Πραγματοποιήθηκε η Ημερίδα Θεολόγων Δράμας

Στον φιλόξενο αμφιθέατρο  του  1ου ΕΠΑΛ Δράμας πραγματοποιήθηκε σήμερα 29.3.2012 η  Ημερίδα Θεολόγων με θέμα:«Το Νέο Πρόγραμμα  Σπουδών Θρησκευτικών στη σχολική πράξη ».

Η Αφροδίτη ΠολυΗ κυρία Αφροδίτη Πολυχρονιάδου  έμπειρη και ικανή εκπαιδευτικός  του πιλοτικού  Γυμνασίου Δοξάτου παρουσίασε εισήγηση με θέμα:"Τα υπέρ και τα κατά του Νέου Προγράμματος Σπουδών  Θρησκευτικών (ΝΠΣΘ)"  στην οποία ανέλυσε διεξοδικώς  το νέο Πρόγραμμα Σπουδών Θρησκευτικών και την εμπειρία της από την  πρώτη εφαρμογή του. Τα "υπέρ υπερέχουν  των κατά" τόνισε με έμφαση, αναφέροντας χαρακτηριστικά σημεία του Προγράμματος με τα οποία αποδεικνύεται ότι η διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών γίνεται περισσότερο ευχάριστη και θετική για τους μαθητές, όταν χρησιμοποιούνται νέες μέθοδοι διδασκαλίας όπως προβλέπει το  ΝΠΣΘ. Έτσι    προάγεται η  κριτική σκέψη και διευρύνονται  οι  ορίζοντες των διδασκομένων. 

Η κυρία ΑναστΗ Η κυρία Αναστασία Τέγου, πρωτοβουλιακή και εμπνευσμένη εκπαιδευτικός που 

Η κυρία Α Τέγου  διδάσκει στα ΕΠΑΛ Δράμας ανέλυσε την  πολύ ενδιαφέρουσα πρωτότυπη έρευνα που πραγματοποίησε σε δείγμα 200  μαθητών  σχετικά με  τους  Θεματικούς  άξονες ενδιαφερόντων των μαθητών ΕΠΑΛ στο μάθημα των Θρησκευτικών. Τα στοιχεία της έρευνας της κατέδειξαν την θετική εικόνα των μαθητών ΕΠΑΛ για το μάθημά μας, αλλά και την αναγκαιότητα να διευρυνθεί και να εκσυγχρονισθεί η θεματολογία των διδακτικών βιβλίων.Η κυρία  Ξανθή Αλμπανάκη, ταλαντούχος  στην αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών στην μαθησιακή διαδικασία παρουσίασε με παιδαγωγική ευαισθησία την  χρήση εικόνας και ήχου, τονίζοντας τις εξαιρετικές δυνατότητες που έχουμε  όταν διδάσκουμε   εναλλακτικά το μάθημα των   Θρησκευτικών.Ο Διευθυντής Δευτεροβάθμιας δρ Σπύρος Κιουλάνης, παρουσίασε το θέμα της  παιδαγωγικής αξιοποίησης των ΤΠΕ στο μάθημα των Θρησκευτικών. Με την επιστημονική και παιδαγωγική κατάρτιση που τον διακρίνει τόνισε με βάση εκπαιδευτικό υλικό που ο ίδιος εκπόνησε, ότι στο σχολείο μπορεί να συνυπάρχουν αρμονικά οι νέες τεχνολογίες με την συμβατική μάθηση.  Τέλος ο Σχολικός Σύμβουλος  Αντώνιος Χατζόπουλος παρουσίασε την διαπολιτισμική διάσταση του Νέου  Προγράμματος Σπουδών Θρησκευτικών. Τόνισε ότι το ΝΠΣΘ που κατηγορείται αδίκως,  εμπνέεται από μία νέα φιλοσοφία που ανατρέπει τα σημερινά δεδομένα, ανοίγει το μάθημά μας προς τους άλλους πολιτισμούς και προσπαθεί να εξαλείψει -μεταξύ άλλων- το φαινόμενο του θρησκευτικού φανατισμού.  

Επιστημονική Ημερίδα "Διαθεματικότητα και Καινοτομία στην Εκπαίδευση"

Ο δρ .Σωκράτης Τουμπεκτσής, πρ.Σχολικός Σύμβουλος  θα παρουσιάσει το θέμα "Αναζητώντας το Όλον: Η δημιουργία του Σύμπαντος και ο J.S.Bach", το Σάββατο 31 Μαρτίου 2012, στις 19.00 στο κινηματοθέατρο 'Oscar" του νομού Καβάλας στα πλαίσια της Επιστημονικής Ημερίδας  "Διαθεματικότητα και Καινοτομία στην Εκπαίδευση"

Μπορείτε να δείτε το πρόγραμμα της Ημερίδας που διοργανώνει το Μουσικό Σχολείο Καβάλας εδώ

Θεολογική Ημερίδα στη Δράμα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ                                         ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ  ΠΑΙΔΕΙΑΣ                         ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ  KAI ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ               ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ  ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ          ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ – ΘΡΑΚΗΣ                       ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΚΑΒΑΛΑΣ                             ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΘΕΟΛΟΓΩΝ                         Πληροφορίες:  Αντ. Χατζόπουλος                         Τηλέφωνο: 2510291627                          e-mail:anhatzopoulos@yahoo.gr                          symboulostheologon.blogspot.com

Καβάλα, 26/3/2012 Αρ. Πρωτ.: Φ222/ 2622

  ΠΡΟΣ: Δ/ση Δευτεροβάθμιας Περιφερειακής  Ενότητας  ΔΡΑΜΑΣ- όλα τα Σχολεία

Κοιν.: κ. Περιφερειακό Διευθυντή Εκπ/σης ΑΜΘ

κ. Προϊσταμένη  Επιστ.-Παιδ. Καθοδήγησης  ΔΕ

 

ΘΕΜΑ:  «Συνάντηση  θεολόγων (ΠΕ01) Δράμας»

(Έγκριση Περιφερειακού Δ/τή   ΑΜΘ Φ.15/1629 16.3.2012)

Αγαπητοί Συνάδελφοι, 

Την Πέμπτη 29 Μαρτίου  2012 και ώρα 11.15 στο μικρό αμφιθέατρο του 1^ου ΕΠΑΛ Δράμας θα πραγματοποιηθεί  θεολογική Ημερίδα με θέμα: «Το Νέο Πρόγραμμα  Σπουδών Θρησκευτικών στη σχολική πράξη ».

Ο κ. Περιφερειακός Διευθυντής ΑΜΘ χορήγησε την σχετική έγκριση για τον χώρο και χρόνο διεξαγωγής (Φ.15/1629 16.3.2012).  Παρακαλούνται οι Διευθύνσεις των Σχολείων να διευκολύνουν την προσέλευσή σας.

  Πρόγραμμα

Αφροδίτη Πολυχρονιάδου, Τα υπέρ και τα κατά του Νέου Προγράμματος Σπουδών  Θρησκευτικών

Αναστασία Τέγου,  Θεματικοί άξονες ενδιαφερόντων των μαθητών ΕΠΑΛ στο μάθημα των Θρησκευτικών

 Ξανθή Αλμπανάκη, Εναλλακτικές προσεγγίσεις της διδασκαλίας των   Θρησκευτικών

Σπύρος Κιουλάνης, Η παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ στο μάθημα των Θρησκευτικών

Αντώνιος Χατζόπουλος, Διαπολιτισμική διάσταση του Νέου  Προγράμματος Σπουδών Θρησκευτικών

Ο Σχολικός Σύμβουλος

δρ Αντώνιος Χατζόπουλος

Η Ι Σ Ρ Α Η Λ Ι Τ Ι Κ Η Π Α Ρ Ο Ι Κ Ι Α Τ Η Σ Δ Ρ Α Μ Α Σ

Τον καιρό της αρχής του Β΄παγκόσμιου πολέμου, στην Δράμα κατοικούσαν περίπου 800 Ισραηλίτες, οι οποίοι ασκούσαν διάφορα αστικά επαγγέλματα, ήσαν βέβαια κυρίως έμποροι – και πολύ καλοί και έντιμοι μάλιστα – αλλά και ιδιωτικοί υπάλληλοι, ίσως σπανιώτερα και σε άλλα επαγγέλματα. Κατοικούσαν – σχεδόν όλοι – μέσα στο κέντρο της πόλης καθώς οι συνοικισμοί είχαν παραχωρηθεί στους πρόσφυγες.

Όταν ήμουν σε μικρή ηλικία, κυκλοφορούσαν από μεγαλύτερα παιδιά -ποτέ όμως από ενήλικες- διάφορες φοβερές φήμες για τους Εβραίους, οι ίδιες φήμες που κυκλοφορούσαν και στην αρχαία Ρώμη για τους Χριστιανούς των κατακομβών, δηλαδή ότι σε μυστικές τελετές έσφαζαν μικρά παιδιά και έπιναν το αίμα τους, και άλλα παρόμοια. Η γειτονιά μου είχε αρκε-τούς Ισραηλίτες, όμως δεν θυμάμαι να πίστεψα αυτές τις φήμες, ακόμα και στην πολύ μικρή ηλικία μου.

Οι άνθρωποι αυτοί μιλούσαν άψογα Ελληνικά με κάποια ίσως Ισπανική προφορά – αν θυμάμαι καλά – τουλάχιστον οι πιο ηλικιωμένοι, άλλωστε τα Ισπανικά  ήσαν κατά κάποιον  τρόπο η μητρική τους γλώσσα καθώς είχαν έλθει από την Ισπανία, από την οποία τους είχαν διώξει. Σαν ξένοι  που ήσαν, φρόντιζαν να έχουν άψογη συμπεριφορά, αυτό το είχαν μάθει στα  2.000 χρόνια που ζούσαν χωρίς πατρίδα, σε ξένους τόπους.

Το δημοτικό σχολείο το παρακολουθούσαν στο δικό τους Ισραηλιτικό σχολείο, που βρισκόταν στη γειτονιά μου, όπου βέβαια έκαμναν και πολλά μαθήματα των Ελληνικών σχολείων. Μετά το δημοτικό, συνέχιζαν στο μοναδικό Γυμνάσιο της  πόλης, μαζί με τους Ελληνες συμμαθητές τους, το μόνο μάθημα που δεν παρακολουθούσαν ήταν – όπως είναι ευνόητο- το μάθημα των  Θρησκευτικών.

Ο μοναδικός Ισραηλίτης που στο τρίτο τμήμα της πρώτης ή μάλλον προκαταρκτικής τά-ξης – του Γυμνασίου, ο Τζακ Τεβέτ, συνέπεσε να κάθεται στο ίδιο θρανίο με μένα. Ετσι, δημιουργήθηκε μιά φιλία αναμεταξύ μας, και θυμάμαι ότι πήγαινα και στο σπίτι του που βρισκόταν  αρχές της οδού Σίνα, στο ανηφοράκι που ανεβαίνει από την Λαική αγορά.

Οι παλιοί  Δραμινοί  θυμούνται έναν τύπο Ισραηλίτη, τον αποκαλούμενο Σαμουγιά  (το όνομα όταν προφέρεται σωστά, δηλαδή Σεμαγιά – συντομογραφία του Σεμαγιάχου – σημαίνει « ακούτε τον Κύριο »), και που ήταν ένας από τους « τύπους » της πόλης. Ηταν διανοητικά καθυστερημένος, και τέτοιους  τύπους πειράζουν κυρίως τα παιδιά αλλά και κάποιοι ενήλικες. Ετσι γινότανε και με τον Σαμουγιά, όμως και ο ίδιος προκαλούσε τα πειράγματα αυτά. Μάλιστα, όταν έλειψε μιά  φορά  για μιά βδομάδα στη Θεσσαλονίκη, αναγκάστηκε να επιστρέψει νωρίτερα απ΄ότι έπρεπε, κι΄όταν τον ρώτησαν το γιατί, απάντησε : « Δεν είναι καλά εκεί, κανένας δεν με πειράζει στο μέρος εκείνο ».

H εισβολή των Γερμανών  τον Απρίλιο  του 1941 ήταν η  αρχή του τέλους  της Εβραϊκής Κοινότητας – όπως έγινε  άλλωστε   και σ΄ ολόκληρη την κατεχόμενη Ευρώπη. Τον επόμενο χρόνο, ένα πρωί, οι τοπικές Βουλγαρικές αρχές, ενεργώντας κατ΄εντολήν των αφεντικών τους, των Γερμανών, μάζεψαν απ΄ τα σπίτια τους όλους τους Ισραηλίτες και τους οδήγησαν στο Σιδηροδρομικό Σταθμό, από όπου θα γινόταν η μεταφορά τους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Μόλις έγινε γνωστό το πράγμα, μου δόθηκε εντολή απ΄την οικογένειά μου, να πάω στο Σταθμό και να αποχαιρετίσω κάποιον φίλο και να του παραδώσω και κάποια εφόδια για το ταξίδι. Ηταν ευκαιρία να αποχαιρετίσω και τον φίλο μου, τον Τζακ Τεβέτ.

