουν. Πιστεύω ότι η Εκκλησία είναι ένας αυτόνομος, αυτάρκης θεανθρώπινος οργανισμός και μπορεί να επιβιώσει και αυτό αποδείχθηκε στην ιστορία και χωρίς την στήριξη κανενός άλλου θεσμού.
Αν θα δούμε την ιστορία της Εκκλησίας παρατηρούμε ότι και στα δύσκολα χρόνια της τουρκοκρατίας αλλά και παλαιότερα η Εκκλησία δρούσε, όσον αφορά το ποιμαντικό και το κοινωνικό έργο, εντελώς αυτόνομα και πιστεύω ότι εάν ποτέ γίνει αυτό που λέτε ο χωρισμός, ή αυτό που ακούγεται εκκλησίας και κράτους, πάλι η ορθόδοξη εκκλησία θα έχει την πνευματική προπάντων δύναμη, την πνευματική παρουσία που έχει και σήμερα στην ελληνική κοινωνία.
Πώς πιστεύετε ότι αντιδρούν οι πιστοί; Το θέλουν αυτό ή όχι;
-Κοιτάξτε, δεν έχουν γίνει κάποιες σφυγμομετρήσεις πάνω σε αυτό το θέμα, θα ήταν ενδιαφέρον γιατί αυτό σφυγμομετρεί και την αντίδραση της κοινής γνώμης. Βέβαια τώρα είμαστε σε μία δύσκολη περίοδο, λόγω του ότι πολλά ακούγονται και γράφονται και αυτό βέβαια θα έπρεπε να γίνει με νηφαλιότητα αυτή η δημοσκόπηση, όταν θα καθησυχάσουν κάπως τα πράγματα.
Τώρα τελευταία επίσης ακούγονται πολλά για διάφορα σκάνδαλα, αν μπορούμε να το πούμε έτσι, με διάφορους ιερείς, με διάφορους θρησκευτικούς παράγοντες. Πιστεύετε ότι απομακρύνεται ο κόσμος με αυτά τα πράγματα, ότι απογοητεύθηκε;
-Πιστεύω ότι τις μέρες που περνούμε, υπάρχει μία πικρία στον κόσμο, πιστεύω ότι ο λαός διακρίνει τους θεσμούς από τα πρόσωπα, φυσικά βέβαια τα πρόσωπα εκφράζουν τον θεσμό, αλλά επειδή υπάρχει αυτή η διάκριση, ξέρει ο κόσμος ότι αυτά τα πράγματα υπάρχουν μέσα στην κοινωνία, όπως ένα ποσοστό των ανθρώπων μέσα στην κοινωνία πέφτουν σε διάφορα σφάλματα, σε διάφορα παραπτώματα, το ίδιο θα μπορούσαμε να πούμε ότι μπορεί να συμβεί και με τους λειτουργούς της Εκκλησίας αλλά και με τους πιστούς.
Πιστεύω ότι η ιστορία της Εκκλησίας διδάσκει κάποια πράγματα πάνω σε αυτό τον τομέα. Έχουμε τώρα το κλασικό βέβαια παράδειγμα του Ιωάννη του Χρυσοστόμου τον 4ο αιώνα που είχε ιδιαίτερη έμφαση στην επιμόρφωση του κλήρου και στην σωστή κατάρτισή του, προκειμένου να μην υπάρχουν αυτά τα γεγονότα που βλέπουμε και σήμερα. Και είχε προκαλέσει βέβαια και τότε οι θέσεις αυτές που είχε, είχαν προκαλέσει και την αντίδραση πολλές φορές και άλλων κληρικών την εποχή του.
Αλλά ας έρθουμε στο σήμερα, πιστεύω ότι όπου υπάρχει κάποιο παράπτωμα, κάποιο αμάρτημα όπως λέγεται στην εκκλησιαστική γλώσσα, θα πρέπει αυτό με κριτήρια εκκλησιαστικά να υπάρξει μία μεταμέλεια πρώτα – πρώτα από τον ίδιο τον κληρικό που έπεσε σε αυτό το σφάλμα, αλλά φυσικά όπου υπάρχει και ποινικό αδίκημα θα πρέπει βέβαια και εκεί να υπάρχει κάποια επέμβαση και της ίδιας της Εκκλησίας αλλά και των αρχών.
Ποια είναι η την γνώμη σας, ξέρουμε ότι οι αρχιμανδρίτες και οι μητροπολίτες είναι άγαμοι, ενώ οι απλοί κληρικοί έγγαμοι, να διατηρηθεί ή να αλλάξει αυτό το ζήτημα;
-Στην εκκλησιαστική ιστορία υπάρχουν πολλά παραδείγματα. Στην αρχαία εκκλησία φυσικά ξέρετε ότι και οι επίσκοποι ήταν έγγαμοι, στην σημερινή εποχή έχουμε την αγαμία των επισκόπων, αλλά και μέρους του κλήρου που προορίζεται για επισκοπή ή μητρόπολη. Το αν θα έπρεπε τώρα να κάνουν οικογένεια, αυτό είναι ένα πολύ δύσκολο θέμα για να μπορέσουμε να απαντήσουμε.
Δεν ξέρω αν γνωρίζετε ότι υπάρχει προοπτική να γίνει μία πανορθόδοξη σύνοδος όπου ένα από τα θέματα που θα συζητηθεί είναι η αγαμία του κλήρου, αλλά από ότι μπορώ να σας πω στην πράξη της Εκκλησίας, στις ενορίες ειδικά της Κωνσταντινουπόλεως αλλά και στην περίοδο της τουρκοκρατίας, η προτίμηση ήταν για τους έγγαμους κληρικούς. Αυτοί ήταν δηλαδή οι προϊστάμενοι των ναών, οι άγαμοι κληρικοί ήταν περισσότερο στα μοναστήρια.
Και φυσικά πάντα η ενορία, οι πιστοί, είχαν ανάγκη από τον σοφό λόγο του ασκητή μοναχού, του καλόγερου και τον καλούσαν στον κόσμο και μιλούσε. Αλλά μέσα στις ενορίες της Κωνσταντινουπόλεως οι προϊστάμενοι ήταν έγγαμοι κληρικοί και αυτό είχε επιβληθεί και από το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Σας ευχαριστώ πολύ.
Ας περιμένουμε λοιπόν τη σωστή απόφαση της ελληνικής δικαιοσύνης και την ώριμη διάκριση του κόσμου.
Λούης Γκόμεζμπεκ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου