Μαθαίνοντας για τα Θρησκεύματα μέσα από μία δικτυακή αποστολή-Webquest

Ξανθή Αλμπανάκη, Εκπαιδευτικός-Θεολόγος, MSc Νομικής Τμήμα Διεθνών Σπουδών, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο,xalbanaki@gmail.com

Στεργούλα Σ. Λαμπριανού, εκπαιδευτικός,  M Ed Τμήμα Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, ♫

stellala@yahoo.com

Περίληψη

Στην παρούσα έρευνα παρουσιάζεται μία ιστοεξερεύνηση/ Webquest με τίτλο: «Θρησκεύματα»  για τη διδασκαλία του μαθήματος των θρησκευτικών της Β΄ Λυκείου. Οι  μαθητές καλούνται να λειτουργήσουν ως μικροί δημοσιογράφοι, αντλώντας στοιχεία από τις διαθέσιμες πηγές που δίνονται από τον εκπαιδευτικό. Στόχος είναι να  καταγράψουν και να κατανοήσουν όλα τα στοιχεία που συνθέτουν την ιστορική και πολιτιστική ταυτότητα των Θρησκειών, να ανακαλύψουν τις ιδιαιτερότητές τους καθώς και τα κοινά στοιχεία με το Χριστιανισμό.  Οι ενότητες ενδείκνυνται για μία δικτυακή αποστολή εφόσον υπάρχει πλούσιο υλικό στο διαδίκτυο και ιδιαίτερο ενδιαφέρον από τους μαθητές δεδομένου της πολυπολιτισμικότητας των σύγχρονων τάξεων.

Λέξεις-Κλειδιά: Webquest, διαδίκτυακές αποστολές,  θρησκεύματα

Εισαγωγή

Το μάθημα των θρησκευτικών ανήκει στα λεγόμενα παραδοσιακά μαθήματα όπου δεν επιχειρείται εύκολα από πολλούς η αλλαγή στον παραδοσιακό, θεωρητικό τρόπο διδασκαλίας με την εισαγωγή  πληροφοριών από το διαδίκτυο. Είναι όμως επιτακτική ανάγκη το μάθημα των θρησκευτικών να επικαιροποιηθεί και να εμπλουτισθεί με πηγές και από το διαδίκτυο ώστε να βγει από τη σφαίρα του καθαρά παραδοσιακού μαθήματος. Επιχειρείται έτσι αλλαγή στη διδασκαλία του μαθήματος καθώς και δημιουργία νέων ρόλων και περιβαλλόντων μάθησης. Η συνεχής ανάπτυξη των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών (ΤΠΕ) εισάγει συνεχώς καινούργιες εφαρμογές σε όλους τους τομείς της ζωής και φυσικά στην εκπαίδευση. Η μάθηση άλλωστε αποτελεί μία «μόνιμη μεταβολή της συμπεριφοράς, που προκύπτει ως αποτέλεσμα εμπειρίας και μάθησης» (Καψάλης, 2006).

Ένα WebQuest ουσιαστικά λειτουργεί ως ένα online εργαλείο. Οι περισσότερες ή όλες οι πληροφορίες προέρχονται από το διαδύκτιο,  που έχει εντοπίσει ο εκπαιδευτικός. Οι μαθητές εστιάζουν στη χρήση της πληροφορίας και όχι στην απλή αναζήτησή της και παρακινούνται να καλλιεργήσουν την αναλυτική, συνθετική σκέψη και κριτική τους ικανότητα (Dodge, 1999, Brown Yoder, 1999). Το webquest (http://webquest.org/) συνδυάζει αποτελεσματικά την ομαδοσυνεργατικότητα και τη δραστηριότητα μέσω μιας κατευθυνόμενης διερεύνησης (Ματσαγγούρας, 2001) αφού οι μαθητές  αναλαμβάνουν να λύσουν ένα πρόβλημα και αξιοποιούν το διαδίκτυο ως βασική πηγή πληροφορίας (Δέλλας & Κέκκερης 2008).