Κατέβηκα στο Σταθμό. Ηταν ένα κρύο πρωινό, έτσι τουλάχιστον το θυμάμαι. Οι συμπολίτες μας Εβραίοι ήσαν συγκεντρωμένοι σε κάποιο σημείο κοντά στο Σταθμό. Τους είδα από μιά σχετικά κοντινή απόσταση, μα εκείνη τη στιγμή κιότεψα. Ισως το νεαρό της ηλικίας, ίσως μιά φυσική και έμφυτη δειλία, μ΄εμπόδισαν να πλησιάσω.Το γεγονός αυτό ακόμα μου φέρνει μεγάλη στενοχώρια. Στα μάτια μου πάντοτε παρέμεινα ένας προδότης και τίποτε άλλο.

Ησαν ευγενείς πολύ. Μιά μέρα που ήταν Κυριακή του Πάσχα, ένας γνωστός μας Ισραηλίτης που κάτι χρειάστηκε, ήλθε στο σπίτι μας. Ηταν ανάγκη να μας ευχηθεί για τη μεγάλη γιορτή της Χριστιανωσύνης – που για τους Εβραίους είναι μιά αίρεση της Εβραικής πίστης. Ομως δεν μπορούσε να  ευχηθεί : «Χριστός Ανέστη », έτσι  ευχήθηκε  « χρόνια πολλά », μιά πολύ λεπτή χειρονομία.

Με το τέλος του πολέμου, φάνηκε το μέγεθος της καταστροφής που έπαθαν οι συμπολίτες μας. Από τους 800  περίπου Ισραηλίτες της  πόλης μας διασώθηκαν  μόνο επτά, μάλιστα  μόνο επτά. Ενας από αυτούς που γύρισε πρώτος, δήλωσε ότι όταν τους απελευθέρωσαν τα συμμαχικά στρατεύματα, ζύγιζε μόνο 27 κιλά. Θα τους θυμούνται πάντοτε με νοσταλγία όσοι τους είχαν  γνωρίσει, έδιναν έναν ξεχωριστό τόνο στην πόλη μας με την παρουσία τους.

Ο Εβραικός λαός αποτελεί ένα μυστήριο  που οι αιώνες  που πέρασαν δεν μπόρεσαν να λύσουν. Ενας λαός που ξεπέρασε όλους τους γνωστούς νόμους της ιστορίας, που θα τον ήθελαν να εξαφανίζεται ή να αφομοιώνεται από άλλους λαούς  και πολιτισμούς. Εχασε την πατρίδα του, έχασε τη γλώσσα του, σκορπίστηκε στους τέσσερις ανέμους, έχασε – σε κάποιο υπολογίσιμο ποσοστό – και τον Θεό του που αυτός κληροδότησε στην ανθρωπότητα. Και όμως επέζησε παρά τις αντίθετες προοπτικές.

Οι Εβραίοι διώχτηκαν απ΄την Παλαιστίνη  από την εποχή της ήττας τους από τους Βαβυλώνιους του Ναβουχοδονόσορ, το 587 π.Χ. Ένα μέρος από τους εξόριστους στη  Βαβυλώνα, επέστρεψε στην Παλαιστίνη μετά 70 χρόνια, αλλά πολλοί έμειναν στην Μεσοποταμία και την Περσία. Γύρω στα χρόνια της Καινής Διαθήκης, ο πληθυσμός  της Παλαιστίνης είχε αυξηθεί και πάλι, αλλά το 70 π.Χ.η Ιερουσαλήμ επανεστάτησε κατά των  Ρωμαίων, οι οποίοι έστειλαν ισχυρό στράτευμα υπό τον Βεσπασιανό και  τον Τίτο, και πολιόρκησαν την πόλη. Μετά από πολιορκία τριών  περίπου ετών, οι κάτοικοι της πόλης αναγκάστηκαν να παραδοθούν. Οι Ρωμαίοι κατέστρεψαν εν μέρει την πόλη, και ένας σημαντικός αριθμός από τους κατοίκους της την εγκατέλειψαν οριστικά.

Το 132 π.Χ. ένας από τους πολλούς Μεσσίες που παρουσιάστηκαν  μετά τον Ιησού, ο Σίμων μπαρ Κοκέβα – δηλαδή ο Σίμων ο γυιός του άστρου όπως ονομάστηκε – νίκησε τους Ρωμαίους και τους έδιωξε από τη χώρα. Όμως, οι Ρωμαικές λεγεώνες επανήλθαν με περισσότερες δυνάμεις, και μετά από τρομερές μάχες που χρειάστηκαν για να  εκπορθηθούν  περίπου εννιακόσιες οχυρές θέσεις των Εβραίων, οι Ρωμαίοι έκαμψαν την αντίσταση τους, και αμέσως μετά κατέστρεψαν εκ θεμελίων την Ιερουσαλήμ.Τότε, το μέγιστο μέρος του πληθυσμού εγκατέλειψε τη χώρα και σκορπίστηκε σε όλη τη Μεσόγειο.

Μέ την επικράτηση του Χριστιανισμού, οι Εβραίοι έγιναν επί δεκαπέντε αιώνες θύματα διωγμών σε όλες σχεδόν τις χώρες όπου δοκίμασαν να μείνουν. Πολύ γνωστά είναι τα  « Πογκρόμ » της Ρωσσίας, που εξαπολύοντο συχνά – πυκνά – εξορίες, βασανισμοί, κατασχέσεις περιουσιών κ.λ.π. Από την Αγγλία  τους έδιωξαν, το ίδιο και από την Ισπανία. Διωγμοί έγιναν πολλές φορές και σε άλλες χώρες. Τον 19^ο αιώνα φάνηκε να βελτιώνεται η  κατάσταση, αλλά ήλθε ο ναζισμός, και αυτός έστειλε στην εξόντωση έξι εκατομμύρια Εβραίους.

Μιά αγγλική  παροιμία  λέει : Jews  are  news. Δηλαδή :  Οι  Εβραίοι  είναι νέοι – μ΄άλλα λόγια : Οι Εβραίοι έχουν πάντα κάτι καινούργιο να  πούνε. Αυτή η  παροιμία εκφράζει πολύ καλά την κατάσταση. Ο Εβραίος θέλει – και πολύ συχνά το καταφέρνει – να είναι  πρώτος σε ότι ασχοληθεί, να είναι πρωτοπόρος, να είναι ο σύγχρονος προφήτης.

Τα 25 % των βραβείων Νομπέλ που κερδίζουν οι Αμερικανοί, πηγαίνουν σε Εβραίους της Αμερικής των οποίων όμως το ποσοστό επί του γενικού πληθυσμού των Η.Π.Α. είναι μόλις 3 % .Ο πρώτος που ανεκάλυψε αληθινό φάρμακο με χημικό τρόπο που να θεραπεύει  νόσημα μικροβιακό – τη σύφιλη – ήταν ένας Εβραιογερμανός, ο Paul Ehrlich – μεγάλος  ευεργέτης της ανθρωπότητας. Ο μεγαλύτερος ερευνητής της Φυσικής ήταν ο Εβραίος Αϊνστάιν. Αυτός που ανεκάλυψε την ψυχολογία του βάθους, ήταν ο Σίγκμουντ Φρόυντ.Ο μεγαλύτερος κοινωνικός επαναστάτης στο θεωρητικό πεδίο,ο Καρλ Μαρξ. Οι τρεις μεγαλύτεροι βιολονίστες του 20ου αιώνα, ο Γιεχούντι  Μενουχίν, ο Γιάσα Χάιφετς  και ο Ισαάκ Στερν, όλοι Εβραίοι Και επίσης, πλήθος πολιτικών, λογοτεχνών, μουσικών και πάσης φύσεως δια-νοουμένων, Εβραίοι.

ΠΗΓΗ: http://taflan.gr/blog/?p=1547

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ "ΚΑΙΡΟΥ"

Αγαπητοί συνάδελφοι,

 

Το Προεδρείο του Συνδέσμου μας πρόκειται να στείλει επιστολή στο Υπουργείο Παιδείας μέ αίτημα την εισαγωγή των Θεολόγων Εκπαιδευτικών στην Β΄Φάση Επιμόρφωσης στην χρήση και αξιοποίηση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών στην Εκπαιδευτική διαδικασία.

 

Προκειμένου να στηρίξουμε το αίτημά μας με επιχειρήματα σας παρακαλούμε να μας στείλετε ΑΜΕΣΑ  τον σύνδεσμο (link) της προσωπικής σας ιστοσελίδας, blog, wiki ή εκπαιδευτική πλατφόρμας που χρησιμοποιείτε για σας ή και σε συνεργασία με τους μαθητές σας.

 

Από το Δ.Σ.

--
ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ
"ΚΑΙΡΟΣ - για την αναβάθμιση της θρησκευτικής εκπαίδευσης"
E-mail: kairos.theologoi@gmail.com 
Web: www.kairosnet.gr

Ελ. Βενιζέλου 59Α
15561 Χολαργός

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου

H Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου με τη συνεργασία του Μεταπτυχιακού σεμιναρίου Μαθημάτων των Τομέων: "Δίκαιο, Οργάνωση, Ζωή και Διακονία της Εκκλησίας" και "Λατρείας, Αρχαιολογίας και Τέχνης" του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του ΑΠΘ, διοργανώνει στρόγγυλη τράπεζα στη Θεσσαλονίκη, την Τρίτη 27 Μαρτίου 2012, στις 6.00 μ.μ, στην αίθουσα συνεδριάσεων της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ, με θέμα:

«Η θέση της θρησκείας στο δημόσιο χώρο»

Στη στρογγυλή τράπεζα συμμετέχουν με εισηγήσεις τους :

- Έφη Φωκά, Δρ Κοινωνικών Επιστημών, Διευθύντρια του Φόρουμ για τις θρησκείες του London School of Economics

- Κωνσταντίνος Κωτσιόπουλος, Επ. Καθηγητής Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΠΘ

- Δημήτριος Νικολακάκης, Λέκτωρ Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΠΘ

- Παντελής Καλαϊτζίδης, Δρ Θεολογίας, Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών

Συντονισμός: Καθηγητής Θεόδωρος Γιάγκου, Αναπληρωτής Πρόεδρος Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολο

ΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕ ΘΕΜΑ : «ΣΧΟΛΙΚΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ»

Ενημέρωση - Πρόσκληση

ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2012, ΩΡΑ 18.00 μ.μ.

Το Ίδρυμα Ευγενίδου και το Πάντειο Πανεπιστήμιο συνδιοργανώνουν, στο Αμφιθέατρο του Ιδρύματος (Λεωφ. Συγγρού 387, 175 64 Παλαιό Φάληρο), ημερίδα για τη Διαμεσολάβηση ως μέσο για την καταπολέμηση του φαινομένου της βίας και του εκφοβισμού στα σχολεία.

Στόχος της ημερίδας είναι η ενημέρωση των υπευθύνων Αγωγής Υγείας, των Διευθυντών και Συμβούλων της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, των Διευθυντών Γυμνασίων και Λυκείων, των Εκπαιδευτικών, των φοιτητών, των μαθητών, αλλά και των γονέων, για το διαρκώς διογκούμενο φαινόμενο της βίας στα σχολεία.

Το πρόγραμμα έχει ως αντικείμενο την εφαρμογή της Διαμεσολάβησης Συνομηλίκων στη μαθητική κοινότητα. Στόχος είναι η αποτελεσματική αντιμετώπιση και επίλυση των συγκρούσεων με ειρηνικά μέσα.

Ο ρόλος του μαθητή-διαμεσολαβητή είναι να συντονίζει μια δομημένη διαδικασία επίλυσης της σύγκρουσης μεταξύ διαφωνούντων μαθητών, η οποία βασίζεται στον διάλογο των δύο πλευρών.

Η επιλογή των μαθητών-διαμεσολαβητών (2 μαθητές από κάθε τμήμα, σε όλες τις τάξεις) γίνεται αφού εκδηλώσουν την επιθυμία τους να συμμετέχουν και με βάση συστάσεις των συμμαθητών τους.

