Ο ΑΡΧΩΝ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Κ. ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΑΣΤΕΡΗΣ, Αντωνίου Χατζόπουλου

Ο ΑΡΧΩΝ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΗΣ   ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ  ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Κ. ΛΕΩΝΙΔΑΣ  ΑΣΤΕΡΗΣ, ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ   ΜΟΥΣΙΚΟΦΙΛΩΝ       ΚΩΝ/ΠΟΛΗΣ, 17.2.2010 (με προβολή φωτογραφιών και βίντεο) 

Παναγιώτατε Δέσποτα

Ο δάσκαλος μας, ο άρχοντας μας, ο καλλικέλαδος, κ. Λεωνίδας Αστέρης ο Άρχων Πρωτοψάλτης της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας επί 25 συναπτά έτη, είναι σήμερα εδώ. Τον τιμά  το Οικουμενικό Πατριαρχείο και  ο Σύνδεσμος Μονσικοφίλων. Τον τιμά ο ελληνισμός της Πόλης.                                                                                                                    

Είναι ένας πραγματικός Άρχοντας, ένας πραγματικός άρχοντας της Πόλης μας και της  μουσικής της. Είναι η φωνή της ψυχής, η φωνή που υμνεί με βυζαντινή μεγαλοπρέπεια το Θεό στα αναλόγια του Πατριαρχικού Ναού επί 25 έτη, είναι η φωνή που καθηλώνει, η φωνή που ανυψώνει, η φωνή που παρηγορεί, η φωνή με αισιοδοξία, η φωνή που διδάσκει, είναι η φωνή απόλυτα συνδεδεμένη με το πατριαρχικό και το πολιτικό αναλόγιο, είναι τέλος η φωνή η οποία επί 25 έτη με την ιδιότητα του Άρχοντος πρωτοψάλτη ψάλλει αρχοντικά στον Πάνσεπτο Πατριαρχικό Ναό. Ο άρχων Πρωτοψάλτης είναι εγκρατής της βυζαντινής μουσικής, της μουσικής που γέννησε ο τόπος αυτός, δηλ. της ψαλτικής τέχνης, είναι εγκρατής της οθωμανικής έντεχνης της λεγόμενης εξωτερικής μουσικής και ακόμη άριστος κάτοχος και εκτελεστής της ευρωπαϊκής μουσικής.

Πράγματι εκπλήττεται κανείς με την ευρύτητα της μουσικής του αντίληψης και της μουσικής του παιδείας. Τον γνωρίζουμε όλοι από το πατριαρχικό αναλόγιο, οι εκτός Πόλης από τις τηλεοράσεις, από τις εμφανίσεις του στο εξωτερικό κατά τα ταξίδια του Παναγιωτάτου. Τιμά επαξίως εδώ και 25 χρόνια και συνεχίζει την παράδοση του πατριαρχικού αναλογίου, τον γνωρίζετε από την θαυμαστή  μουσική του παρουσία στην Πόλη, από την τέχνη του και από την ωραία φωνή του. Σήμερα τον τιμά το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ο Παναγιώτατος με την παρουσία του, τον τιμά ο Σύνδεσμος Μουσικοφίλων, θα διαπιστώσετε συνολικά την μουσική του παρουσία στην Πόλη. Θα τον εκτιμήσετε σήμερα πιστεύω ακόμη περισσότερο συνολικά, ως μεγάλη μουσική φυσιογνωμία. Είναι άξιος της τιμής και αντάξιος της μουσικής παράδοσης της Πόλης μας.