Διδακτικοί στόχοι και προϋποθέσεις αξιοποίησης του WebQuest στο μάθημα των θρησκευτικών

Η ιστοεξερεύνηση «Θρησκεύματα» αποτελεί μία πρόταση ώστε να επιτευχθεί μία συνοπτική παρουσίαση των μεγαλυτέρων θρησκευμάτων και κατανόηση των βασικότερων διδασκαλιών τους με παράλληλα καταγραφή των στοιχείων που συνθέτουν την ιστορική και πολιτιστική ταυτότητα των Θρησκειών. Σε δεύτερο επίπεδο στόχος είναι η καλλιέργεια δημιουργικής σκέψης και σύνθετων διεργασιών για την επίλυση αυθεντικών προβλημάτων μάθησης (Underwood & Underwood 1990).  Τέλος, στόχο αποτελεί η εξάσκηση στην παραγωγή κειμενικών ειδών (περιληπτικά κείμενα, γραπτός δημοσιογραφικός λόγος) και στην επεξεργασία δεδομένων.

Η σχολική τάξη χαρακτηρίζεται από μία ανομοιογένεια και φιλοξενεί τυχαίο αριθμό μεταναστών μαθητών με τυχαίο αριθμό γλωσσών (Skourtou, Vrastalis and Govaris, 2004). Η πραγματικότητα αυτή  σε συνδυασμό με τα διαφορετικά θρησκεύματα κάνει επιτακτική την σαφή τοποθέτηση του εκπαιδευτικού απέναντι στο θρησκευτικό φαινόμενο και την αποδοχή του διαφορετικού. Στο σχολικό εγχειρίδιο της Β΄ Λυκείου συγκεκριμένα εντάσσονται οι θρησκείες που αναπτύσσονται στην ιστοεξερεύνηση αυτή (Δρίτσας και Μόσχος &Παπαλεξανδρόπουλος 2009).

Οι συγκεκριμένες ενότητες ενδείκνυνται για μία δικτυακή αποστολή εφόσον υπάρχει πλούσιο υλικό στο διαδίκτυο. Από την άλλη πλευρά υπάρχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον από τους μαθητές δεδομένου και της πολυπολιτισμικότητας των σύγχρονων τάξεων. Η διαφορετικότητα των μαθητών ιδιαίτερα σε διαπολιτισμικά σχολεία αποτελεί την αφετηρία για τη δημιουργία κοινού αξιακού πολιτισμικού άξονα ώστε να προωθήσει την αρμονική συμβίωση (Γκότοβος, 2002). Το θέμα της ιστοεξερεύνησης πρέπει είναι ανάλογο της ηλικίας και των ενδιαφερόντων  των παιδιών ώστε να υπάρχει κινητοποίηση της τάξης και βιωματική εμπλοκή.  Οι δικτυακές αποστολές απαιτούν υψηλού επιπέδου κριτική σκέψη εφόσον οι μαθητές δεν συλλέγουν απλά υλικό αλλά συνθέτουν, αναλύουν με στόχο να επιλύσουν ένα πρόβλημα και να επιτύχουν στη δικτυακή αποστολή τους. Γίνεται τέλος προσπάθεια να προκληθεί το ενδιαφέρον του μαθητή για το γνωστικό αντικείμενο και να αναπτύξει σύνθετες διεργασίες σκέψης για την επίλυση αυθεντικών προβλημάτων μάθησης (Underwood & Underwood 1990).

Σε σχέση με τις νέες τεχνολογίες γίνεται προσπάθεια να κατανοηθεί ότι η πληροφόρηση μπορεί να προέρχεται από ποικίλες πηγές και η καλλιέργεια αποτελεσματικής λειτουργίας του εγγράμματου ανθρώπου σε διάφορες  καθημερινές πρακτικές, χρησιμοποιώντας κείμενα γραπτού, προφορικού και ηλεκτρονικού λόγου καθώς επίσης και πολυτροπικά κείμενα. H  αξιοποίηση του διαδυκτίου μπορεί να λειτουργήσει θετικά στη διάχυση θέσεων και απόψεων για τα άλλα θρησκεύματα μέσα σε μία πλουραλιστική κοινωνία. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να χρησιμοποιείται απλά και μόνο για να «χρησιμοποιηθεί» αλλά στόχος είναι η αναπλαισίωση της γνώσης.