Η εκπαίδευση των μαθητών περιέχει μεταξύ άλλων: τεχνικές επικοινωνίας και δεξιότητες διαλόγου και παιχνίδια ρόλων, όπου οι μαθητές δημιουργούν περιστατικά συγκρούσεων τα οποία δραματοποιούν αλλάζοντας ρόλους.

Οι μαθητές μαθαίνουν με αυτόν τον τρόπο να ακούν τον συνομιλητή τους, να κατανοούν την οπτική του και να είναι ευέλικτοι σε πολλές εναλλακτικές προτάσεις για την επίλυση των συγκρούσεων. 

Η είσοδος στην Ημερίδα είναι ελεύθερη, απαραίτητη είναι όμως η δήλωση  συμμετοχής στο τηλέφωνο 210 9469688 (Δευτέρα έως Παρασκευή, ώρες 09:00-17:00).

Σημειώνεται ότι υπάρχει η δυνατότητα διερμηνείας στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα κατόπιν έγκαιρης ενημέρωσης στο τηλέφωνο 210 9469688 ή στην ηλεκτρονική διεύθυνση: elinat@eugenfound.edu.gr

Θα χορηγηθούν βεβαιώσεις συμμετοχής.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΕΡΙΔΑΣ

18.00                 Χαιρετισμοί

ΟΜΙΛΙΕΣ:

18:30 - 18:45  Καθηγήτρια Βάσω Αρτινοπούλου, π. Αντιπρύτανης Παντείου

18:45 - 19:00  Καθηγητής Θεόδωρος Παπαθεοδώρου, Πρύτανης Πανεπιστημίου

                            Πελοποννήσου.

19:00 - 19:15  Δρ. Παναγιώτα Δημητροπούλου, Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου

                            Αθηνών, Σχολική Ψυχολόγος - Πανεπιστήμιο Κύπρου.

 19:15 - 19:30 Καθηγητής Γιάννης Πανούσης, Τμήμα ΜΜΕ, ΕΚΠΑ, π. Πρύτανης

                            Πανεπιστημίου Θράκης.

19:30 - 19:45 Δρ. Παναγιώτης Δέγλερης, Δικηγόρος – Σύμβουλος Δ.Σ.Π..

19.45 - 20:30 Ερωτήσεις κοινού- Συζήτηση.

20.30                 Λήξη Ημερίδας.

Την ημερίδα, αλλά και τη συζήτηση που θα ακολουθήσει θα συντονίσει ο δημοσιογράφος κ. Προκόπης Δούκας.

Απόστολος Μπάρλος Θεολόγος – Δ/ντής Σ.Δ.Ε Λάρισας Συγγραφέας διδακτικών βιβλίων

Το Εκπαιδευτικό Δράμα ως εργαλείο μάθησης  

Το Εκπαιδευτικό Δράμα (ΕΔ) γεννήθηκε στην Αγγλία στα μέσα του 20^ου αιώνα και στηρίχτηκε στις βασικές αρχές της Προοδευτικής Εκπαίδευσης, ενός μεταρρυθμιστικού κινήματος που ασκούσε κριτική στο δασκαλοκεντρικό σύστημα και προωθούσε τη μαθητοκεντρική διδασκαλία, σ’ ένα σχολείο δημιουργικό που στόχευε στην ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας του μαθητή.

Το ΕΔ  είναι μια μορφή θεατρικής τέχνης με καθαρά παιδαγωγικό χαρακτήρα. Βασικός στόχος του ΕΔ είναι η μάθηση, με την έννοια της κατανόησης του εαυτού μας, αλλά και του κόσμου. Οι συμμετέχοντες αξιοποιούν διάφορες θεατρικές μορφές και φόρμες  για να διερευνήσουν και να κατανοήσουν ένα θέμα.

Το ΕΔ στηρίζεται σ’ αυτό που ονομάζουμε βιωματική μάθηση. Γι αυτό όσοι συμμετέχουν σ΄ αυτό:

·           συμμετέχουν στην αναπαράσταση μιας κατάστασης αληθινής ή φανταστικής

·           υποδύονται ρόλους και αλληλεπιδρούν 

·           βιώνουν ατομική και συλλογική εμπειρία 

·           διερευνούν ένα θέμα και διαπραγματεύονται τα νοήματα των εννοιών που  

           σχετίζονται μ’ αυτό 

·           αντιμετωπίζουν διλήμματα ή προβλήματα και πρέπει να πάρουν αποφάσεις 

·           δρουν και αναστοχάζονται τις πράξεις τους

Το ΕΔ έλαβε υπόψη του τις θεωρίες για τη μάθηση που διατυπώθηκαν στο χώρο της αναπτυξιακής ψυχολογίας και συγκεκριμένα στηρίζεται στο έργο του Lev Vygotsky και του Ierome Bruner, οι οποίοι έδωσαν έμφαση στο κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο συντελείται η μάθηση και τόνισαν το σημαντικό ρόλο που μπορεί να παίξει ο δάσκαλος ως διαμεσολαβητής στη μαθησιακή διαδικασία. Ο δάσκαλος στο ρόλο του διαμεσολαβητή καλείται να  διευκολύνει, ώστε  να φωτιστούν τα νοήματα του δρώμενου και να οδηγήσει τους μαθητές να νοηματοδοτήσουν τις εμπειρίες που έζησαν.

Το ΕΔ δεν παραμένει στην απλή βίωση μιας δράσης (συναισθηματική συμμετοχή), αλλά προχωράει στη γνωστική κατανόηση της δράσης και τη λεκτική έκφραση, χρησιμοποιώντας τη διαδικασία του αναστοχασμού, δηλαδή την  ανάλυση, ερμηνεία και συνειδητοποίηση της εμπειρίας – του βιώματος.

Σύμφωνα με την  Dorothy Heathcote τα βασικά χαρακτηριστικά του δράματος είναι η βίωση και ο αναστοχασμός. Οι μαθητές εμπλέκονται συναισθηματικά μέσα από τους ρόλους που υποδύονται, αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και με το δάσκαλο και έχουν την αίσθηση ότι βιώνουν τα γεγονότα σαν να συμβαίνουν «εδώ και τώρα». Για να φτάσουν όμως οι μαθητές στη γνώση δεν αρκεί μόνο η βίωση. Χρειάζεται να επεξεργαστούν νοητικά και να συνειδητοποιήσουν όσα βίωσαν. Μόνο τότε έχουν τη δυνατότητα να αντλήσουν από την εμπειρία τους γνώση και να τη μεταφέρουν σε ανάλογη περίσταση και στη ζωή τους. Για να επιτευχθεί η κατάλληλη  νοητική επεξεργασία χρειάζεται τα παιδιά να πάρουν συναισθηματική απόσταση από όσα βίωσαν μέσα από τη δράση. Γι’ αυτό ο δάσκαλος με διάφορες τεχνικές χρειάζεται να καλεί τους μαθητές να αναστοχάζονται τα γεγονότα και τις συνέπειες των πράξεων τους στον φανταστικό κόσμο που δημιούργησαν. Μ’ αυτό τον τρόπο οι μαθητές αποκτούν «βαθύτερη γνώση» για το διερευνούμενο θέμα, διαμορφώνουν «καινούργια αντίληψη», «συνειδητοποιούν». Αυτό θα τους βοηθήσει να αλλάξουν στάση απέναντί σε ανάλογα θέματα που πρόκειται να αντιμετωπίσουν στη ζωή τους.

Η παιδαγωγική αξία της εφαρμογής των ασκήσεων του ΕΔ είναι η εξής:

·      Στις ασκήσεις αυτές ο μαθητής υποδυόμενος έναν ρόλο εμπλέκεται σε μια κατάσταση όχι μόνο διανοητικά αλλά και συναισθηματικά. Συμμετέχει ολόκληρος και εκφράζεται με το σύνολο των εκφραστικών του μέσων.

·      Οι ασκήσεις αυτές αποσκοπούν στην ενεργητική μάθηση. Ο δάσκαλος δε διδάσκει από την έδρα, αλλά δίνει ευκαιρίες στο μαθητή να ανακαλύψει μόνος του τα πράγματα. Ο δάσκαλος δεν λειτουργεί με το παραδοσιακό μοντέλο μάθησης, όπου αυτός μόνο έχει τη γνώση και ο μαθητής δεν την έχει. Το ΕΔ προτείνει έναν διαφορετικό τρόπο λειτουργίας των τριών παραγόντων της μάθησης: γνώση – δάσκαλος – μαθητής.  Υπάρχει μια δυναμική αλληλεπίδραση ανάμεσα σ’ αυτούς τους τρεις παράγοντες, όπου το μέγεθος του ρόλου του δασκάλου και του μαθητή διαστέλλεται και συστέλλεται ανάλογα με τις ανάγκες του μαθητή. Ο μαθητής γίνεται έτσι συνέταιρος στη μάθηση.

·      Οι ασκήσεις αυτές προωθούν το συλλογικό τρόπο μάθησης που βασίζεται στην αλληλόδραση. Οι μαθητές μοιράζονται τις εμπειρίες τους και μέσα από τη δράση και την αντίδραση οι προσωπικές αντιλήψεις μετασχηματίζονται, διευρύνονται. Η ομάδα δίνει, εξάλλου, τη δυνατότητα στους μαθητές να απαλλαγούν από τον ανταγωνισμό, να αισθανθούν ασφαλείς και τελικά να μάθουν μέσα από τη συμμετοχή στην κοινή δράση, στη συλλογική δημιουργία. Μέσα σ’ αυτή τη διαδικασία μπορεί να συμμετάσχουν και οι πιο αδύνατοι μαθητές της τάξης,

·      Οι ασκήσεις αυτές διευκολύνουν τον επικοινωνιακό λόγο, αφού δίνουν στο μαθητή την ευκαιρία να υποδυθεί ένα συγκεκριμένο ρόλο σε μια συγκεκριμένη περίσταση και να παραγάγει λόγο προφορικό ή γραπτό προσαρμοσμένο στην περίσταση αυτή. Αναγκάζεται ο μαθητής να χρησιμοποιήσει όλα τα στοιχεία της ομιλίας, για να ζωντανέψει το περιεχόμενο των λόγων του και να επικοινωνήσει με τον συνομιλητή του. Βοηθούν επίσης τον μαθητή και στο γραπτό λόγο. Γιατί μέσα από την αλληλόδραση με την ομάδα ο μαθητής εμπλουτίζεται σε ερεθίσματα, σε βιώματα και σε προβληματισμό και είναι έτοιμος πια, ύστερα από αυτή τη γόνιμη διεργασία , να επεξεργαστεί και να συνθέσει ένα γραπτό κείμενο όταν του ζητηθεί.

·      Τέλος οι ασκήσεις αυτές ενεργοποιούν όλες τις ψυχοπνευματικές δυνάμεις του μαθητή, οξύνουν την παρατηρητικότητα, διεγείρουν τη φαντασία του, τον παρακινούν να αναλάβει πρωτοβουλίες, τον προετοιμάζουν για τους κοινωνικούς ρόλους που πρόκειται να αναλάβει, τον ευαισθητοποιούν σε διάφορα κοινωνικά θέματα και του επιτρέπουν να κατανοήσει καλύτερα τις ανθρώπινες σχέσεις. Με λίγα λόγια τον βοηθούν να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό του και τους άλλους, ώστε να δράσει αποτελεσματικά μέσα στον κόσμο.

Συνοπτικά θα έλεγε κανείς ότι το Εκπαιδευτικό Δράμα αναπτύσσει τον άνθρωπο σφαιρικά και επαναφέρει τη γνώση στην πραγματική της διάσταση. Στόχος της εκπαίδευσης με τη χρήση του Εκπαιδευτικού Δράματος είναι η αναζήτηση και κατανόηση της γνώσης, με απώτερο σκοπό αυτή η γνώση να χρησιμοποιηθεί στα πλαίσια της πραγματικής ζωής.

Ενδεικτική βιβλιογραφία στα ελληνικά

1.      Άλκηστις, Η δραματική τέχνη στην εκπαίδευση, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2000.

2.      Αύρα Αβδή, Μελίνα Χατζηγεωργίου, Η τέχνη του Δράματος στην εκπαίδευση, (48 προτάσεις για εργαστήρια θεατρικής αγωγής), Μεταίχμιο, Αθήνα 2007.

3.      Bruner Ι, Δημιουργώντας Ιστορίες, Νόμος, Λογοτεχνία, Ζωή, μτφρ. Β. Τσούρτου – Κ. Πολυδάκη – Γ. Κουγιουμτζάκης,  Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2004.

4.      Γραμματάς Θ., Θέατρο και παιδεία, Πλέθρον, Αθήνα 1998.