Θα προσπαθήσω να διαφανεί κατά την διάρκεια αυτής της εκδήλωσης η δυναμική του παρουσία στα μουσικά δρώμενα της Πόλης. Είναι εξαιρετική τιμή για μένα που είμαι σήμερα σε αυτό το βήμα και ευχαριστώ τους διοργανωτές για την ευγενική τους πρόσκληση. Αισθάνομαι βέβαια αδύναμος διότι ούτε καν σωστή σκιαγράφηση δεν μπορεί κανείς να τολμήσει για τον γίγαντα αυτόν της μουσικής, που τιμούμε σήμερα και πολύ περισσότερο να παρουσιάσει το μουσικό του έργο. Πέρα και πάνω απ' όλα ο Αστέρης είναι εξέχουσα φυσιογνωμία της πολιτικής Ομογένειας. Είναι ο Λεωνίδας, ο καλός και ο πράος τη καρδία, άνθρωπος με ευρεία παιδεία, με καλλιέργεια, ο φίλος της εκκλησιαστικής και της ελληνικής παράδοσης. Το έργο του Λεωνίδα Αστέρη δεν χρειάζεται εγκώμια. Δεν τα χρειάζεται ο δάσκαλος μας. Ο ίδιος με την ταπείνωση που τον διακρίνει δεν επιθυμούσε ούτε καν την διοργάνωση αυτής της εκδήλωσης. Έτσι πορεύεται ο δάσκαλος μας σε όλη του τη ζωή: σιωπηλά, αλλά ηχηρά με την αυθεντική ετυμολογία; της λέξης. Πριν αφήσω αμέσως να μιλήσει δια της μελωδίας το ίδιο το μουσικό του έργο, στην τέχνη που ενώνει, που δεν έχει σύνορα επιτρέψτε μία σύντομη αναφορά στο βίο του δασκάλου.

Ό σήμερα τιμώμενος Άρχων Πρωτοψάλτης της Αγίας του Χρίστου Μεγάλης Εκκλησίας Λεωνίδας Αστέρης γεννήθηκε το 1936 στην πάλαι ποτέ μεγαλώνυμο  Κοινότητα του Γαλατά της Κωνσταντινουπόλεως.     Άρχισε   την   μουσική   του  σταδιοδρομία  στο  Ιερόν  Ναόν  του  Αγίου   Νικολάου  ως Κανονάρχος  όντας 6   μόλις   ετών. Γέμιζαν  τα  αυτιά  του από μικρό παιδί με  την  ψαλτική,  όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν οι παλιοί ψάλτες της Πόλης. Μαθήτευσε στον  καλλίφωνο και μύστη της παραδόσεως αείμνηστο Πρωτοψάλτη Παναγιώτη Κωνσταντινίδη.

Προσελήφθη δις από τον Άρχοντα Λαμπαδάριο Θρασύβουλο Στανίτσα και από τον Άρχοντα Πρωτοψάλτη   Κωνσταντίνον Πρίγγο  στον Πατριαρχικό  Ναό  ως Κανονάρχος. Έψαλε έφηβος σχεδόν ως Δομέστικος στον Ιερό  Ναό  του Χριστού Σωτήρος Γαλατά Ως Πρωτοψάλτης υπηρέτησε στο Ναό  Αγίων Θεοδώρων Βλάγκας  με  Προϊστάμενον τον π. Ιωάννη Γαλάνη, μαθητή του Ιακώβου Πρωτοψάλτη και πατέρα του Σεβ. Μητροπολίτου Πέργης κ. Ευαγγέλου, από τον όποιον διδάχτηκε πολλά. Ως  Πρωτοψάλτης της Ιεράς Μητροπόλεως   Πριγκιποννήσων είχε συνάδελφο Β' Ιεροψάλτη  τον άριστο θεωρητικό και εκτελεστή της ψαλτικής Στέφανο  Μπρούσαλη. Εδώ έρχεται σε επαφή  με τον τελευταίο Μέγα Δομέστικο Αναστάσιο Μιχαηλίδη, από τον  οποίο  διδάσκεται   σε ανύποπτο χρόνο αυτά τα όποια έπρεπε να γνωρίζει όταν αργότερα  θα ανελάμβανε τό βαρύ φορτίο του Πρωτοψάλτη της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησία. Από το 1979 έως τό 1984 έψαλε  στο  Ιερόν Ναό του Αγίου Δημητρίου Ταταούλων ως Πρωτοψάλτης της Αγιωτάτης Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως. Το 1984 καλείται από τον αοίδιμο Οικουμενικό Πατριάρχη  Δημήτριο   να αναλάβει  Πρωτοψάλτης του Πατριαρχικού Ναού, όπου και υπηρετεί μέχρι σήμερα ως αντάξιος συνεχιστής των μεγάλων μουσιοδιδασκάλων του γένους .