Να τονισθεί ότι χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στην επιλογή των κατάλληλων ισοτόπων ιδιαίτερα όταν εμπλέκονται θέματα πίστης και λατρείας. Επίσης θα ήταν προτιμότερη η επιλογή ιστοσελίδων μόνο στην ελληνική γλώσσα. Όσον αφορά όμως τα ξένα θρησκεύματα είναι πολύ δύσκολο κάτι τέτοιο. Με μία προσεκτική επιλογή όμως από το διδάσκοντα σε συνεργασία με τον εκπαιδευτικό της αγγλικής γλώσσας και με  διερεύνηση από πριν του επιπέδου γνώσης της αγγλικής των μαθητών αυτό το εμπόδιο ξεπερνιέται εύκολα. Πολλές φορές επίσης η  ελεύθερη πλοήγηση και αναζήτηση δεν αρκεί για να οδηγήσει στη µάθηση (Jonassen, 1991) και την επίτευξη των διδακτικών στόχων. Ενδείκνυται επομένως, η αναζήτηση της πληροφορίας από τους µαθητές να περιορίζεται αρχικά σε συγκεκριμένες πηγές, που έχουν εντοπιστεί και αξιολογηθεί από τον εκπαιδευτικό και στη συνέχεια ανάλογα µε τις δεξιότητες του µαθητή και τους στόχους της δραστηριότητας, η αναζήτηση να επεκτείνεται και σε άλλες πηγές στο Διαδίκτυο. Ουσιαστικά πρόκειται για δομημένες διερευνητικές δραστηριότητες των μαθητών με υλικό από το διαδίκτυο (Τζιμογιάννης & Σιορέντα 2007).

Μεθοδολογία Υλοποίησης

Ένα Webquest (http://webquest.org/), όπως και το συγκεκριμένο,  αποτελείται από κάποια  κοινά δομικά στοιχεία. Τo παρόν Webquest  με τον τίτλο «Θρησκεύματα» κατασκευάστηκε μέσω του ισότοπου zunal (www.zunal.com/webquest.php?w=94888 ) και ο χρήστης μπορεί να ανεβάσει το υλικό του σε ένα ήδη διαμορφωμένο περιβάλλον, όπως παρουσιάζεται στο σχήμα 1.

Σχήμα 1:

Το περιβάλλον του Webquest: Θρησκεύματα

Προηγούνται στην τάξη η διδασκαλία των ενοτήτων για τα μεγαλύτερα θρησκεύματα του κόσμου και η ιστοεξερεύνηση λειτουργεί ως επαναληπτική δραστηριότητα με διάρκεια τέσσερις ώρες. Ανάλογα όμως με το χρόνο που διατίθεται μπορεί να εφαρμοσθεί και μεμονωμένα για κάθε θρησκεία χωριστά.  Ο διδάσκων οργανώνει μια συλλογική εργασία με θέματα διαιρεμένα σε κατηγορίες χρησιμοποιώντας ισότοπους, video, εικόνες και πρωτογενείς πηγές. Στη συνέχεια τα παιδιά περιηγούνται στις αρχικές σελίδες του Webquest, όπου βλέπουν τους στόχους, τη διαδικασία, τις πηγές, που θα χρησιμοποιήσουν και τις βασικές οδηγίες. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι κεντρικός εφόσον αυτός προετοιμάζει το σενάριο και τις πηγές. Κατά τη διάρκεια όμως της δράσης ο ρόλος του είναι  καθοδηγητικός  και προσανατολιστικός (Βοσνιάδου, 2005).

Μέσα από την επιλογή «Εισαγωγή» οι μαθητές πληροφορούνται τους στόχους της δραστηριότητας και την αναγκαιότητα υλοποίησής της. Ο στόχος της εισαγωγής είναι να γίνει επιθυμητή και διασκεδαστική η προτεινόμενη δραστηριότητα. Οι μαθητές ενημερώνονται ότι θα κάνουν ένα διαδραστικό ταξίδι στις θρησκείες, που ήδη μελέτησαν με στόχο να βρουν ομοιότητες και διαφορές μεταξύ τους.