5.      Γκόβας Ν., Για ένα δημιουργικό νεανικό θέατρο, Μεταίχμιο, Αθήνα 2003

6.      Καμαρινός Δ., Βιωματική μάθηση και σχολείο, Αθήνα 1998.

7.      Κουκουνάρας - Λιάγκης Μ., Ο Θεός, ο δικός μου, ο δικός σου , Γρηγόρη,  Αθήνα 2009

8.      Μουδατσάκις Τ., Η θεωρία του δράματος στη σχολική πράξη, Καρδαμίτσα, Αθήνα 1994.

9.      Σέξτου Π., Δραματοποίηση. Το βιβλίο του παιδαγωγού – εμψυχωτή, Καστανιώτη, Αθήνα 1998.

10.  Σέξτου Π., Θεατρο-παιδαγωγικά προγράμματα στα σχολεία, Μεταίχμιο, Αθήνα 2005.

11.  Vygotsky L., Νους στην κοινωνία, επιμ. Σ. Βοσνιάδου, Gutenberg, Αθήνα 2000.

12.  Woolland B., Η διδασκαλία του δράματος στο δημοτικό σχολείο, μτφρ. Ε. Κανηρά, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 1999.

Διεύθυνση στο Internet: www.theatroedu.gr

Θανάσης Νευροκοπλής (επιμέλεια) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Έντεχνοι συλλογισμοί - Artful thinking

πρὸς μιὰ ποιητικὴ ἀνά-γνωση τῆς θεολογίας

ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:			Α2: «Η συνάντηση του Χριστιανισμού με τον Ελληνισμό» μέσα από τη μελέτη και την επεξεργασία κειμενικών, παραστατικών και αρχιτεκτονικών μνημείων.
ΤΑΞΗ :			Α΄ Γυμνασίου
Προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα:			1. Αναπτύσσουν θετική στάση απέναντι στο διάλογο θρησκείας - πολιτισμού και αναγνωρίζουν τον πλούτο που παράγεται από τις συνθέσεις. 2. Παρουσιάζουν τα χαρακτηριστικά της εποχής και των συνθηκών εντός των οποίων πραγματοποιήθηκε η συνάντηση (συνάφεια). 3. Αναγνωρίζουν και περιγράφουν -με παραδείγματα- τα πεδία συνάντησης Χριστιανισμού και Ελληνισμού.
	Χρόνος	Δραστηριότητες		Διδακτική μέθοδος	Εργασία              για το σπίτι
1.1	15-20΄	Artful thinking		ΑΤ 5.1 «Αντιλαμβάνομαι, Γνωρίζω, Φροντίζω»
1.2	15-20΄	Artful thinking		AΤ 1.3. «Δημιουργικές ερωτήσεις »	Συγγραφή υποθετικών σεναρίων
2.1	15-20΄	Artful thinking		AΤ 1.2 «Σκεφτείτε, Αμφιβάλλετε, Εξερευνήστε»	Έρευνα και συλλογή πληροφοριών
2.2	15-20΄	Artful thinking		AΤ 2.1 «Παιγνίδι επεξεργασίας»
2.3	15-20΄			«5π και 1γ»
3.1	15-20΄	Artful thinking		AΤ 2.1 «Παιγνίδι επεξεργασίας»
3.2	15-20΄	Artful thinking		AΤ 6.1 «Τι σε κάνει να το λες αυτό;»
ΠΗΓΕΣ / ΥΛΙΚΟ
1.        Πράξεις Αποστόλων, 17, 16-34. 2.        Σταύρος Γιαγκάζογλου, «Χριστιανισμός - Ελληνισμός: Μια ιδιότυπη συνάντηση (Ε ν δ ε ι κ τ ι κ ό   Σ χ έ δ ι ο  Διαθεματικής Προσέγγισης, Θρησκευτικά Γ΄ Γυμνασίου, Θέματα από την Εκκλησιαστική Ιστορία, «Εδραίωση και ακμή της Εκκλησίας»). 3.        Γκάαρντερ Γιοστέιν, «Ο κόσμος της σοφίας, Μυθιστόρημα για την ιστορία της φιλοσοφίας», μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Νέα Σύνορα Λιβάνη 1994, σ. 197-200. 4.        Παναγιώτης Μιχελής, «Αισθητική θεώρηση της Βυζαντινής τέχνης», Αθήνα 1978. 5.        Ιωάννης Ζηζιούλας, «Από το προσωπείο στο πρόσωπο», περιοδικό Ίνδικτος σελ. 127-144. 6.        Ιωάννης Ζηζιούλας, «Ελληνισμός και Χριστιανισμός. Η συνάντηση των δύο κόσμων», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους τομ. Στ,΄σελ. 519-559. 7.        Ιωάννης Συκουτρής, από την Εισαγωγή στο «Πλάτωνος Συμπόσιον», το κεφάλαιο IV «Πλατωνικός έρως και χριστιανική αγάπη», σελ. 230-246, Ακαδημία Αθηνών-Ελληνική Βιβλιοθήκη αρ. 1, εκδ. Βιβλιοπωλείον της ΕΣΤΙΑΣ 1982. 8.        Σπύρος Βασιλείου, «Ο απόστολος Παύλος κηρύττει στον Άρειο Πάγο», Ι. Ν. Αγίου Διονυσίου, Αθήνα 1932-1936. 9.        Raffaello Sanzio da Urbino, Raphael (1483-1520), «Study for St Paul Preaching in Athens», 1514-1515 10.    Raphael (1483-1520), «St Paul Preaching in Athens», Tempera on paper, 1515, Victoria and Albert Museum (Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο) 11.    Duccio di Buoninsegna, «Raising of Lazarus», 1308-11. 12.    Vincent Van Gogh, «The Raising of Lazarus» (after Rembrandt), 1890. 13.    William Blake, «Η Ανάσταση του Λαζάρου», 1800.                                                    14.    Vaszary Janos, «Resuscitation of Lazarusn», 1912. 15.    Rembrandt, «The Raising of Lazarus», 1630/31. 16.    14. Paul Roorda, «Lazarus (Self-portrait levitating)».

[α]

Αναπτύσσουν θετική στάση απέναντι στο διάλογο θρησκείας - πολιτισμού και αναγνωρίζουν τον πλούτο που παράγεται από τις συνθέσεις.

Διδακτικά εργαλεία

1.1 Έντεχνος συλλογισμός - Artful thinking 5.1[1]: Εξέταση από διαφορετικές γωνίες θέασης - «Αντιλαμβάνομαι, Γνωρίζω, Φροντίζω - Perspective, Know, Care about»

1.2 Έντεχνος συλλογισμός - Artful thinking 1.3: Ερώτηση, εξέταση, έρευνα - «Δημιουργικές ερωτήσεις - Creative Questons»

Πηγές

Πράξεις Αποστόλων, 17, 16-34.

1.1 Επεξεργασία με το μοτίβο ΑΤ 5.1

      Εξέταση από διαφορετικές γωνίες θέασης - «Αντιλαμβάνομαι, Γνωρίζω, Φροντίζω»

1.        Τι μπορεί να αντιλαμβάνεται, να σκέφτεται ή να νιώθει το υπό διερεύνηση πρόσωπο ή η πράγμα;

2.        Τι θα μπορούσε ίσως να γνωρίζει ή να πιστεύει;

3.        Τι είναι αυτό για το οποίο πιθανόν να νοιάζεται και τι να φροντίζει;

[με κόκκινη γραμματοσειρά οι αναφορές στον Παύλο κα με μπλε στους Αθηναίους]

«16 Ἐν δὲ ταῖς Ἀθήναις ἐκδεχομένου αὐτοὺς τοῦ Παύλου, παρωξύνετο τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ θεωροῦντι κατείδωλον οὖσαν τὴν πόλιν. 17 διελέγετο μὲν οὖν ἐν τῇ συναγωγῇ τοῖς Ἰουδαίοις καὶ τοῖς σεβομένοις καὶ ἐν τῇ ἀγορᾷ κατὰ πᾶσαν ἡμέραν πρὸς τοὺς παρατυγχάνοντας. 18 τινὲς δὲ καὶ τῶν Ἐπικουρείων καὶ Στωϊκῶν φιλοσόφων συνέβαλλον αὐτῷ, καί τινες ἔλεγον· Τί ἂν θέλοι ὁ σπερμολόγος οὗτος λέγειν; οἱ δέ· Ξένων δαιμονίων δοκεῖ καταγγελεὺς εἶναι· ὅτι τὸν Ἰησοῦν καὶ τὴν ἀνάστασιν εὐηγγελίζετο αὐτοῖς. 19 ἐπιλαβόμενοί τε αὐτοῦ ἐπὶ τὸν Ἄρειον Πάγον ἤγαγον, λέγοντες· Δυνάμεθα γνῶναι τίς ἡ καινὴ αὕτη ἡ ὑπὸ σοῦ λαλουμένη διδαχή; 20 ξενίζοντα γάρ τινα εἰσφέρεις εἰς τὰς ἀκοὰς ἡμῶν· βουλόμεθα οὖν γνῶναι τί ἂν θέλοι ταῦτα εἶναι. 21 Ἀθηναῖοι δὲ πάντες καὶ οἱ ἐπιδημοῦντες ξένοι εἰς οὐδὲν ἕτερον εὐκαίρουν ἢ λέγειν τι ἢ ἀκούειν καινότερον. 22 Σταθεὶς δὲ ὁ Παῦλος ἐν μέσῳ τοῦ Ἀρείου Πάγου ἔφη· Ἄνδρες Ἀθηναῖοι, κατὰ πάντα ὡς δεισιδαιμονεστέρους ὑμᾶς θεωρῶ· 23 διερχόμενος γὰρ καὶ ἀναθεωρῶν τὰ σεβάσματα ὑμῶν εὗρον καὶ βωμὸν ἐν ᾧ ἐπεγέγραπτο, Ἀγνώστῳ θεῷ. ὃν οὖν ἀγνοοῦντες εὐσεβεῖτε, τοῦτον ἐγὼ καταγγέλλω ὑμῖν. 24 ὁ Θεὸς ὁ ποιήσας τὸν κόσμον καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτῷ, οὗτος οὐρανοῦ καὶ γῆς Κύριος ὑπάρχων οὐκ ἐν χειροποιήτοις ναοῖς κατοικεῖ 25 οὐδὲ ὑπὸ χειρῶν ἀνθρώπων θεραπεύεται προσδεόμενός τινος, αὐτὸς διδοὺς πᾶσι ζωὴν καὶ πνοὴν καὶ τὰ πάντα· 26 ἐποίησέ τε ἐξ ἑνὸς αἵματος πᾶν ἔθνος ἀνθρώπων κατοικεῖν ἐπὶ πᾶν τὸ πρόσωπον τῆς γῆς, ὁρίσας προστεταγμένους καιροὺς καὶ τὰς ὁροθεσίας τῆς κατοικίας αὐτῶν, 27 ζητεῖν τὸν Κύριον εἰ ἄρα γε ψηλαφήσειαν αὐτὸν καὶ εὕροιεν, καί γε οὐ μακρὰν ἀπὸ ἑνὸς ἑκάστου ἡμῶν ὑπάρχοντα. 28 Ἐν αὐτῷ γὰρ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν, ὡς καί τινες τῶν καθ' ὑμᾶς ποιητῶν εἰρήκασιν· τοῦ γὰρ καὶ γένος ἐσμέν. 29 γένος οὖν ὑπάρχοντες τοῦ Θεοῦ οὐκ ὀφείλομεν νομίζειν χρυσῷ ἢ ἀργύρῳ ἢ λίθῳ, χαράγματι τέχνης καὶ ἐνθυμήσεως ἀνθρώπου, τὸ θεῖον εἶναι ὅμοιον. 30 τοὺς μὲν οὖν χρόνους τῆς ἀγνοίας ὑπεριδὼν ὁ Θεὸς τὰ νῦν παραγγέλλει τοῖς ἀνθρώποις πᾶσι πανταχοῦ μετανοεῖν, 31 διότι ἔστησεν ἡμέραν ἐν ᾗ μέλλει κρίνειν τὴν οἰκουμένην ἐν δικαιοσύνῃ ἐν ἀνδρὶ ᾧ ὥρισε, πίστιν παρασχὼν πᾶσιν ἀναστήσας αὐτὸν ἐκ νεκρῶν. 32 Ἀκούσαντες δὲ ἀνάστασιν νεκρῶν οἱ μὲν ἐχλεύαζον, οἱ δὲ εἶπον· Ἀκουσόμεθά σου πάλιν περὶ τούτου. 33 καί οὕτως ὁ Παῦλος ἐξῆλθεν ἐκ μέσου αὐτῶν. 34 τινὲς δὲ ἄνδρες κολληθέντες αὐτῷ ἐπίστευσαν, ἐν οἷς καὶ Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης καὶ γυνὴ ὀνόματι Δάμαρις καὶ ἕτεροι σὺν αὐτοῖς.»