 

Ό Λεωνίδας Αστέρης τυγχάνει απόφοιτος του Ωδείου έντεχνης Τουρκικής Μουσικής  και  τού Ωδείου Λυρικής Σκηνής και Τέχνης της Κωνσταντινούπολης. Πρωταγωνιστής τενόρος της Λυρικής Σκηνής της Πόλης επί 40 συναπτά έτη, ερμηνεύσας πάμπολλα έργα τού γερμανικού και ιταλικού ρεπερτορίου. Ασκούσε το επάγγελμα του ηλεκτρονικού έως ότου τον ανακάλυψε ο Aydin Gun  το  1969, μόλις άνοιξε η Όπερα. Εκτίμησε  την καλλιφωνία του, τις σπουδές του και το ταλέντο του. Ήταν ο μοναδικός ρωμιός τενόρος επί 40 έτη και φυσικά ο μοναδικός στην ιστορία της όπερας της Πόλης και μάλιστα σε χαλεπούς καιρούς για την Ομογένεια. Μαθήτευσε   στη   Μοζάρτιο    Σχολή του   Σάλσμπουργκ   κοντά σε  μεγάλους διδασκάλους  Ρόμπερ Βάγκνερ,  Γούσταβ  Κούχν  καί  Πέτερ  Σράίερ.  Βραβεύθηκε  σε      διαγωνισμό με το  Βραβείο Κάρλ Όρφ,  με την  προσωπική του συναυλία στο Ναό του Αγίου Βλασίου. Έλαβε μέρος σε απειράριθμες και μεγάλες διοργανώσεις της όπερας παίζοντας και τραγουδώντας ως πρωταγωνιστής σε έργα απαιτήσεων του παγκοσμίου ρεπερτορίου. (Προβολή αποσπασμάτων)
Δίδαξε και  διδάσκει και σήμερα ο δάσκαλος μας: στο πατριαρχικό αναλόγιο το γνήσιο πολιτικό και πατριαρχικό ψαλτικό ύφος και ήθος, στο Σύνδεσμό  μας ως χοράρχης και μουσικοδιδάσκαλος, αλλά και   στην κοινωνία της πόλης την δυστυχώς χαμένη εν πολλοίς αρχοντιά των ελλήνων της Πόλης.
Ως ιεροψάλτης και Πρωτοψάλτης Τιμήθηκε με πολλές διακρίσεις, έψαλε σε δεκάδες εμφανίσεις στο εσωτερικό και στο εξωτερικό καταπλήττοντας τους μουσικόφιλους σε κάθε του εμφάνιση, είτε σε ιερούς ναούς είτε σε άλλους χώρους. Είμαστε υπερήφανοι για τον δάσκαλο μας που τιμήθηκε με πάρα πολλές διακρίσεις,  είμαστε υπερήφανοι που τον έχουμε δίπλα μας.

Ο Λεωνίδας Αστέρης είναι ο πραγματικός άρχων και αρχοντικός στο ψάλσιμο: ο μελωδός που αποδίδει το μέλος κατ' έννοιαν, μελωδεί στην Εκκλησία με την μουσική ζωγραφική, όπως αυτό επιβάλλει η ψαλτική τέχνη, αποδίδοντας απόλυτα το παραδοσιακό μέλος. (βυζαντινό μέλος)

Ο Αστέρης είναι ο άρχων των διαστημάτων της βυζαντινής μουσικής κλίμακας όπως αυτά παραδόθηκαν από τους παλαιούς και όπως αυτά εκτελούνται στην Πόλη που σύμφωνα με τον Χρύσανθο εκ Μαδύτων παραδίδονται από δάσκαλο σε δάσκαλο εξ ακοής. Ακόμη είναι  άριστος στο ρυθμό και στο χρόνο. Υμνεί τον Δεσπότη και Κύριο. (βυζαντινό μέλος)