Στην «Αποστολή» και στα πλαίσια της κατευθυνόμενης διερεύνησης οι μαθητές  επιφορτίζονται με μία αποστολή (Ματσαγγούρας, 2001). Τους δίνεται δε, ως εξωτερικό κίνητρο αν επιτύχουν, μία εκπαιδευτική επίσκεψη στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, όπου μπορούν να δουν από κοντά, πως συνυπάρχουν αρμονικά διάφοροι πολιτισμοί (Ισραηλιτικό μουσείο Θεσσαλονίκης, Ινδικό νεκροταφείο, χριστιανικοί ναοί, ισλαμικά μνημεία). Τα κίνητρα αποτελούν ένα πολύτιμο εργαλείο στα χέρια των εκπαιδευτικών που τους βοηθούν να δραστηριοποιήσουν τη σχολική τάξη. Ιδιαίτερα η χρήση εξωτερικών κινήτρων βοηθούν τον εκπαιδευτικό να ερμηνεύσει στάσεις και συμπεριφορές των μαθητών του, όπως και να ενεργοποιήσει τα εσωτερικά κίνητρα μέσω των εξωτερικών (Γεωργογιάννης & Κουνέλη, 2008). Οι μαθητές αναλαμβάνουν να υποδυθούν τους δημοσιογράφους και να συγκεντρώσουν στοιχεία για τις μεγαλύτερες θρησκείες. Χρησιμοποιούν λογισμικό επεξεργασίας κειμένου για να συντάξουν ένα πολυτροπικό κείμενο (τεχνολογικός γραμματισμός) και κατόπιν θα το δημοσιεύσουν στο διαδύκτιο  σε μορφή άρθρου.

Στη «Διαδικασία» καθορίζονται με σαφήνεια οι αρμοδιότητες. Συνήθως οι πηγές ενσωματώνονται στη διαδικασία. Μπορούν όμως να αξιοποιηθούν και non-Web πόροι (βίντεο, χάρτες, πηγές). Ορίζονται οι ομάδες, και κάθε μία  αναλαμβάνει την παρουσίαση ενός διαφορετικού θρησκεύματος (Χριστιανισμός, Ιουδαϊσμός, Ισλαμισμός, Ινδουισμός, Βουδισμός, Κινέζικη θρησκεία). Αναλυτικότερα  κάθε ομάδα πρέπει να βρει υλικό σχετικό με το θρήσκευμα ενώ στο τέλος της δραστηριότητας πρέπει να συμπληρώσει έναν συγκεντρωτικό πίνακα, όπως φαίνεται στο σχήμα 2. Στον πίνακα  ζητούνται να εντοπισθούν η κύρια διδασκαλία, το ιερό βιβλίο, οι γιορτές, ο Θεός ή προφήτης, το εντυπωσιακότερο στοιχείο και η κύρια διαφορά και ομοιότητα της κάθε θρησκείας με το Χριστιανισμό.

Σχήμα 2:

Συγκεντρωτικός πίνακας

Με βάση αυτά τα στοιχεία θα συντάξουν και το τελικό κείμενο τους, που πρέπει να είναι πολυτροπικό. Κάθε ομάδα επεξεργάζεται συγκεκριμένα links, video από το youtube και εικόνες. Οι μαθητές καλούνται να παίξουν το ρόλο του δημοσιογράφου εντοπίζοντας, μελετώντας  και ερμηνεύοντας τις δικτυακές πηγές. Ο εκπαιδευτικός υπενθυμίζει ότι το κείμενο πρέπει να είναι περιεκτικό με τις κυριότερες πληροφορίες σχετικά με τις θρησκείες. Αναλυτικότερα  οι σύνδεσμοι ανάλογα με τη θρησκεία που έχει αναλάβει κάθε ομάδα είναι οι εξής:

Η ομάδα που έχει αναλάβει τη θρησκεία του Χριστιανισμού βρίσκει υλικό με άξονα τη λατρεία, τους ναούς, τις γιορτές και τις βασικές διδασκαλίες της θρησκείας. Επιλέγονται η ιστοσελίδα της Μυριόβιβλου http://www.myriobiblos.gr/bible/default.asp , με πλούσιο υλικό για τα ιερά κείμενα της χριστιανικής θρησκείας, της Ορθόδοξης χριστιανικής γωνιάς http://www.gonia.gr με υλικό για τα μυστήρια, τις γιορτές, τους Αγίους και τις μονές, της Ιεράς Μητροπόλεως Σάμου με πατερικά κείμενα, του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως  με πηγές και φωτογραφικό υλικό για το Άγιο Όρος, το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού με υλικό για τη θρησκευτική αρχιτεκτονική, ιστοσελίδα εικονικών περιηγήσεων στην Αγία Σοφία http://www.360tr.com/34_istanbul/ayasofya/english/ καθώς και video με οδοιπορικό στο Άγιο Όρος και αποσπάσματα από την αφή του Άγιου Φως.

Η ομάδα του Ιουδαϊσμού περιηγείται στις ιστοσελίδες της εκπαιδευτικής πύλης του bbc  http://www.bbc.co.uk/religion/tools/calendar/faith.shtml?jewish,  όπου μπορεί να αντλήσει στοιχεία για τις γιορτές των Ιουδαίων, της Ισραηλιτικής Κοινότητας της Θεσσαλονίκης με  πλούσιο υλικό για την κοινότητα των Εβραίων στη Θεσσαλονίκη, της εκπαιδευτικής πύλης του προγράμματος eTwinning, το προσωπικό ιστολόγιο της διδάσκουσας με ανάλογα άρθρα και video από το youtube, όπου παρουσιάζεται τρισδιάστατος ο ναός των Ιεροσολύμων  και μια εκδοχή της εκσυγχρονισμένης γιορτής Χανουκά  http://www.youtube.com/watch?v=VIT57hHJhsY.

Η ομάδα του Ισλαμισμού πρέπει να εντοπίσει υλικό για τις 5 στήλες, τους δερβίσηδες και επιπλέον να αναφέρει τι έτος είναι φέτος στο Ισλάμ σύμφωνα με το θρησκευτικό ημερολόγιο. Οι μαθητές πλοηγούνται στην επίσημη ιστοσελίδα του Ισλάμ στην Ελλάδα http://www.islam.gr, στο μουσείο Μπενάκη και στο μουσείο Ισλαμικής Τέχνης http://www.discoverislamicart.org/index.php, όπου παρέχεται πλούσιο φωτογραφικό υλικό, στο περιοδικό Life με αφιέρωμα στη Μέκκα http://www.life.com/gallery/52431#index/33, στην Πύλη της Ελληνικής Γλώσσας, όπου βρίσκουν απόσπασμα από το έργο του Αλ. Παπαδιαμάντη ο Ξεπεσμένος Δερβίσης και στο προσωπικό ιστολόγιο της διδάσκουσας http://blogs.sch.gr/speaker.

Η ομάδα του Ινδουισμού          βρίσκει υλικό με άξονα την κοινωνική ζωή των Ινδών, την κουλτούρα, τις γιορτές και τις διδασκαλίες της θρησκείας. Οι σύνδεσμοι της ομάδας είναι η εκπαιδευτική πύλη του bbc, η ιστοσελίδα "Η Διαδρομή" http://www.i-diadromi.com/2010/09/diwali.html με πλούσιο υλικό για τις γιορτές του Ινδουισμού, το προσωπικό ιστολόγιο της καθηγήτριας με υλικό για τον ιερό ποταμό των Ινδών, η ιστοσελίδα της Ελληνο-Ινδικής Εταιρείας Πολιτισμού & Ανάπτυξης (EL.IN.EP.A) http://www.elinepa.org/indika2006/research-indiancemetery_gr.htm με άρθρα για το ινδικό στοιχείο στην Ελλάδα και το ινδικό νεκροταφείο στη Θεσσαλονίκη και ο ισότοπος του Α.Π.Θ με υλικό στη Θρησκειολογία. Τέλος παρέχονται σχετικά video με παραδοσιακούς ινδουιστικούς χορούς ενώ μπορούν να παρακολουθήσουν και μία εικονική περιήγηση στο Taj Mahal http://www.taj-mahal.net/augEng/main_screen.htm.