16 Ενώ ο Παύλος που τους περίμενε στην Aθήνα, αναστατώνονταν και  επαναστατούσε εσωτερικά[Θ1]  καθώς έβλεπε [Θ2] την πόλη να είναι γεμάτη από είδωλα. 17 Συζητούσε[Θ3] , λοιπόν, στη συναγωγή γι’ αυτό με τους Iουδαίους και τους προσηλύτους, καθώς και με εκείνους που συναντούσε στην αγορά [Θ4] κάθε μέρα. 18 Μερικοί από τους επικούρειους και τους στωικούς φιλοσόφους συνομιλούσαν μαζί του, και κάποιοι από αυτούς έλεγαν: «Σαν τι να θέλει άραγε να πει ετούτος ο παραμυθάς[Θ5] ;» Άλλοι, πάλι, έλεγαν: «Φαίνεται πως [Θ6] κηρύττει τίποτα ξένους θεούς»· κι αυτό το έλεγαν,  γιατί κήρυττε σ’ αυτούς τον Iησού και την ανάσταση. 19 Tον πήραν, λοιπόν, και τον έφεραν στον Άρειο Πάγο λέγοντάς του: «Mπορούμε να μάθουμε [Θ7] ποια είναι η καινούργια αυτή διδασκαλία που κηρύττεις; 20 Γιατί ακούμε να μας λες μερικά παράξενα πράγματα[Θ8] . Θέλουμε, λοιπόν, να μάθουμε [Θ9] σαν τι μπορεί να είναι αυτά.» 21 Γιατί, οι Aθηναίοι όλοι καθώς και οι ξένοι που κατοικούσαν στην Aθήνα, για τίποτε άλλο δεν διέθεταν χρόνο, παρά για να λένε και ν’ ακούνε κάθετι το καινούργιο[Θ10] . 22 Στάθηκε, τότε, ο Παύλος στη μέση του Aρείου Πάγου και είπε[Θ11] : «Άντρες Aθηναίοι! Βλέπω ότι είστε ευλαβέστατοι από κάθε άποψη[Θ12] . 23 Πράγματι, καθώς περπατούσα [Θ13] και παρατηρούσα με προσοχή[Θ14]  τους ιερούς σας τόπους, βρήκα ανάμεσά τους κι ένα βωμό με την επιγραφή [Θ15] “στον Άγνωστο Θεό”. Eκείνον, λοιπόν, που εσείς λατρεύετε χωρίς να τον γνωρίζετε, αυτόν εγώ τώρα σας τον κάνω γνωστό[Θ16] . 24 Eίναι ο Θεός που δημιούργησε τον κόσμο κι όλα όσα υπάρχουν σ’  αυτόν. Aυτός, ως  Kύριος του ουρανού και της γης, δεν κατοικεί μέσα σε χειροποίητους ναούς, 25 ούτε υπηρετείται από χέρια ανθρώπινα, σαν να είχε ανάγκη από κάτι, αφού αυτός δίνει σε όλα ζωή και πνοή και τα πάντα. 26 Από έναν άνθρωπο έκανε όλα τα έθνη των ανθρώπων για να κατοικούν πάνω σ’ όλη τη γη, και όρισε πόσο καιρό θα υπάρχουν και σε ποια σύνορα θα κατοικούν. 27 Θέλησε να ζητούν τον Kύριο και να προσπαθούν να τον βρουν ψηλαφώντας στο σκοτάδι, αν και δεν είναι μακριά από τον καθένα μας. 28 Γιατί μέσα σ’ αυτόν ζούμε και κινούμαστε και υπάρχουμε, όπως έχουν πει και μερικοί από τους δικούς σας ποιητές[Θ17] : Δική του γενιά είμαστε. 29 Aφού, λοιπόν, είμαστε γενιά του Θεού, δεν πρέπει να νομίζουμε πως η θεότητα είναι κάτι όμοιο με χρυσάφι ή ασήμι ή πέτρα, δηλαδή με γλυπτό έργο της τέχνης ή της φαντασίας του ανθρώπου. 30 O Θεός παραβλέποντας τα χρόνια της άγνοιας, παραγγέλλει τώρα σε όλους τους ανθρώπους, παντού, να μετανοήσουν, 31 γιατί καθόρισε μια μέρα που θα κρίνει την οικουμένη με δικαιοσύνη, μέσω ενός άντρα που όρισε ο ίδιος γι’ αυτό. Kι έδωσε βέβαιη απόδειξη σε όλους, ανασταίνοντάς τον από τους νεκρούς.» 32 Όταν άκουσαν ανάσταση νεκρών, άλλοι χλεύαζαν[Θ18]  κι άλλοι του είπαν: «Θα σε ακούσουμε και πάλι[Θ19]  για το ζήτημα αυτό». 33 Τότε ο Παύλος έφυγε από ανάμεσά τους. 34 Μερικοί όμως άντρες συνδέθηκαν μαζί του και πίστεψαν[Θ20]  στον Xριστό, ανάμεσα στους οποίους και ο Διονύσιος ο Aρεοπαγίτης, καθώς και μια γυναίκα που ονομαζόταν Δάμαρις, και άλλοι επίσης μαζί μ’ αυτούς.»

1.2 Σε ένα δεύτερο επίπεδο, θα μπορούσαμε να προχωρήσουμε σε επεξεργασία του κείμενου με το μοτίβο AΤ 1.3. Ερώτηση, εξέταση, έρευνα - «Δημιουργικές ερωτήσεις - Creative Questons», δημιουργώντας μικρές ομάδες και διατυπώνοντας τις δικές μας ερωτήσεις. Για παράδειγμα:

Ø  Για ποιους λόγους προσκάλεσαν οι Αθηναίοι τον Παύλο να τους μιλήσει;

Ø  Τι θα γινόταν αν οι Αθηναίοι δεν προσκαλούσαν τον Παύλο να μιλήσει στον Άρειο Πάγο ή αν αυτός αρνούνταν;

Ø  Ποια θα ήταν η διαφορά στο κήρυγμα του Παύλου, εάν δεν γνώριζε την παράδοση και τον πολιτισμό των Αθηναίων;

Ø  Για ποιο σκοπό αναφέρθηκε ο Παύλος στον βωμό προς τον Άγνωστο Θεό;

Ø  Αν υποθέσουμε ότι δεν υπήρχε η αρχαία αγορά και ο Άρειος Πάγος, τι θα άλλαζε στην ιστορία;

Ø  Τι θα άλλαζε αν ο Παύλος δεν «συζητούσε με εκείνους που συναντούσε στην αγορά», και δεν «έβλεπε», δεν «περπατούσε», δεν «παρατηρούσε με προσοχή τους ιερούς τόπους» των Αθηναίων;

[β]

Παρουσιάζουν τα χαρακτηριστικά της εποχής και των συνθηκών εντός των οποίων πραγματοποιήθηκε η συνάντηση (συνάφεια).

Διδακτικά εργαλεία

2.1 Έντεχνος συλλογισμός - Artful thinking 1.2: Ερώτηση, εξέταση, έρευνα - «Σκεφτείτε, Αμφιβάλλετε, Εξερευνήστε - Think, Puzzle, Explore»,

2.2 Έντεχνος Συλλογισμός - Artful thinking 2.1: Παρατήρηση και περιγραφή - «Παιγνίδι επεξεργασίας - e laboration game»,

αλλά και

2.3 Στρατηγική «5π και 1γ - 5W1H[2]

Πηγές

1. Πράξεις Αποστόλων, 17, 16-34.

2. Σπύρου Βασιλείου, Ο απόστολος Παύλος κηρύττει στον Άρειο Πάγο, Ι. Ν. Αγίου Διονυσίου, Αθήνα 1932-1936.

3. Raffaello Sanzio da Urbino, Raphael (1483-1520), Study for St Paul Preaching in Athens, 1514-1515

4. Raphael (1483-1520), St Paul Preaching in Athens, Tempera on paper, 1515, Victoria and Albert Museum (Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο)

5. Γκάαρντερ Γιοστέιν, «Ο κόσμος της σοφίας, Μυθιστόρημα για την ιστορία της φιλοσοφίας», μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Νέα Σύνορα Λιβάνη 1994, σ. 197-200.

2.1 Επεξεργασία με το μοτίβο ΑΤ 1.2. στην Πηγή 1 (Πράξεις Αποστόλων, 17, 16-34)

      Ερώτηση, εξέταση, έρευνα - «Σκεφτείτε, Αμφιβάλλετε, Εξερευνήστε»

i.         Τι γνωρίζεις ή νομίζεις ότι γνωρίζεις σχετικά με αυτό το κείμενο;

ii.        Ποια ερωτήματα, αμφιβολίες ή συγχύσεις συνεχίζεις να έχεις;

iii.      Τι είναι αυτό που σε κάνει να θέλεις να επεκτείνεις την έρευνά σου σε σημεία του κειμένου;

«16 Ἐν δὲ ταῖς Ἀθήναις ἐκδεχομένου αὐτοὺς τοῦ Παύλου, παρωξύνετο τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ θεωροῦντι κατείδωλον οὖσαν τὴν πόλιν. 17 διελέγετο μὲν οὖν ἐν τῇ συναγωγῇ τοῖς Ἰουδαίοις καὶ τοῖς σεβομένοις καὶ ἐν τῇ ἀγορᾷ κατὰ πᾶσαν ἡμέραν πρὸς τοὺς παρατυγχάνοντας. 18 τινὲς δὲ καὶ τῶν Ἐπικουρείων καὶ Στωϊκῶν φιλοςόφων συνέβαλλον αὐτῷ, καί τινες ἔλεγον· Τί ἂν θέλοι ὁ σπερμολόγος οὗτος λέγειν; οἱ δέ· Ξένων δαιμονίων δοκεῖ καταγγελεὺς εἶναι· ὅτι τὸν Ἰησοῦν καὶ τὴν ἀνάστασιν εὐηγγελίζετο αὐτοῖς. 19 ἐπιλαβόμενοί τε αὐτοῦ ἐπὶ τὸν Ἄρειον Πάγον ἤγαγον, λέγοντες· Δυνάμεθα γνῶναι τίς ἡ καινὴ αὕτη ἡ ὑπὸ σοῦ λαλουμένη διδαχή; 20 ξενίζοντα γάρ τινα εἰσφέρεις εἰς τὰς ἀκοὰς ἡμῶν· βουλόμεθα οὖν γνῶναι τί ἂν θέλοι ταῦτα εἶναι. 21 Ἀθηναῖοι δὲ πάντες καὶ οἱ ἐπιδημοῦντες ξένοι εἰς οὐδὲν ἕτερον εὐκαίρουν ἢ λέγειν τι ἢ ἀκούειν καινότερον. 22 Σταθεὶς δὲ ὁ Παῦλος ἐν μέσῳ τοῦ Ἀρείου Πάγου ἔφη· Ἄνδρες Ἀθηναῖοι, κατὰ πάντα ὡς δεισιδαιμονεστέρους ὑμᾶς θεωρῶ· 23 διερχόμενος γὰρ καὶ ἀναθεωρῶν τὰ σεβάσματα ὑμῶν εὗρον καὶ βωμὸν ἐν ᾧ ἐπεγέγραπτο, Ἀγνώστῳ θεῷ. ὃν οὖν ἀγνοοῦντες εὐσεβεῖτε, τοῦτον ἐγὼ καταγγέλλω ὑμῖν. 24 ὁ Θεὸς ὁ ποιήσας τὸν κόσμον καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτῷ, οὗτος οὐρανοῦ καὶ γῆς Κύριος ὑπάρχων οὐκ ἐν χειροποιήτοις ναοῖς κατοικεῖ 25 οὐδὲ ὑπὸ χειρῶν ἀνθρώπων θεραπεύεται προσδεόμενός τινος, αὐτὸς διδοὺς πᾶσι ζωὴν καὶ πνοὴν καὶ τὰ πάντα· 26 ἐποίηςέ τε ἐξ ἑνὸς αἵματος πᾶν ἔθνος ἀνθρώπων κατοικεῖν ἐπὶ πᾶν τὸ πρόσωπον τῆς γῆς, ὁρίσας προστεταγμένους καιροὺς καὶ τὰς ὁροθεςίας τῆς κατοικίας αὐτῶν, 27 ζητεῖν τὸν Κύριον εἰ ἄρα γε ψηλαφήσειαν αὐτὸν καὶ εὕροιεν, καί γε οὐ μακρὰν ἀπὸ ἑνὸς ἑκάστου ἡμῶν ὑπάρχοντα. 28 Ἐν αὐτῷ γὰρ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν, ὡς καί τινες τῶν καθ’ ὑμᾶς ποιητῶν εἰρήκασιν· τοῦ γὰρ καὶ γένος ἐσμέν. 29 γένος οὖν ὑπάρχοντες τοῦ Θεοῦ οὐκ ὀφείλομεν νομίζειν χρυςῷ ἢ ἀργύρῳ ἢ λίθῳ, χαράγματι τέχνης καὶ ἐνθυμήσεως ἀνθρώπου, τὸ θεῖον εἶναι ὅμοιον. 30 τοὺς μὲν οὖν χρόνους τῆς ἀγνοίας ὑπεριδὼν ὁ Θεὸς τὰ νῦν παραγγέλλει τοῖς ἀνθρώποις πᾶσι πανταχοῦ μετανοεῖν, 31 διότι ἔστησεν ἡμέραν ἐν ᾗ μέλλει κρίνειν τὴν οἰκουμένην ἐν δικαιοςύνῃ ἐν ἀνδρὶ ᾧ ὥρισε, πίστιν παρασχὼν πᾶσιν ἀναστήσας αὐτὸν ἐκ νεκρῶν. 32 Ἀκούσαντες δὲ ἀνάστασιν νεκρῶν οἱ μὲν ἐχλεύαζον, οἱ δὲ εἶπον· Ἀκουςόμεθά σου πάλιν περὶ τούτου. 33 καί οὕτως ὁ Παῦλος ἐξῆλθεν ἐκ μέσου αὐτῶν. 34 τινὲς δὲ ἄνδρες κολληθέντες αὐτῷ ἐπίστευσαν, ἐν οἷς καὶ Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης καὶ γυνὴ ὀνόματι Δάμαρις καὶ ἕτεροι σὺν αὐτοῖς.»