Πάνω από όλα για τον δάσκαλό μας  είναι η βέβαια η ψαλτική, η βυζαντινή, όμως μέσα στην παράδοση της Πόλης και προέκταση της μουσικής αυτής είναι και η οθωμανική. Εδώ στην Πόλη μας συναντώνται όλες οι μουσικές παραδόσεις, η Βυζαντινή που έχει ρίζες στην Αρχαία ελληνική, η Οθωμανική, αλλά και η ευρωπαϊκή, η οποία στα βάθη των αιώνων συναντιέται με την αρχαία, και την βυζαντινή. Τελικά όλες οι μουσικές παραδόσεις έχουν σχέση με το θείο. (βυζαντινό μέλος)

Πριν από λίγα χρόνια κλήθηκε να τραγουδήσει στην Αγία Ειρήνη, δεν δέχτηκε να τραγουδήσει, όπως τον ζητήθηκε, έψαλλε μόνο ύμνους: ανέφερε στον διοργανωτή ότι όπου υπάρχει σταυρός δεν είναι δυνατό να ψάλω κάτι άλλο εκτός από  εκκλησιαστικούς ύμνους  κάτι που φυσικά έγινε.       (βυζαντινό μέλος)

Ο Αστέρης είναι ο μύστης της οθωμανικής κοσμικής μουσικής.

Ψάλλει από την Ευτέρπη το μέλος του κωνσταντινουπολίτη συνθέτη Ζαχαρία. Ο δάσκαλος το  δίδαξε από τις βυζαντινές νότες στους τούρκους μουσικούς. (προβολή αποσπάσματος συναυλίας οθωμανικής μουσικής)

Τώρα τραγουδά σύνθεση της κυρίας GONUL PACACI η οποία είναι σήμερα
ανάμεσα μας,  Θα σας μιλήσει ο δάσκαλος σε λίγο για την κυρία αυτή.( προβολή αποσπάσματος συναυλίας οθωμανικής μουσικής).

Ο σήμερα τιμώμενος δάσκαλος ο Πρωτοψάλτης μας είναι μία μοναδική μουσική περίπτωση :  Έχει και κατέχει   το ύφος και το ηχόχρωμα   της   ψαλτική τέχνης, το ακούσαμε, το απολαύαμε.  Όταν ψάλλει είναι  ψάλτης. Είναι μύστης της οθωμανικής μουσικής: το ακούσαμε, το απολαύαμε επίσης.

Είναι κάτοχος της ευρωπαϊκής μουσικής, άριστος τενόρος με το ηχόχρωμα του τενόρου  και την ορθοφωνία που  απαιτεί η ευρωπαϊκή μουσική. Είναι ταυτόχρονα κάτοχος τριών μουσικών παραδόσεων.    (Αποσπάσματατα βίντεο από την όπερα Κων/πολης).

 Μετά τη λήξη της τελευταίας   άριας,  που   μόλις παρακολουθήσατε στην οθόνη, ο   μαέστρος Zino χτύπησε ενθουσιασμένος το ραβδί του μαέστρου στην παρτιτούρα -πράγμα εξαιρετικά σπάνιο- και αναφώνησε:«Μπράβο Λεόνε!!».

 Δεν χρειάζεται πιστεύω κανένα περαιτέρω σχόλιο.
Παναγιώτατε Δέσποτα.
Ο σήμερα τιμώμενος Λεωνίδας  Μεγάλης Εκκλησίας, ο επί 65 και πλέον έτη υπηρέτης της μουσικής τέχνης, δικαιώνει απόλυτα το επώνυμο του,άξιος του ονόματός του: είναι Αστήρ παμφαέστατος της ψαλτικής, της μουσικής τέχνης.  Ο μεγάλος μουσικός,  ταπεινά υπηρετεί την αυτή, την τέχνη που από τη φύση της δεν γνωρίζει σύνορα,   στην διαπολιτισμική μας Πόλη. Του ευχόμενα έτη πολλά.

 Άρχοντα μας ο Θεός να σας χαρίζει υγεία!