Η ομάδα που ασχολείται με το Βουδισμό περιηγείται στην ιστοσελίδα της ελεύθερης εγκυκλοπάιδειας http://el.wikipedia.org/wiki/, σε εκπαιδευτικά ιστολόγια http://chjpreligions.blogspot.com/, http://blogs.sch.gr/speaker/2010/06/24/242, στην εκπαιδευτική πύλη του bbc, την ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον, όπου παρέχει πλούσιο φωτογραφικό υλικό, στον ισότοπο του Α.Π.Θ καθώς και σε video με υλικό από βουδιστικές τελετές.

Η ομάδα με την Κινέζική θρησκεία βρίσκει στοιχεία για τον Ταοϊσμό και τον Κομφουκιανισμό. Εντοπίζει επίσης, τι έτος έχει φέτος η Κίνα σύμφωνα με το θρησκευτικό ημερολόγιο (ζώου) και συμπληρώνουν την ανάλογη στήλη του πίνακα. Περιηγείται σε κινέζικη ιστοσελίδα με το θρησκευτικό ημερολόγιο της Κίνας  http://www.chinapage.com/newyear.html,  σε εκπαιδευτικά ιστολόγια, στο περιοδικό Life, στον ηλεκτρονικό τύπο http://www.tovima.gr/world/article/?aid=359507 και σε video από το youtube με 3d περιήγηση στην απαγορευμένη πόλη http://www.youtube.com/watch?v=z4H2PSxV07o&feature=player_embedded.

Η ενσωμάτωση των Τ.Π.Ε. στην εκπαίδευση δε θα ήταν ολοκληρωμένη αν δεν υπήρχε πρόνοια για την αξιολόγηση της προσπάθειας αυτής. Στο τέλος κάθε Webquest γίνεται και η «Aξιολόγηση» της εργασίας των μαθητών ενώ τα πρότυπα πρέπει να είναι δίκαια, σαφή και καθορισμένα από πριν.
Κατά τη διάρκεια του εισαγωγικού σταδίου των WebQuest, είναι πολύ χρήσιμο να επισημανθεί ο τρόπος αξιολόγησης ώστε οι μαθητές να προσπαθήσουν από την αρχή για την επίτευξη αυτών των κριτηρίων. Εδώ επιχειρείται η αυτοαξιολόγηση από την ίδια την ομάδα ώστε να υπάρχει ενεργή συμμετοχή σε κάθε φάση της δραστηριότητας από τους μαθητές. Τα κριτήρια που επιλέχθηκαν ήταν η επίτευξη όλων των δραστηριοτήτων, η παρουσίαση της εργασίας από την ομάδα και η προσπάθεια της ίδιας της ομάδας.

Στο «Συμπέρασμα» γίνεται μία συνολική επισκόπηση από τον εκπαιδευτικό. Οι μαθητές σ’ αυτό το σημείο ενθαρρύνονται για την προσπάθειά τους. Φυσικά δεν πρέπει να λησμονηθεί η υλοποίηση της ανταμοιβής των μαθητών εάν επιτύγχαναν στην αποστολή τους.

Τέλος στη «Σελίδα εκπαιδευτικού» δίνονται πληροφορίες από το δημιουργό και αποδέκτες δεν είναι οι μαθητές αλλά άλλοι εκπαιδευτικοί. Γίνεται αναφορά των στόχων, των επιλογών που έγιναν και της φιλοσοφίας πάνω στην οποία δομήθηκε. Επίσης μπορούν να προταθούν τρόποι για τη βελτίωση του μαθήματος. Η σελίδα λειτουργεί ως μία δεξαμενή πληροφοριών με σκοπό τη  διάχυση της γνώσης μεταξύ εκπαιδευτικών. Μπορεί να προσφέρει πληροφορίες για το χρόνο που ξοδεύτηκε ή την πρόοδο που επιτεύχθηκε, για να διευκολύνει τη χρήση του Webquest από άλλους.  Η Σελίδα του Εκπαιδευτικού έχει νόημα μόνο αν το Webquest επιτρέπει την πρόσβαση σε άλλους για χρήση και την αξιοποίησή του.