16 Ενώ ο Παύλος που τους περίμενε στην Aθήνα, αναστατώνονταν και  επαναστατούσε εσωτερικά καθώς έβλεπε την πόλη να είναι γεμάτη από είδωλα. 17 Συζητούσε, λοιπόν, στη συναγωγή[Θ21]  γι’ αυτό με τους Iουδαίους και τους προσηλύτους[Θ22] , καθώς και με εκείνους που συναντούσε στην αγορά[Θ23]  κάθε μέρα. 18 Μερικοί από τους επικούρειους και τους στωικούς [Θ24] φιλοσόφους συνομιλούσαν μαζί του, και κάποιοι από αυτούς έλεγαν: «Σαν τι να θέλει άραγε να πει ετούτος ο παραμυθάς;» Άλλοι, πάλι, έλεγαν: «Φαίνεται πως κηρύττει τίποτα ξένους θεούς»· κι αυτό το έλεγαν,  γιατί κήρυττε σ’ αυτούς τον Iησού και την ανάσταση. 19 Tον πήραν, λοιπόν, και τον έφεραν στον Άρειο Πάγο [Θ25] λέγοντάς του: «Mπορούμε να μάθουμε ποια είναι η καινούργια αυτή διδασκαλία που κηρύττεις; 20 Γιατί ακούμε να μας λες μερικά παράξενα πράγματα. Θέλουμε, λοιπόν, να μάθουμε σαν τι μπορεί να είναι αυτά.» 21 Γιατί, οι Aθηναίοι όλοι καθώς και οι ξένοι που κατοικούσαν στην Aθήνα, για τίποτε άλλο δεν διέθεταν χρόνο, παρά για να λένε και ν’ ακούνε κάθετι το καινούργιο. 22 Στάθηκε, τότε, ο Παύλος στη μέση του Aρείου Πάγου και είπε: «Άντρες Aθηναίοι! Σας βλέπω ευλαβέστατους από κάθε άποψη. 23 Γιατί, καθώς περπατούσα και παρατηρούσα με προσοχή τους ιερούς σας τόπους, βρήκα ανάμεσά τους κι ένα βωμό με την επιγραφή στον Άγνωστο Θεό.[Θ26]  Eκείνον, λοιπόν, που εσείς λατρεύετε χωρίς να τον γνωρίζετε, αυτόν εγώ τώρα σας τον κάνω γνωστό. 24 Eίναι ο Θεός που δημιούργησε τον κόσμο κι όλα όσα υπάρχουν σ’  αυτόν. Aυτός, ως  Kύριος του ουρανού και της γης, δεν κατοικεί μέσα σε χειροποίητους ναούς[Θ27] , 25 ούτε υπηρετείται από χέρια ανθρώπινα, σαν να είχε ανάγκη από κάτι, αφού αυτός δίνει σε όλα ζωή και πνοή και τα πάντα. 26 Από έναν άνθρωπο έκανε όλα τα έθνη των ανθρώπων για να κατοικούν πάνω σ’ όλη τη γη, και όρισε πόσο καιρό θα υπάρχουν και σε ποια σύνορα θα κατοικούν. 27 Θέλησε να ζητούν τον Kύριο και να προσπαθούν να τον βρουν ψηλαφώντας στο σκοτάδι, αν και δεν είναι μακριά από τον καθένα μας. [Θ28] 28 Γιατί μέσα σ’ αυτόν ζούμε και κινούμαστε και υπάρχουμε, όπως έχουν πει και μερικοί από τους δικούς σας ποιητές: Δική του γενιά είμαστε.[Θ29]  29 Aφού, λοιπόν, είμαστε γενιά του Θεού, δεν πρέπει να νομίζουμε πως η θεότητα είναι κάτι όμοιο με χρυσάφι ή ασήμι ή πέτρα, δηλαδή με γλυπτό έργο της τέχνης ή της φαντασίας του ανθρώπου. [Θ30] 30 O Θεός παραβλέποντας τα χρόνια της άγνοιας, παραγγέλλει τώρα σε όλους τους ανθρώπους, παντού, να μετανοήσουν, 31 γιατί καθόρισε μια μέρα που θα κρίνει την οικουμένη με δικαιοσύνη, μέσω ενός άντρα [Θ31] που όρισε ο ίδιος γι’ αυτό. Kι έδωσε βέβαιη απόδειξη σε όλους, ανασταίνοντάς τον από τους νεκρούς.» 32 Όταν άκουσαν ανάσταση νεκρών, άλλοι χλεύαζαν κι άλλοι του είπαν: «Θα σε ακούσουμε και πάλι για το ζήτημα αυτό». 33 Τότε ο άλλοι 32 Όταν άκουσαν ανάσταση νεκρών, άλλοι χλεύαζαν κι άλλοι του είπαν: «Θα σε ακούσουμε και πάλι για το ζήτημα αυτό». 33 Τότε ο Παύλος έφυγε από ανάμεσά τους. 34 Μερικοί όμως άντρες συνδέθηκαν μαζί του και πίστεψαν στον Xριστό, ανάμεσα στους οποίους και ο Διονύσιος ο Aρεοπαγίτης[Θ32] , καθώς και μια γυναίκα που ονομαζόταν Δάμαρις[Θ33] , και άλλοι επίσης μαζί μ’ αυτούς.»

2.2 Επεξεργασία με το μοτίβο ΑΤ 2.1. [Θ34] στην Πηγή 2 (Σπύρου Βασιλείου, Ο απόστολος Παύλος κηρύττει στον Άρειο Πάγο, Ι. Ν. Αγίου Διονυσίου, Αθήνα 1932-1936)

Παρατήρηση και περιγραφή - «Παιγνίδι επεξεργασίας»

 Raffaello Sanzio da Urbino, Raphael [Θ35] (1483-1520), Study for St Paul Preaching [Θ36] in Athens, 1514-1515

[Θ37]  Raffaello Sanzio da Urbino, Raphael [Θ38] (1483-1520), St Paul Preaching in Athens[Θ39] , Tempera on paper, 1515, Victoria and Albert Museum (Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο)

      

2.3 Επεξεργασία με τη στρατηγική «5π και 1γ - 5W1H» στην πηγή 5 (Γκάαρντερ Γιοστέιν, «Ο κόσμος της σοφίας, Μυθιστόρημα για την ιστορία της φιλοσοφίας», μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Νέα Σύνορα Λιβάνη 1994, σ. 197-200).

Ø Πού συνέβη;

Ø Πότε;  

Ø Ποιο ήταν το πρόβλημα;  

Ø Ποιοι συμμετείχαν;  

Ø Γιατί (για ποιους λόγους) υπήρχε το πρόβλημα;  

Ø Πώς (και αν) ξεπεράστηκε;

Ø Πώς επηρέασε την πορεία της ιστορίας του ελληνισμού και του χριστιανισμού;

[γ]

Αναγνωρίζουν και περιγράφουν -με παραδείγματα- τα πεδία συνάντησης Χριστιανισμού και Ελληνισμού.

Διδακτικά εργαλεία

3.1 Έντεχνος συλλογισμός - Artful thinking 2.1: Παρατήρηση και περιγραφή - «Παιγνίδι επεξεργασίας -e laboration game»

3.2 Έντεχνος συλλογισμός - Artful thinking 6.1: Ερμηνεία και αιτιολόγηση - «Τι σε κάνει να το λες αυτό; - What makes you say that?»

Πηγές

1. Πράξεις Αποστόλων, 17, 16-34.

2. Παναγιώτη Μιχελή, «Αισθητική θεώρηση της Βυζαντινής τέχνης», Αθήνα 1978.

3. Ιωάννη Ζηζιούλα, «Από το προσωπείο στο πρόσωπο», περιοδικό Ίνδικτος σελ. 127-144.

4. Ιωάννη Ζηζιούλα, «Ελληνισμός και Χριστιανισμός. Η συνάντηση των δύο κόσμων», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους τομ. Στ,΄σελ. 519-559.

5. Ιωάννη Συκουτρή, από την Εισαγωγή στο «Πλάτωνος Συμπόσιον», το κεφάλαιο IV «Πλατωνικός έρως και χριστιανική αγάπη», σελ. 230-246, Ακαδημία Αθηνών-Ελληνική Βιβλιοθήκη αρ. 1, εκδ. Βιβλιοπωλείον της ΕΣΤΙΑΣ 1982.

6. Duccio di Buoninsegna, Raising of Lazarus, 1308-11.

7. Vincent Van Gogh, The Raising of Lazarus (after Rembrandt), 1890.

8. William Blake, Η Ανάσταση του Λαζάρου , 1800.                                                   

9. Vaszary, Janos - Resuscitation of Lazarusn, 1912.

10. Rembrandt. The Raising of Lazarus, 1630/31, Oil on panel, County Museum of Art, Los Angeles.

11. Paul Roorda, Lazarus (Self-portrait levitating), Germinated wheat, earth, paper, thread, beeswax.

3.1 Επεξεργασία με το μοτίβο ΑΤ 2.1  

Παρατήρηση και περιγραφή - «Παιγνίδι επεξεργασίας -e laboration game»

«16 Ἐν δὲ ταῖς Ἀθήναις ἐκδεχομένου αὐτοὺς τοῦ Παύλου, παρωξύνετο τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ θεωροῦντι κατείδωλον οὖσαν τὴν πόλιν. 17 διελέγετο μὲν οὖν ἐν τῇ συναγωγῇ τοῖς Ἰουδαίοις καὶ τοῖς σεβομένοις καὶ ἐν τῇ ἀγορᾷ κατὰ πᾶσαν ἡμέραν πρὸς τοὺς παρατυγχάνοντας. 18 τινὲς δὲ καὶ τῶν Ἐπικουρείων καὶ Στωϊκῶν φιλοσόφων συνέβαλλον αὐτῷ, καί τινες ἔλεγον· Τί ἂν θέλοι ὁ σπερμολόγος οὗτος λέγειν; οἱ δέ· Ξένων δαιμονίων δοκεῖ καταγγελεὺς εἶναι· ὅτι τὸν Ἰησοῦν καὶ τὴν ἀνάστασιν εὐηγγελίζετο αὐτοῖς. 19 ἐπιλαβόμενοί τε αὐτοῦ ἐπὶ τὸν Ἄρειον Πάγον ἤγαγον, λέγοντες· Δυνάμεθα γνῶναι τίς ἡ καινὴ αὕτη ἡ ὑπὸ σοῦ λαλουμένη διδαχή; 20 ξενίζοντα γάρ τινα εἰσφέρεις εἰς τὰς ἀκοὰς ἡμῶν· βουλόμεθα οὖν γνῶναι τί ἂν θέλοι ταῦτα εἶναι. 21 Ἀθηναῖοι δὲ πάντες καὶ οἱ ἐπιδημοῦντες ξένοι εἰς οὐδὲν ἕτερον εὐκαίρουν ἢ λέγειν τι ἢ ἀκούειν καινότερον. 22 Σταθεὶς δὲ ὁ Παῦλος ἐν μέσῳ τοῦ Ἀρείου Πάγου ἔφη· Ἄνδρες Ἀθηναῖοι, κατὰ πάντα ὡς δεισιδαιμονεστέρους ὑμᾶς θεωρῶ· 23 διερχόμενος γὰρ καὶ ἀναθεωρῶν τὰ σεβάσματα ὑμῶν εὗρον καὶ βωμὸν ἐν ᾧ ἐπεγέγραπτο, Ἀγνώστῳ θεῷ. ὃν οὖν ἀγνοοῦντες εὐσεβεῖτε, τοῦτον ἐγὼ καταγγέλλω ὑμῖν. 24 ὁ Θεὸς ὁ ποιήσας τὸν κόσμον καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτῷ, οὗτος οὐρανοῦ καὶ γῆς Κύριος ὑπάρχων οὐκ ἐν χειροποιήτοις ναοῖς κατοικεῖ 25 οὐδὲ ὑπὸ χειρῶν ἀνθρώπων θεραπεύεται προσδεόμενός τινος, αὐτὸς διδοὺς πᾶσι ζωὴν καὶ πνοὴν καὶ τὰ πάντα· 26 ἐποίησέ τε ἐξ ἑνὸς αἵματος πᾶν ἔθνος ἀνθρώπων κατοικεῖν ἐπὶ πᾶν τὸ πρόσωπον τῆς γῆς, ὁρίσας προστεταγμένους καιροὺς καὶ τὰς ὁροθεσίας τῆς κατοικίας αὐτῶν, 27 ζητεῖν τὸν Κύριον εἰ ἄρα γε ψηλαφήσειαν αὐτὸν καὶ εὕροιεν, καί γε οὐ μακρὰν ἀπὸ ἑνὸς ἑκάστου ἡμῶν ὑπάρχοντα. 28 Ἐν αὐτῷ γὰρ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν, ὡς καί τινες τῶν καθ' ὑμᾶς ποιητῶν εἰρήκασιν· τοῦ γὰρ καὶ γένος ἐσμέν. 29 γένος οὖν ὑπάρχοντες τοῦ Θεοῦ οὐκ ὀφείλομεν νομίζειν χρυσῷ ἢ ἀργύρῳ ἢ λίθῳ, χαράγματι τέχνης καὶ ἐνθυμήσεως ἀνθρώπου, τὸ θεῖον εἶναι ὅμοιον. 30 τοὺς μὲν οὖν χρόνους τῆς ἀγνοίας ὑπεριδὼν ὁ Θεὸς τὰ νῦν παραγγέλλει τοῖς ἀνθρώποις πᾶσι πανταχοῦ μετανοεῖν, 31 διότι ἔστησεν ἡμέραν ἐν ᾗ μέλλει κρίνειν τὴν οἰκουμένην ἐν δικαιοσύνῃ ἐν ἀνδρὶ ᾧ ὥρισε, πίστιν παρασχὼν πᾶσιν ἀναστήσας αὐτὸν ἐκ νεκρῶν. 32 Ἀκούσαντες δὲ ἀνάστασιν νεκρῶν οἱ μὲν ἐχλεύαζον, οἱ δὲ εἶπον· Ἀκουσόμεθά σου πάλιν περὶ τούτου. 33 καί οὕτως ὁ Παῦλος ἐξῆλθεν ἐκ μέσου αὐτῶν. 34 τινὲς δὲ ἄνδρες κολληθέντες αὐτῷ ἐπίστευσαν, ἐν οἷς καὶ Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης καὶ γυνὴ ὀνόματι Δάμαρις καὶ ἕτεροι σὺν αὐτοῖς.»

16 Ενώ ο Παύλος που τους περίμενε στην Aθήνα, αναστατώνονταν και  επαναστατούσε εσωτερικά καθώς έβλεπε την πόλη να είναι γεμάτη από είδωλα. 17 Συζητούσε, λοιπόν, στη συναγωγή γι’ αυτό με τους Iουδαίους και τους προσηλύτους, καθώς και με εκείνους που συναντούσε στην αγορά κάθε μέρα. 18 Μερικοί από τους επικούρειους και τους στωικούς φιλοσόφους συνομιλούσαν μαζί του, και κάποιοι από αυτούς έλεγαν: «Σαν τι να θέλει άραγε να πει ετούτος ο παραμυθάς;» Άλλοι, πάλι, έλεγαν: «Φαίνεται πως κηρύττει τίποτα ξένους θεούς»· κι αυτό το έλεγαν,  γιατί κήρυττε σ’ αυτούς τον Iησού και την ανάσταση. 19 Tον πήραν, λοιπόν, και τον έφεραν στον Άρειο Πάγο λέγοντάς του: «Mπορούμε να μάθουμε ποια είναι η καινούργια αυτή διδασκαλία που κηρύττεις; 20 Γιατί ακούμε να μας λες μερικά παράξενα πράγματα. Θέλουμε, λοιπόν, να μάθουμε σαν τι μπορεί να είναι αυτά.» 21 Γιατί, οι Aθηναίοι όλοι καθώς και οι ξένοι που κατοικούσαν στην Aθήνα, για τίποτε άλλο δεν διέθεταν χρόνο, παρά για να λένε και ν’ ακούνε κάθετι το καινούργιο. 22 Στάθηκε, τότε, ο Παύλος στη μέση του Aρείου Πάγου και είπε: «Άντρες Aθηναίοι! Σας βλέπω ευλαβέστατους από κάθε άποψη. 23 Γιατί, καθώς περπατούσα και παρατηρούσα με προσοχή τους ιερούς σας τόπους, βρήκα ανάμεσά τους κι ένα βωμό με την επιγραφή στον Άγνωστο Θεό. Eκείνον, λοιπόν, που εσείς λατρεύετε χωρίς να τον γνωρίζετε, αυτόν εγώ τώρα σας τον κάνω γνωστό. 24 Eίναι ο Θεός που δημιούργησε τον κόσμο κι όλα όσα υπάρχουν σ’  αυτόν.[Θ40]  Aυτός, ως  Kύριος του ουρανού και της γης, δεν κατοικεί μέσα σε χειροποίητους ναούς, 25 ούτε υπηρετείται από χέρια ανθρώπινα, σαν να είχε ανάγκη από κάτι, αφού αυτός δίνει σε όλα ζωή και πνοή και τα πάντα[Θ41] . 26 Από έναν άνθρωπο έκανε όλα τα έθνη των ανθρώπων για να κατοικούν πάνω σ’ όλη τη γη, και όρισε πόσο καιρό θα υπάρχουν και σε ποια σύνορα θα κατοικούν[Θ42] . 27 Θέλησε να ζητούν τον Kύριο και να προσπαθούν να τον βρουν ψηλαφώντας στο σκοτάδι[Θ43] , αν και δεν είναι μακριά από τον καθένα μας. 28 Γιατί μέσα σ’ αυτόν ζούμε και κινούμαστε και υπάρχουμε[Θ44] , όπως έχουν πει και μερικοί από τους δικούς σας ποιητές: Δική του γενιά είμαστε[Θ45] . 29 Aφού, λοιπόν, είμαστε γενιά του Θεού, δεν πρέπει να νομίζουμε πως η θεότητα είναι κάτι όμοιο με χρυσάφι ή ασήμι ή πέτρα, δηλαδή με γλυπτό έργο της τέχνης ή της φαντασίας του ανθρώπου[Θ46] . 30 O Θεός παραβλέποντας τα χρόνια της άγνοιας, παραγγέλλει τώρα σε όλους τους ανθρώπους, παντού, να μετανοήσουν, 31 γιατί καθόρισε μια μέρα που θα κρίνει την οικουμένη με δικαιοσύνη, μέσω ενός άντρα που όρισε ο ίδιος γι’ αυτό. Kι έδωσε βέβαιη απόδειξη σε όλους, ανασταίνοντάς τον από τους νεκρούς[Θ47] .» 32 Όταν άκουσαν ανάσταση νεκρών[Θ48] , άλλοι χλεύαζαν κι άλλοι του είπαν: «Θα σε ακούσουμε και πάλι για το ζήτημα αυτό». 33 Τότε ο Παύλος έφυγε από ανάμεσά τους. 34 Μερικοί όμως άντρες συνδέθηκαν μαζί του και πίστεψαν στον Xριστό, ανάμεσα στους οποίους και ο Διονύσιος ο Aρεοπαγίτης, καθώς και μια γυναίκα που ονομαζόταν Δάμαρις, και άλλοι επίσης μαζί μ’ αυτούς.»

3.2 Επεξεργασία με το μοτίβο ΑΤ  6.1

Ερμηνεία και αιτιολόγηση - «Τι σε κάνει να το λες αυτό; - What makes you say that?»

ΤΑ ΠΕΔΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ (αντίθεσης και αλλελεπίδρασης)

ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ

α. Σχόλιο [Θ39]: Από την πολυθεΐα-ειδωλολατρία στη μονοθεΐα

                    

           Ο άρχων-Ζεύς                      Η κυκλοθυμία-Ποσειδών                Η έμπνευση-Απόλλων

         

           Η ρώμη-Άρης                    Η σοφία-Αθηνά         Η κυνηγός-Άρτεμις   Η ομορφιά-Αφροδίτη

β. Σχόλιο [Θ40]: Ανθρωπομορφισμός και υπερβατικότητα του Θεού

ΑΝΤΙΠΑΡΑΒΟΛΗ

           

Το άγαλμα του Δία, έργο του γλύπτη Φειδία[Θ49]                

      

   

Παντοκράτωρ, Μονή Δαφνίου, 11ος αι.[Θ50] 

γ. Σχόλιο [Θ40]: Από το εκτός στο εντός και από την ομορφιά στην αγιότητα (πλατωνικός έρως και χριστιανική αγάπη).

Από το εκτός…

     

Σχέδια και φωτογραφίες του Παρθενώνα, όπως φαίνεται από έξω [Θ51] 

… στο εντός

      

Φωτογραφίες της Αγίας Σοφίας[Θ52]                                  και                   «Πρωτάτο», Ν.Γ. Πεντζίκη

Από την ομορφιά (του σώματος) στην αγιότητα (του προσώπου)[Θ53] 

     

Ο Ερμής του Πραξιτέλη            Orante: Η δεομένη                  Grata: η ευχαριστία-ευγνώμων

Ο Χριστός και ο άγιος Μηνάς, Ι.Μονή Bawit, 6^ος αιώνας μ.Χ.[Θ54] 

δ. Σχόλιο [Θ47]: Tο σκάνδαλο της ανάστασης των νεκρών.

Εναλλακτικά, η ανίχνευση της εξήγησης για την αντίδραση των Αθηναίων στο άκουσμα της ανάστασης των νεκρών από τον Παύλο, μπορεί να γίνει μέσα από την παράλληλη επεξεργασία[Θ55]  διαφορετικών εικόνων από μικρές ομάδες μέσα στην τάξη.

                                

Duccio di Buoninsegna, «Raising of Lazarus», 1308-11

Vincent Van Gogh, «The Raising of Lazarus» [Θ56] (after Rembrandt), 1890

    

William Blake, «Η Ανάσταση του Λαζάρου», 1800                                                    Vaszary, Janos - «Resuscitation of Lazarus» 1912

                   

Rembrandt, «The Raising of Lazaru», 1630/31, Oil on panel, County Museum of Art, Los Angeles

                                                 Paul Roorda, «Lazarus (Self-portrait levitating)», Germinated wheat, earth, paper, thread, beeswax.

---

[1] Η αρίθμηση των μοτίβων γίνεται με βάση την αντίστοιχη στις σελ. 137-138 του ΟΔΗΓΟΥ ΣΠΟΥΔΩΝ και όχι με βάση την αρίθμηση στην αναλυτική παρουσίαση των μοτίβων που ακολουθεί (σελ. 138 κ.ε.)

[2] Βλέπε ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ σελ. 121-123.