Συμπεράσματα από την εφαρμογή του WebQuest

Κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας οι μαθητές επέδειξαν ιδιαίτερο ζήλο για την επίτευξη των αποστολών τους. Μάλιστα μαθητές που δεν συμμετέχουν ενεργά στην παραδοσιακή διδασκαλία του μαθήματος των θρησκευτικών αναδείχθηκαν σε βασικούς συντελεστές της δραστηριότητας. Οι αποστολές κατέστησαν απαραίτητη την αξιολόγηση των πηγών και την επιλογή κάποιων από αυτών ώστε να υπάρξει επίτευξη της αποστολής. Η παροχή εξωτερικού κινήτρου φάνηκε επίσης ότι ενεργοποίησε την εμπλοκή των μαθητών.

Eπιτεύχθηκε η καλλιέργεια αυτοπεποίθησης των μαθητών, που έχουν δυσκολία να εντοπίσουν τις κατάλληλες πληροφορίες.  Μέσω του WebQuest κάθε μαθητής απέκτησε ιδιαίτερη αξία εφόσον με την κατάλληλη τοποθέτησή σε επιμέρους δραστηριότητες αναδείχτηκε η αξία του και η συμβολή του στην επιτυχία της αποστολής. Το άτομο άλλωστε μαθαίνει αποτελεσματικότερα μέσα σε υπολογιστικά περιβάλλοντα συνεργατικής μάθησης (Μακρή-Μπότσαρη, & Ψυχάρης, 2005)  ενώ πλεονέκτημα αποτέλεσε και η προσβασιμότητα την οποία μπορούσε  ο μαθητής να έχει κάθε στιγμή.

Τα παιδιά εργάστηκαν ομαδικά, έγινε εμπλουτισμός ιδεών και ανταλλαγή πληροφοριών. Ενισχύθηκε η δημιουργική και αποκλίνουσα σκέψη μέσα από συγκεκριμένες δράσεις με κλίμα εμπιστοσύνης των μελών της ομάδας, ξέροντας από πριν πως θα βαθμολογηθούν (Tzanavari A., Retalis S. and Pastellis P., 2004). Η κοινοποίηση των αποτελεσμάτων τέλος στο διαδύκτιο ενδείκνυται εφόσον τονώνεται η αυτοπεποίθηση των παιδιών και διαχέεται το υλικό. Στο τέλος όλοι οι μαθητές είχαν στα χέρια τους ένα συνοπτικό πίνακα με τα βασικότερα στοιχεία των θρησκειών. Οι ομάδες συζήτησαν τις δυσκολίες που συνάντησαν και προσπάθησαν στα πλαίσια ενός συνεργατικού κλίματος να διορθώσουν τυχόν λάθη και παραλείψεις.  

 Η καταλληλότερη χρήση του WebQuest είναι για θέματα που προσκαλούν τη δημιουργικότητα  για διάφορες πιθανές λύσεις και όχι ίσως για την κατοχή ακατέργαστων γεγονότων. Η εύρεση χρόνου είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο στο σχεδιασμό του WebQuest ενώ απαιτεί οι μαθητές να έχουν ένα ορισμένο επίπεδο εξοικείωσης με τους υπολογιστές. Οι περιορισμοί  όμως αυτοί μπορούν να υπερνικηθούν εύκολα δίνοντας προσοχή  στο σχεδιασμό της δράσης από τον εκπαιδευτικό.