---

 [Θ1]η εσωτερική διεργασία

 [Θ2]«έβλεπε»

 [Θ3]«συζητούσε»: η εξωτερίκευση και η ανταλλαγή

 [Θ4]Αγορά: ο τόπος της συνάντησης

 [Θ5]χλευασμός

 [Θ6]βιαστικά συμπεράσματα

 [Θ7]Το άνοιγμα στο διαφορετικό

 [Θ8]η απορία και η έκπληξη

 [Θ9]«θέλουμε να μάθουμε»: η φιλογνωσία - η “καλή” περιέργεια

 [Θ10]Συμπέρασμα: Χαρακτηριστικά του   «ελληνικού τρόπου»: η απορία, η αναζήτηση, το άνοιγμα στο διαφορετικό (βλ. Πλάτων, Επινομίς «ό,τι περ αν Έλληνες Βαρβάρων παραλάβωσι, κάλλιον τούτο εις τέλος απεργάζονται») και η ροπή στην καινοτομία. Σημαντικότερο από το να έχεις “έτοιμες” απαντήσεις είναι το να θέτεις τις κατάλληλες ερωτήσεις.

 [Θ11]«Στάθηκε» στο δημόσιο χώρο και «είπε», δηλ. εξέφερε δημόσιο λόγο

 [Θ12]η γέφυρα

 [Θ13]«περπατούσα»

 [Θ14]«παρατηρούσα με προσοχή»

 [Θ15]η σύνδεση

 [Θ16]η γραμμή της διάκρισης

 [Θ17]αναφορά στην πολιτισμική παράδοση των Αθηναίων

 [Θ18]α. η απόρριψη

 [Θ19]β. ο μετεωρισμός

 [Θ20]γ. η αποδοχή - πίστη

 [Θ21];;;

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CF%85%CE%BD%CE%B1%CE%B3%CF%89%CE%B3%CE%AE

 [Θ22];;;

 [Θ23];;;

 

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%AF%CE%B1_%CE%91%CE%B3%CE%BF%CF%81%CE%AC_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%91%CE%B8%CE%AE%CE%BD%CE%B1%CF%82

 [Θ24];;;

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CF%84%CF%89%CE%B9%CE%BA%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82

 [Θ25];;;

    

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%86%CF%81%CE%B5%CE%B9%CE%BF%CF%82_%CE%A0%CE%AC%CE%B3%CE%BF%CF%82_(%CE%BB%CF%8C%CF%86%CE%BF%CF%82)

 [Θ26];;;

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%86%CE%B3%CE%BD%CF%89%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%82_%CE%98%CE%B5%CF%8C%CF%82

 [Θ27];;;

 [Θ28];;;

 [Θ29];;;

 [Θ30];;;

 [Θ31];;;

 [Θ32];;;

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%94%CE%B9%CE%BF%CE%BD%CF%8D%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%82_%CE%91%CF%81%CE%B5%CE%BF%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%AF%CF%84%CE%B7%CF%82

 [Θ33];;;

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%94%CE%AC%CE%BC%CE%B1%CF%81%CE%B9%CF%82_%CE%BC%CE%AC%CF%81%CF%84%CF%85%CF%82

 [Θ34]

Παίρνουμε ένα έργο τέχνης και το χωρίζουμε σε επιμέρους ενότητες. Στη συνέχεια μοιράζουμε την τάξη σε ομάδες και αναθέτουμε σε κάθε μία από αυτές να παρατηρήσει και να περιγράψει τα συγκεκριμένα μέρη μιας ενότητας του έργου. Προτρέπουμε τους παρατηρητές να περιγράψουν μόνον ό,τι βλέπουν. Να αντισταθούν, δηλαδή, στο να εκφράσουν τις ιδέες τους, τις απόψεις τους  ή τις ερμηνείες τους (για το θέμα, τη σημασία, το μήνυμα, το ύφος ή την αξία του έργου) έως και το τελευταίο στάδιο της δραστηριότητας (3ο στάδιο).

Χρήσιμοι ορισμοί που αντιστοιχούν στα 3 στάδια του μοτίβου

1. «Παρατηρώ» σημαίνει: περιγράφω κάτι όπως φαίνεται.

2. «Επεξεργάζομαι» σημαίνει: επεκτείνομαι στις λεπτομέρειές του.

3. «Ερμηνεύω» σημαίνει: εξηγώ τι σημαίνει για μένα, ποια είναι η σημασία του και το νόημά του.

 [Θ35]Βιογραφία και Πινακοθήκη με έργα του Raphael:

http://www.wikipaintings.org/en/raphael

 [Θ36]Πίνακες με θέμα το κήρυγμα

http://idlespeculations-terryprest.blogspot.com/2010/04/priests-and-preaching.html

 [Θ37]Περιγραφή και πληροφορίες για τις φιγούρες πίσω από τον Παύλο

Ο Παύλος απεικονίζεται καθώς κηρύττει σε μια ομάδα συμβούλων στον Άρειο Πάγο (η έδρα του δικαστικού συμβουλίου) στην Αθήνα. Μπορεί κανείς να δει ότι πίσω από τον Παύλο είναι δύο φιγούρες που τον ακούν με προσοχή: ο γενειοφόρος άνδρας είναι ο Ιανός Λάσκαρις, ο διευθυντής της νέας Ελληνικής Ακαδημίας στη Ρώμη και ο παχουλός και φρεσκοξυρισμένος είναι ο Πάπας Λέων Χ. Καθώς ο πάπας Λέων ενδιαφέρονταν για τη μεταρρύθμιση του κηρύγματος και θεωρούσε τον Παύλο «Prince of Preachers-ηγεμόνα των ιεροκηρύκων», ο Ραφαήλ τον απεικονίζει να ακούει προσεκτικά τον Παύλο, δείχνοντας έτσι ότι ακολουθεί τα βήματά του. Ο πάπας Λέων είχε ιδρύσει πρόσφατα την Ακαδημία Ελληνικών Σπουδών στη Ρώμη.

 [Θ38]Σχόλια σε πίνακες του http://hoocher.com/Raphael/Raffello_da_Urbino.htm

 [Θ39]Σχόλια και εικασίες για τον πίνακα: http://idlespeculations-terryprest.blogspot.com/2008/10/paul-preaching-at-athens.html

 [Θ40]Από τους πολλούς θεούς στον ένα. Ο Θεός, Δημιουργός και Παντοκράτωρ. Άνοιγμα στην εικονογραφία του τρούλου στον χριστιανικό ναό και αντιπαραβολή με το άγαλμα του Θεού στον αρχαιοελληνικό ναό.

 [Θ41]Από την παλιά (ανθρωποκεντρική) θρησκευτικότητα και την παντοκρατορία της Ανάγκης («ανάγκα και θεοί πείθονται» Ευριπίδης) στον Θεό της αγάπης και της ελευθερίας.

 [Θ42]Ο Θεός είναι ο κύριος της Φύσης αλλά και της Ιστορίας.

 [Θ43]Αποδοχή της θρησκευτικής αναζήτησης. Αναφορά στον Σωκράτη. Ανοιγμα στην αρχιτεκτονική και αντιπαραβολή του αρχαιοελληνικού ναού με τον χριστιανικό (Παρθενώνας-Αγία Σοφία). Κείμενο Μιχελή.

 [Θ44]Η μυστική οικειότητα  Θεού και ανθρώπου. 

 [Θ45]Αποδοχή μέρους της ελληνικής φιλοσοφίας και σκέψης. Αναφορά στον Ιουστίνο και τον «σπερματικό Λόγο». Οι εικονογραφήσεις ελλήνων φιλοσόφων σε χριστιανικούς ναούς.

 [Θ46]Ο Θεός ως εντελώς «Άλλος». Απόρριψη του ανθρωπομορφισμού και αποδοχή της υπερβατικότητάς Του. Σύνδεση με τη φράση του Σέλλιγκ και άνοιγμα στην τέχνη της γλυπτικής και της εικόνας.

 [Θ47]Η εισβολή του Θεού στην ιστορία, ο προφητική-εσχατολογική μορφή του Χριστού και το άνοιγμα στα έσχατα. Ψηφιδωτό Μονής Λατόμου.

        

 [Θ48]Άνοιγμα στην εικόνα της Ανάστασης και ανίχνευση εξήγησης της αρνητικής αντίδρασης των Αθηναίων.

             

 [Θ49]

Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥ ΑΓΑΛΜΑΤΟΣ

Η γλύπτης Φειδίας, ήδη είχε φτιάξει άλλα δύο υπέροχα αγάλματα στην Αθήνα, της θεάς Αθηνάς. Στην Ολυμπία ο Φειδίας με τους συνεργάτες του αρχικά έφτιαξε μια ξύλινο κατασκευή προκειμένου να λειτουργήσει ως σκελετός του αγάλματος. Στη συνέχεια το κάλυψαν με πλάκες από ελεφαντόδοντο για να απεικονίσουν τη γυμνή επιδερμίδα του θεού και φύλλα χρυσού για τα ενδύματά του. Οι τεχνίτες κάλυψαν τις συνδέσεις τόσο καλά ώστε τα άγαλμα να δείχνει ενιαίο. Το άγαλμα ήταν τοποθετημένο πάνω σε θρόνο με ένθετες διακοσμήσεις από έβενο και πολύτιμους λίθους. Όταν ολοκληρώθηκε το ύψος του ήταν 13 μέτρα και το κεφάλι του έφτανε σχεδόν στην οροφή του ναού. Έδινε την εντύπωση πως αν σηκωνόταν ο Ζευς όρθιος θα σάρωνε την οροφή! Στους τοίχους του ναού κατασκευάστηκαν εξέδρες προκειμένου οι επισκέπτες να θαυμάζουν από κοντά το πρόσωπο του θεού. Μετά την ολοκλήρωσή του, το 435 π.Χ. το άγαλμα αποτέλεσε τα επόμενα 800 χρόνια ένα από τα μεγαλύτερα θαύματα του κόσμου.

 [Θ50]Για τον καθηγητή:

1. Παναγιώτη Μιχελή, «Το χριστιανικό ιδεώδες και ο υψηλός αισθητικός του χαρακτήρας» σ. 36-41

2. Ι. Δ. Ζηζιούλα , «ΠΕΡΙ ΘΕΟΥ, I. Οι Βιβλικές προϋποθέσεις», Σημειώσεις από τις παραδόσεις τού καθηγητή.

3. Ιωάννης Ζηζιούλας Ελληνισμός - Χριστιανισμός

 [Θ51]

 [Θ52]

Για τον καθηγητή:

1. Παναγιώτη Μιχελή, Η έκφραση του υψηλού στη βυζ, αρχιτεκτονική

2. Π. Μιχελη, η εκφραση του υψηλου στην αγια-Σοφια

Για μια τρισδιάστατη ηλεκτρονική περιήγηση στην ιστοσελίδα:

http://www.360tr.com/34_istanbul/ayasofya/english/

 [Θ53]Για τον καθηγητή:

1. Ι. Συκουτρή, «Πλατωνικός έρως κ Χριστιανική αγάπη.»

2. Ιωάννη Ζηζιούλα, «Από το προσωπείο στο π΄ροσωπο».

 [Θ54]«Όπως ο Σέλλιγκ  είπε χαρακτηριστικά, η αρχαιότητα είχε ως πρόβλημα να παραστήσει το άπειρο μέσα στο πεπερασμένο [και το έλυσε εξανθρωπίζοντας το θείο], ενώ ο χριστιανισμός να δεχθεί το πεπερασμένο μέσα στο άπειρο, δηλαδή να το κάμει αλληγορία του απείρου [και το έλυσε ενθεώνοντας το ανθρώπινο].» Παναγιώτη Μιχελή, ό.α. σ.36.

 [Θ55]Μπορούν να χρησιμοποιήσουν αρκετά μοτίβα επεξεργασίας (παρατήρηση, περιγραφή, ερμηνεία και αιτιολόγηση) από το ΑΤ (όπως το 2.1, 2.3, 5.1, 6.1 και 6.2) και στη συνέχεια να χρησιμοποιήσουν όλες οι ομάδες το μοτίβο 3.1 «Δίνοντας τίτλους - Headlines», ώστε να έλθουν στην ολομέλεια της τάξης οι διαφορετικές προτεραιότητες και επικεντρώσεις του κάθε πίνακα και της κάθε ομάδας. Τέλος, δεν είναι κακή ιδέα, να επιχειρήσουμε την αισθητική καλλιέργεια των μαθητών χρησιμοποιώντας το μοτίβο του ΑΤ 2.5 «Χρώματα, σχήματα, γραμμές - Colors, shapes, lines».

 [Θ56]Η αρχική σύλληψη της παράστασης αποτυπώθηκε από τον Van Gogh, καθώς έγραφε την επιστολή 632.

The Raising of Lazarus, Saint-Rιmy: 3 May 1890, (Amsterdam, Van Gogh Museum), No F number, JH 1973, In Letter 632.