Βιβλιογραφία

1.             Βοσνιάδου Στ. (2005). Παιδιά, Σχολεία και Υπολογιστές. Αθήνα: Gutenberg

2.             Brown Yoder, M. (1999), The Student WebQest, Learning & Leading With Technology, Vol. 26 (7) & Dodge, B. (1999), Some thoughts about WebQuests, San Diego State University http://webquest.sdsu.edu/about_webquests.html

3.             Γεωργογιάννης, Π & Κουνέλη, Β. (2008), Κίνητρα μάθησης Ελλήνων μαθητών και μαθητών πολιτισμικά διαφορετικών ομάδων, Πάτρα, σ.σ 169-171. Στο: Γεωργογιάννης, Π. (2008), Διαπολιτισμική Κοινωνική Ψυχολογία και έρευνα. Πάτρα: Typocenter

4.             Γκότοβος, Α. ( 2002), Εκπαίδευση και ετερότητα- Ζητήματα Διαπολιτισμικής αγωγής, εκδ. Μεταίχμιο. Αθήνα: Gutenberg

5.             Δέλλας, Σ. & Κέκκερης, Γ. (2008), Εκπαίδευση και Νέες Τεχνολογίες. Θεωρητική προσέγγιση μεθόδου διδασκαλίας βασισμένη στη Συνδυαστική Μάθηση (Blended Learning). Θέματα Εισαγωγικής Επιμόρφωσης σ.σ. 95-104. Αθήνα: Παιδαγωγικό Ινστιτούτο

6.             Δρίτσας, Δ.Λ. & Μόσχος Δ.Ν.  & Παπαλεξανδρόπουλος, Σ.Λ.  (2009^ΙΓ). Χριστιανισμός και Θρησκεύματα. Αθήνα: ΟΕΔΒ

7.             Dodge, B. (1999), Some thoughts about WebQuests, San Diego State University, http://webquest.sdsu.edu/about_webquests.html, προσπελάστηκε στις 10/2/2011

8.             Jackson, L. & Caffarella, R. (1994), Experiential learning: A new approach, San Francisco, Jossey-Bass, p.5

9.             Jonassen, D. (1991), Evaluating constructivistic learning, Educational Technology, 9, p.83

10.         Καψάλης, Α. (2006), Παιδαγωγική Ψυχολογία, δ΄ , Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, σ. 352.

11.         Ματσαγγούρας, Γ.Η. (2001). Στρατηγικές Διδασκαλίας. Η Κριτική Σκέψη στη Διδακτική Πράξη. Εκδ. Gutenberg, Αθήνα

12.         Μακρή-Μπότσαρη, Ε. & Ψυχάρης, Σ. (2005). «Ένα μοντέλο ηλεκτρονικής μάθησης στο εκπαιδευτικό σύστημα: ορίζουσες και παράμετροι της εφαρμογής της στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Υλοποίηση του μοντέλου με χρήση Ιδιωτικών Εικονικών Δικτύων». ΧΙ Συνέδριο της Ελληνικής Παιδαγωγικής Εταιρείας, Ρόδος 2005. Σελ.321-332.

13.         Skourtou, E., K.Vrastalis & Govaris, Ch. (2004). Μετανάστευση στην Ελλάδα και Εκπαίδευση. Αποτίμηση της υπάρχουσας κατάστασης. Προκλήσεις και Προοπτικές Βελτίωσης (Migration and Education in Greece. An assessment of the current situation, challenges and prospects), Athens: Institute for Migration Policy (IMERO) report, Athens, September 2004, σ. 68.

14.         Tzanavari A., Retalis S. and Pastellis P. (2004), Giving More Adaptation Flexibility to Authors of Adaptive Assessments, Adaptive Hypermedia Conference 2004, Eidhoven, the Netherlands, 23-26 August

15.         Τζιμογιάννης,  Α. & Σιορέντα Α. (2007). Το διαδύκτιο ως εργαλείο ανάπτυξης της κριτικής και δημιουργικής σκέψης. Στο Κουλαϊδης Βασίλης (επιμ.) Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις για την Ανάπτυξη Κριτικής-Δημιουργικής Σκέψης για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, σ.σ. 355-374. Αθήνα: ΟΕΠΕΚ. 

16.         Underwood, JDM and Underwood, G. (1990), Computers and learning: helping children acquire thinking skills. Basil Blackwell, Oxford.

Ιστοσελίδες

1.             http://www.thirteen.org/edonline/concept2class/webquests,  προσπελάστηκε στις 10/2/2011

2.              http://webquest.org/search/index.php, προσπελάστηκε στις 10/2/2011

3.             http://www.zunal.com/